19 kwietnia 2018 r. Imieniny obchodzą: Adolf, Leon, Tymon

Pogoda: Siedlce

Numer 16
19-25 kwietnia 2018r.

menu

NEWS

W bieżącym numerze Echa Katolickiego - m.in. relacja z powtórnego pogrzebu pierwszych biskupów naszej diecezji w Janowie Podlaskim. Polecamy!

STRONA GŁÓWNA



Archiwum jedynek
Pobierz pełne wydanie

Historia

 
 

Z dziejów Podlasia (583)

24 maja 2017 r.

Sierpniowe strajki i demonstracje

W połowie sierpnia 1905 r. bp Franciszek Jaczewski na krótko odłożył swą wizytę duszpasterską na Podlasiu, gdyż gubernia siedlecka była wstrząsana strajkami i akcjami zbrojnymi.

Wiązały się one ze wzmożeniem wpływów Polskiej Partii Socjalistycznej, która objęła w tym czasie ster żywiołów rewolucyjnych, coraz ostrzej występując przeciw władzy rosyjskiej i przeciw wszelkiej ugodzie z zaborcą. Ważną rolę w tych wydarzeniach przypisano Siedlcom, które zamieszkiwało wtedy ponad 20 tys. mieszkańców.

Siedlecka organizacja PPS liczyła szereg dziesiątków członków i od kwietnia 1905 r. zaczęła działać aktywnie jej Organizacja Bojowa, zgrupowana w ściśle zakonspirowane piątki bojowe. Poza tym wyodrębniono prężny oddział agitacyjny, którym kierowali przedstawiciele siedleckiej inteligencji. Szczególnie aktywni byli: lekarz Stanisław Wąsowski, lek. Anastazy Sawicki, urzędnik kolejowy Święcicki i telegrafiści: Feliks Domański i Ślusarski. PPS miała również swoje aktywne koła w Białej Podlaskiej, Łosicach, Mordach, Kosowie Lackim, Sokołowie Podlaskim, Węgrowie, Sobieniach Jeziorach, Żelechowie, Serokomli, Łukowie i Garwolinie. Oprócz Siedlec najsilniejsze były organizacje lokalne PPS w Białej Podlaskiej, Sokołowie i Łukowie.

Oprócz PPS dużą organizacją na Podlasiu był żydowski Bund, powstały w 1902 r., mający swoje komitety w Siedlcach, Białej Podlaskiej, Międzyrzecu Podlaskim, Łosicach, Sławatyczach, Kodniu, Janowie Podlaskim i Włodawie. Liczebnie Bund przewyższał nawet PPS na południowym Podlasiu.

Być może w związku z wydarzeniami w Białymstoku 12 sierpnia zorganizowano w Siedlcach demonstrację polityczną, podczas której doszło do przepychanki z wojskiem. 15 sierpnia na zlecenie CKR PPS w ramach ogólnopolskiej akcji na przedstawicieli władz zaborczych planowano przeprowadzić w Siedlcach akcję na komisariat policji i dokonać zamachu na gubernatora Wołżyna. Akcja ta nie doszła jednak do skutku z powodu zdrady jednego z członków Organizacji Bojowej Michała Wolgemuta, zapewne już wówczas współpracownika tajnej policji carskiej.

W związku z zamachem władze rosyjskie przeprowadziły masowe rewizje i aresztowania. 19 sierpnia car Mikołaj II wydał manifest o projekcie zwołania Dumy Państwowej. Od nazwiska autora projektu - ministra spraw wewnętrznych Bułygina organ ten nazwano Dumą Bułyginowską. Ponieważ miała to być izba niższa parlamentu o ograniczonych kompetencjach, ten projekt zwołania Dumy wywołał szeroką akcję protestacyjną. Pod hasłem bojkotu Dumy CKR PPS proklamował strajk powszechny w całym Królestwie Polskim na dzień 21 sierpnia. Jednak tego dnia na Podlasiu udało się zorganizować strajk tylko w Białej Podlaskiej, w fabryce Raabego, czyli w zakładzie przemysłu drzewnego.

Do Siedlec wiadomość nadeszła zbyt późno i agitację za rozpoczęciem strajku rozwinięto dopiero 22 sierpnia. Następnego dnia robotnicy w Siedlcach porzucili pracę i ustał ruch kołowy. Prawie wszystkie sklepy zostały zamknięte, a nieliczne, które rano otwarto, były zamykane pod wpływem agitacji rewolucyjnej. Władze rosyjskie przeszły do ofensywy, aresztując dziesięciu uczestników akcji agitacyjnej: pięciu Polaków i pięciu Żydów. Wieczorem tego dnia prawdopodobnie bojówki PPS ostrzeliwały na pl. Wojennym (obecnie galeria handlowa) szwadron dragonów, z której to jednostki wojskowej wysyłane były na miasto patrole.

Agitację zorganizowania strajku najwcześniej prowadzono w Międzyrzecu Podlaskim, gdzie planowano rozpocząć go już 20 sierpnia. Jednak wiadomość o tym przedostała się do władz rosyjskich, które dla zapobieżenia akcji strajkowej ściągnęły z Radzynia dodatkowe oddziały wojska. W tej sytuacji organizatorzy przesunęli termin protestu. Strajk w Międzyrzecu wybuchł 22 sierpnia i objął całe miasto. 23 sierpnia naczelnik straży ziemskiej powiatu radzyńskiego Golcow zawiadamiał gubernatora siedleckiego Wołżyna, że w tym dniu wszystkie sklepy w Międzyrzecu są zamknięte, a praca wstrzymana.

23 sierpnia wybuchł strajk rzemieślników w Radzyniu Podlaskim. Pod znakiem protestu przeciwko Dumie Bułyginowskiej wybuchł 23 sierpnia strajk w Łosicach, połączony z demonstracją uliczną, w czasie której doszło do starć z policją i strażą ziemską. Także 23 sierpnia strajkowano w Janowie Podlaskim, a zorganizowaną tam demonstrację zaatakowała żandarmeria. Tego samego dnia wybuchł również strajk powszechny w Sokołowie Podlaskim. Miała tu miejsce demonstracja polityczna z udziałem 150 osób; doszło podczas niej do starć zbrojnych. W nocy z 23 na 24 sierpnia w Siedlcach została przerwana łączność telegraficzna z Warszawą. Miasto zarzucono odezwami o treści antyrządowej, demaskującymi carski manifest. 24 sierpnia w Siedlcach nadal trwał strajk i zorganizowano demonstrację polityczną. Zebrany tłum wznosił okrzyki „Precz z caratem!”, „Niech żyje Republika!”. Demonstrację okrążyło wojsko. Rozpoczęła się dwugodzinna strzelanina, wskutek której kilka osób poniosło śmierć, a kilkadziesiąt osób zostało rannych. Władze carskie przystąpiły do rewizji w domach, z których strzelano do wojska i policji. Jej rezultatem rewizji było znalezienie kilku paczek odezw i transparentów z napisami „Precz z carskimi reformami”, „Niech żyje Sejm w Warszawie”. Tego dnia doszło w Siedlcach do utarczek zbrojnych z patrolami w różnych punktach miasta.

24 sierpnia zorganizowano strajk i demonstrację w Węgrowie. Interweniowała policja, której udało się rozpędzić zbiorowisko ludzi. 25 sierpnia wybuchł strajk w fabryce w Ostrówku. Tu do strajkujących przyłączyli się chłopi, żądając wprowadzenia języka polskiego i polskiej szkoły.

25 sierpnia robotnicy siedleccy kontynuowali strajk powszechny i tego dnia działacz PPS Zaremba dokonał zamachu na oficera dragonów. Władze aresztowały pięciu agitatorów, którzy zachęcali do kontynuacji strajku. 30 sierpnia odbyły się demonstracje w Żelechowie i Garwolinie.

Józef Geresz

Powrót

Aktualności

Więcej artykułów z tej kategorii »

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

FOTOGALERIA

W rocznicę katastrofy smoleńskiej


10 kwietnia minęło osiem lat od katastrofy samolotu Tu-154M, którym w 2010 r. polska delegacja z prezydentem Lechem Kaczyńskim na czele leciała na obchody 70 rocznicy zbrodni katyńskiej. Mieszkańcy regionu uczcili pamięć poległych - 96 osób, przedstawicieli najwyższych władz państwowych, parlamentarzystów, dowódców wojskowych, duchownych, kombatantów, ludzi świata kultury. W programie obchodów były apele pamięci, składanie wieńców i przemówienia włodarzy.

FOTOGALERIA

Powtórny pochówek biskupów


14 kwietnia w krypcie janowskiej kolegiaty odbyło się uroczyste złożenie szczątków bp. Piotra Pawła Szymańskiego i ziemi z grobu bp. Marcelego Gutkowskiego. [fot. AWAW]

PATRONAT "ECHO"


„Pielgrzym pokoju”
Rozpoczął się pierwszy etap Konkursu Papieskiego organizowanego przez Instytut Tertio Millennio. Hasło tegorocznej, 14 już rywalizacji brzmi „Jan Paweł II - Pielgrzym pokoju”.
więcej »
Turniej tańca towarzyskiego
22 kwietnia w Zespole Oświatowym w Kąkolewnicy odbędzie się VI Otwarty Turniej Tańca Towarzyskiego Powiatu Radzyńskiego Par Początkujących.
więcej »
Podlasze
Miejsko-Gminny Ośrodek Kultury w Mordach zachęca do obejrzenia wystawy zdjęć Konrada Węsaka.
więcej »
Ojcowski Poligon Duchowy
Już po raz drugi Klub Ojca działający przy Katolickiej Szkole Podstawowej im. bł. ks. Jerzego Popiełuszki w Siedlcach wraz z Klubem Ojca z Łukowa zapraszają ojców z diecezji siedleckiej na Ojcowski Poligon Duchowy. Odbędzie się on w sobotę 21 kwietnia. Tym razem spotkamy się w parafii Matki Bożej Częstochowskiej w Szpakach - szczególnym miejscu kultu św. Józefa.
więcej »
Ten cenny czas
„Ten cenny czas” - to tytuł projektu Fundacji DONUM złożony w konkursie ogłoszonym przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego w drugiej edycji Programu Wsparcia Uniwersytetów Trzeciego Wieku.
więcej »
Rok o. Pio
Dwa okrągłe jubileusze: 100 lat od otrzymania stygmatów i 50 lat od przejścia do domu Ojca - ten rok z pewnością będzie należał do św. o. Pio.
więcej »
 

POLECAMY


Papież o „Ojcze nasz”
Papież Franciszek koryguje modlitwę „Ojcze nasz” - donosiły w grudniu ubiegłego roku media. Czy rzeczywiście? Ukazała się za to książka, która wyjaśnia medialne zamieszanie.
więcej »
Tajemnica ks. Dolindo
Aleksandra Zapotoczny podąża śladami ks. Dolindo Ruotolo. Odwiedza jego ukochane miasto - Neapol. Prowadzi nas do miejsc związanych z życiem i działalnością tego świętego kapłana.
więcej »
Warunkiem jest zaufanie
Od wielu lat otrzymywane przez pielgrzymów łaski skrupulatnie notowane są przez ojców paulinów. Na nowo postanowiła się im przyjrzeć i opisać Anita Czupryn.
więcej »
Tam, gdzie mieszka Bóg
Pierwszy w historii film z udziałem papieża Franciszka - już w kinach!
więcej »
Kolejówka mówi NIE bezrobociu !
25 kwietnia siedlecka „Kolejówki”, tj. Zespół Szkół Ponadgimnazjalnych nr 6, organizuje Dzień Otwarty dla wszystkich tegorocznych absolwentów gimnazjów.
więcej »
 

SONDA

 

Biblia w moim życiu....

jest najważniejszą książką, po którą często sięgam

stanowi drogowskaz, jak nie zagubić się w labiryncie życia

to księga, w której znajduję odpowiedzi na wszelkie nurtujące mnie pytania

czuję, że nie dorosłem/am do lektury Pisma Świętego

jest żywym słowem Boga



LITURGIA SŁOWA


Czwartek
Czytania:
Dz 8, 26-40; Ps 66 (65), 8-9. 16-17. 19-20
Ewangelia:
J 6, 44-51

Czytania na dzień dzisiejszy - www.mateusz.pl

PROMOCJA

 

 
statystyka

NASI PARTNERZY

Copyright 2008 Echo Katolickie

Realizacja KREATOR