20 stycznia 2018 r. Imieniny obchodzą: Fabian, Sebastian

Pogoda: Siedlce

Numer 3
18-24 stycznia 2018r.

menu

NEWS

STRONA GŁÓWNA



Archiwum jedynek
Pobierz pełne wydanie

Historia

 
 

Z dziejów Podlasia (583)

24 maja 2017 r.

Sierpniowe strajki i demonstracje

W połowie sierpnia 1905 r. bp Franciszek Jaczewski na krótko odłożył swą wizytę duszpasterską na Podlasiu, gdyż gubernia siedlecka była wstrząsana strajkami i akcjami zbrojnymi.

Wiązały się one ze wzmożeniem wpływów Polskiej Partii Socjalistycznej, która objęła w tym czasie ster żywiołów rewolucyjnych, coraz ostrzej występując przeciw władzy rosyjskiej i przeciw wszelkiej ugodzie z zaborcą. Ważną rolę w tych wydarzeniach przypisano Siedlcom, które zamieszkiwało wtedy ponad 20 tys. mieszkańców.

Siedlecka organizacja PPS liczyła szereg dziesiątków członków i od kwietnia 1905 r. zaczęła działać aktywnie jej Organizacja Bojowa, zgrupowana w ściśle zakonspirowane piątki bojowe. Poza tym wyodrębniono prężny oddział agitacyjny, którym kierowali przedstawiciele siedleckiej inteligencji. Szczególnie aktywni byli: lekarz Stanisław Wąsowski, lek. Anastazy Sawicki, urzędnik kolejowy Święcicki i telegrafiści: Feliks Domański i Ślusarski. PPS miała również swoje aktywne koła w Białej Podlaskiej, Łosicach, Mordach, Kosowie Lackim, Sokołowie Podlaskim, Węgrowie, Sobieniach Jeziorach, Żelechowie, Serokomli, Łukowie i Garwolinie. Oprócz Siedlec najsilniejsze były organizacje lokalne PPS w Białej Podlaskiej, Sokołowie i Łukowie.

Oprócz PPS dużą organizacją na Podlasiu był żydowski Bund, powstały w 1902 r., mający swoje komitety w Siedlcach, Białej Podlaskiej, Międzyrzecu Podlaskim, Łosicach, Sławatyczach, Kodniu, Janowie Podlaskim i Włodawie. Liczebnie Bund przewyższał nawet PPS na południowym Podlasiu.

Być może w związku z wydarzeniami w Białymstoku 12 sierpnia zorganizowano w Siedlcach demonstrację polityczną, podczas której doszło do przepychanki z wojskiem. 15 sierpnia na zlecenie CKR PPS w ramach ogólnopolskiej akcji na przedstawicieli władz zaborczych planowano przeprowadzić w Siedlcach akcję na komisariat policji i dokonać zamachu na gubernatora Wołżyna. Akcja ta nie doszła jednak do skutku z powodu zdrady jednego z członków Organizacji Bojowej Michała Wolgemuta, zapewne już wówczas współpracownika tajnej policji carskiej.

W związku z zamachem władze rosyjskie przeprowadziły masowe rewizje i aresztowania. 19 sierpnia car Mikołaj II wydał manifest o projekcie zwołania Dumy Państwowej. Od nazwiska autora projektu - ministra spraw wewnętrznych Bułygina organ ten nazwano Dumą Bułyginowską. Ponieważ miała to być izba niższa parlamentu o ograniczonych kompetencjach, ten projekt zwołania Dumy wywołał szeroką akcję protestacyjną. Pod hasłem bojkotu Dumy CKR PPS proklamował strajk powszechny w całym Królestwie Polskim na dzień 21 sierpnia. Jednak tego dnia na Podlasiu udało się zorganizować strajk tylko w Białej Podlaskiej, w fabryce Raabego, czyli w zakładzie przemysłu drzewnego.

Do Siedlec wiadomość nadeszła zbyt późno i agitację za rozpoczęciem strajku rozwinięto dopiero 22 sierpnia. Następnego dnia robotnicy w Siedlcach porzucili pracę i ustał ruch kołowy. Prawie wszystkie sklepy zostały zamknięte, a nieliczne, które rano otwarto, były zamykane pod wpływem agitacji rewolucyjnej. Władze rosyjskie przeszły do ofensywy, aresztując dziesięciu uczestników akcji agitacyjnej: pięciu Polaków i pięciu Żydów. Wieczorem tego dnia prawdopodobnie bojówki PPS ostrzeliwały na pl. Wojennym (obecnie galeria handlowa) szwadron dragonów, z której to jednostki wojskowej wysyłane były na miasto patrole.

Agitację zorganizowania strajku najwcześniej prowadzono w Międzyrzecu Podlaskim, gdzie planowano rozpocząć go już 20 sierpnia. Jednak wiadomość o tym przedostała się do władz rosyjskich, które dla zapobieżenia akcji strajkowej ściągnęły z Radzynia dodatkowe oddziały wojska. W tej sytuacji organizatorzy przesunęli termin protestu. Strajk w Międzyrzecu wybuchł 22 sierpnia i objął całe miasto. 23 sierpnia naczelnik straży ziemskiej powiatu radzyńskiego Golcow zawiadamiał gubernatora siedleckiego Wołżyna, że w tym dniu wszystkie sklepy w Międzyrzecu są zamknięte, a praca wstrzymana.

23 sierpnia wybuchł strajk rzemieślników w Radzyniu Podlaskim. Pod znakiem protestu przeciwko Dumie Bułyginowskiej wybuchł 23 sierpnia strajk w Łosicach, połączony z demonstracją uliczną, w czasie której doszło do starć z policją i strażą ziemską. Także 23 sierpnia strajkowano w Janowie Podlaskim, a zorganizowaną tam demonstrację zaatakowała żandarmeria. Tego samego dnia wybuchł również strajk powszechny w Sokołowie Podlaskim. Miała tu miejsce demonstracja polityczna z udziałem 150 osób; doszło podczas niej do starć zbrojnych. W nocy z 23 na 24 sierpnia w Siedlcach została przerwana łączność telegraficzna z Warszawą. Miasto zarzucono odezwami o treści antyrządowej, demaskującymi carski manifest. 24 sierpnia w Siedlcach nadal trwał strajk i zorganizowano demonstrację polityczną. Zebrany tłum wznosił okrzyki „Precz z caratem!”, „Niech żyje Republika!”. Demonstrację okrążyło wojsko. Rozpoczęła się dwugodzinna strzelanina, wskutek której kilka osób poniosło śmierć, a kilkadziesiąt osób zostało rannych. Władze carskie przystąpiły do rewizji w domach, z których strzelano do wojska i policji. Jej rezultatem rewizji było znalezienie kilku paczek odezw i transparentów z napisami „Precz z carskimi reformami”, „Niech żyje Sejm w Warszawie”. Tego dnia doszło w Siedlcach do utarczek zbrojnych z patrolami w różnych punktach miasta.

24 sierpnia zorganizowano strajk i demonstrację w Węgrowie. Interweniowała policja, której udało się rozpędzić zbiorowisko ludzi. 25 sierpnia wybuchł strajk w fabryce w Ostrówku. Tu do strajkujących przyłączyli się chłopi, żądając wprowadzenia języka polskiego i polskiej szkoły.

25 sierpnia robotnicy siedleccy kontynuowali strajk powszechny i tego dnia działacz PPS Zaremba dokonał zamachu na oficera dragonów. Władze aresztowały pięciu agitatorów, którzy zachęcali do kontynuacji strajku. 30 sierpnia odbyły się demonstracje w Żelechowie i Garwolinie.

Józef Geresz

Powrót

Aktualności

Więcej artykułów z tej kategorii »

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

FOTOGALERIA

Kolędy pokoleń


W Szkole Podstawowej nr 2 w Siedlcach odbył się koncert „Kolędy pokoleń”. Była to już siódma edycja wydarzenia, w którym wystąpili: przedszkolaki i seniorzy, młodzież oraz dorośli. [fot. MK]

FOTOGALERIA

Orszak w Dubicy


„Bóg jest dla wszystkich!” Pod takim hasłem odbył się - już po raz czwarty - Orszak Trzech Króli w Dubicy. [fot. AWAW]

PATRONAT "ECHO"


Mojżesz
8 lutego, o 18.00 i 20.00, w Centrum Kultury i Sztuki w Siedlcach wystawiony zostanie spektakl „Mojżesz”.
więcej »
Kolędowanie nad Bugiem
27 stycznia - już po raz 17 - będzie można posłuchać we Włodawie kolęd i szczodrywek w wykonaniu zespołów śpiewaczych i kapel z Polski, Białorusi i Ukrainy.
więcej »
 

POLECAMY


O Maryi nigdy dosyć!
Niedostatecznie dotąd Ją sławiono, za mało wychwalano, czczono, kochano, zbyt mało Jej służono! Należy się Jej więcej chwały, czci, miłości i nabożeństwa! - pisze o Maryi św. Ludwik Maria Grignion de Montfort.
więcej »
Rozważanie Ewangelii
„Ewangelia i życie” to książka, która wprowadza w biblijny świat ks. Jana Zieji. Jest zaproszeniem do codziennego, bardzo intymnego spotkania ze Słowem i do wsłuchania się w niezwykłe świadectwo myślenia i życia Ewangelią.
więcej »
 

SONDA

 

Czego uczą nas bł. Męczennicy Podlascy?

że są wartości, których za wszelką cenę trzeba bronić, nawet za cenę życia

że wierność Bogu bardzo dużo kosztuje

zaufania mimo wszystko - z wiarą, że wyda ono błogosławione owoce

są wzorem odwagi - także, a może zwłaszcza, dla młodych ludzi

trudno powiedzieć - unici żyli w innych czasach, borykali się z innymi problemami



LITURGIA SŁOWA


Sobota
Czytania:
2 Sm 1, 1-4. 11-12. 19. 23-27; Ps 80 (79), 2 i 3b. 5-7
Ewangelia:
Mk 3, 20-21

Czytania na dzień dzisiejszy - www.mateusz.pl

PROMOCJA

 

 
statystyka

NASI PARTNERZY

Copyright 2008 Echo Katolickie

Realizacja KREATOR