22 listopada 2017 r. Imieniny obchodzą: Cecylia, Jonatan, Stefan

Pogoda: Siedlce

Numer 46
16-22 listopada 2017r.

menu

NEWS

Zachęcamy do lektury!

STRONA GŁÓWNA



Archiwum jedynek
Pobierz pełne wydanie

Region

 
 

Jak gminy i miasta radzą sobie z dekomunizacją?

12 lipca 2017 r.

Samorządy wymazują „towarzyszy”

Do 2 września samorządy mają czas, aby pozbyć się z przestrzeni publicznej nazw propagujących ustroje totalitarne. Taki wymóg nakłada na nie ustawa dekomunizacyjna, która weszła w życie rok temu. Jak miasta i gminy radzą sobie z wypełnieniem tego obowiązku?

Rok temu prezydent Andrzej Duda podpisał ustawę o dekomunizacji, zgodnie z którą lokalne władze miały 12 miesięcy na usunięcie z przestrzeni publicznej nazw upamiętniających osoby, organizacje, wydarzenia i daty symbolizujące komunizm lub propagujące ten system. Okazuje się, że w niektórych miejscowościach ulice, skwery i place wciąż noszą imiona patronów z tamtej epoki.

Tymczasem na zmianę pozostało niewiele czasu, bo niespełna dwa miesiące. Lubelski oddział Instytutu Pamięci Narodowej ocenia, że zainteresowanie sprawą wśród lokalnych samorządów jest niewystarczające.

 

Zło, które trzeba usunąć

Pod koniec czerwca w urzędzie wojewódzkim w Lublinie zorganizowano spotkanie z historykami IPN. Wzięli w nim udział przedstawiciele powiatów, miast i gmin, którzy na rozwiązanie problemów patronów z poprzedniej epoki mają czas do końca sierpnia. IPN zaapelował jednak, by nie czekali do ostatniej chwili. Gminy bowiem zanim przyjmą uchwałę o zmianie nazwy ulicy na mocy ustawy dekomunizacyjnej, mogą wystąpić o opinię na ten temat właśnie do IPN. Pracownicy instytutu przyznają, że woleliby uniknąć zalewu wnioskami w ostatniej chwili. - Lipiec i sierpień to czas urlopów. Oczywiście będziemy realizować państwa wnioski w maksymalnie szybkim czasie, ale pamiętajmy, że w wielu przypadkach konieczne jest przeprowadzenie kwerendy - przypomniał Marcin Krzysztofik, p.o. dyrektor lubelskiego oddziału IPN, zwracając się do samorządowców. Historycy przyznali też, że wolą dostać listę wszystkich ulic w gminie, a nie tylko tych, które według urzędników powinny zostać zmienione. Czasami bowiem sprawa zmian wywołuje kontrowersje w lokalnym środowisku.

Do połowy czerwca lubelski IPN wydał 75 opinii w sprawie nazw, m.in. ulic. Najczęściej likwidowane są: 22 lipca, ale też Armii Ludowej czy Hanki Sawickiej. W niektórych przypadkach samorządy mają kłopot z jednoznaczną oceną patrona. Wtedy właśnie warto zwrócić się o pomoc do IPN. Zresztą, by uniknąć wątpliwości, do 2 września instytucja ma przygotować pełną listę nazw do zmiany.

Jeśli samorządy do końca wakacji nie wywiążą się z zadania nałożonego na nie przez ustawodawcę, będzie mógł to zrobić wojewoda. - Oprę się przede wszystkim na opiniach fachowców z IPN - zapewnił podczas spotkania w urzędzie wojewódzkim wojewoda lubelski Przemysław Czarnek. - Rozmawiamy dzisiaj o czymś, co winno się stać 28 lat temu. W Polsce nie przeprowadzono procesu dekomunizacji i jest to jeden z podstawowych błędów, jakie popełniono po 1989 r. Nie ulega najmniejszej wątpliwości, że komunizm i wszyscy, którzy ten ustrój wspierali, to po prostu zło. Wymaga ono tego, by z nazw ulic, budynków i budowli wymazać wszystkich, którzy to zło utożsamiali i współpracowali przy jego budowie - podkreślił wojewoda.

 

Patroni do weryfikacji

Dlatego z mapy Białej Podlaskiej muszą zniknąć cztery ulice: Małgorzaty Fornalskiej, Leona Kruczkowskiego, Władysława Kowalskiego i Tadeusza Reka. Urzędnicy przygotowali już propozycje nadania im nowych patronów.

- M. Fornalską zastąpi Marian Czyżewski, L. Kruczkowskiego Bogusław Kaczyński, a W. Kowalskiego Wacław Kowalski. Nie wiadomo jeszcze, jaką nazwę będzie nosiła ul. T. Reka - mówi Michał Trantau, rzecznik prezydenta Białej Podlaskiej. Uchwała w tej sprawie ma zostać podjęta podczas sierpniowej sesji, o ile, oczywiście, radni dojdą do porozumienia.

 

Dobrej Zmiany czy 500 Plus?

Gmina Borki w powiecie radzyńskim musi zmienić nazwy ulic: 22 Lipca w Woli Osowińskiej i II Armii Wojska Polskiego i 22 Lipca w Borkach. Na stronie urzędu gminy zamieszczono ankiety z propozycjami, które zgłosili mieszkańcy. Do wyboru są m.in. Magnoliowa, Szkolna czy św. Rity w Borkach. Natomiast w Woli Osowińskiej - Dobrej Zmiany czy 500 Plus. - Pomysł ten padł na zebraniu sołeckim poświęconym ustawie dekomunizacyjnej. Obecnie jesteśmy na etapie konsultacji społecznych. Do mieszkańców tych dwóch miejscowości rozniesiono ankiety, w których można wypowiedzieć się na temat nowych nazw. Mają na to czas do dwóch tygodni. Następnie propozycja zostanie przedstawiona radzie gminy, która na sierpniowej sesji podejmie decyzję. Także spokojnie wyrobimy się przed 2 września - zapewnia sekretarz gminy Borki Renata Leszcz.

 

Biskup i ksiądz zastąpią komunistów

W Łukowie znikną ulice Szenwalda, Kruczkowskiego i Armii Ludowej. Już wiadomo, że samorząd nie zdąży do 2 września. - Do tego czasu nie będziemy mieć sesji. Obrady są zaplanowane dopiero pod koniec września i wówczas podejmiemy stosowne uchwały. Poinformowaliśmy już o tym wojewodę, prosząc jednocześnie, by nie spieszył się z wydawaniem decyzji zastępczej - mówi burmistrz Łukowa Dariusz Szustek.

Jakie nazwy będą nosiły ulice? - Padła propozycja, by patronem ul. Leona Kruczkowskiego był bp Wacław Skomorucha. Droga ta łączy się z ul. Jana Pawła II, dalej natomiast jest ul. ks. Popiełuszki, więc biskup siedlecki idealnie wpisuje się w tę część miasta jako patron. Podobnie jak ks. Jan Twardowski, który być może zastąpi Szenwalda na os. Poetów. Natomiast jeśli chodzi o ul. Armii Ludowej, w najbliższym czasie spotkamy się w tej sprawie z mieszkańcami. Przedstawimy im kilka pomysłów, które nawiązują do oręża na przestrzeni dziejów - dodaje burmistrz.

Zgodnie z ustawą z 1 kwietnia 2016 r. mieszkańcy nie mają obowiązku wymiany dokumentów. Dowody osobiste, prawa jazdy itp. zawierające starą nazwę ulicy zachowują swoją ważność. Nie trzeba także płacić za zmiany w księgach wieczystych, rejestrach i ewidencjach.


Dobry czas na podgrzanie lokalnego patriotyzmu

 

PYTAMY prof. Jana Żaryna, historyka i senatora PiS, współautora projektu ustawy dekomunizacyjnej.

 

2 września minie rok, od kiedy w życie weszła ustawa dekomunizacyjna. Można jednak odnieść wrażenie, że dekomunizacja polskich miast i ulic idzie dość opornie. Z czego to wynika?

Rzeczywiście, idzie to dość opornie, a czas nagli. To niedobrze, gdyż samorządy mogły wykorzystać tę ustawę na to, by patronami ulic i placów mianować np. swoich lokalnych bohaterów. Jednym słowem był czas, aby podgrzać lokalny patriotyzm, dostarczając mieszkańcom wiedzy z zakresu historii regionu, miasta czy miasteczka. Można było znaleźć żołnierzy wyklętych, ważne postacie Kościoła, żołnierzy II wojny światowej czy zmarłych działaczy Solidarności. Sądzę, że znaczna część władz samorządowych nie wprowadziła dobrego klimatu, stale podnosząc kwestie kosztów, braku wygody, bo trzeba zmienić adres, pieczątki itd.

 

W najbliższym czasie pion edukacyjny IPN ma przygotować gry i zabawy dla dzieci oraz młodzieży propagujące znajomość niekomunistycznych nazw miast. Co Pan o tym myśli?

Faktem jest, że „Kolejka”, a także inne gry IPN przygotowane i wymyślone przez Karola Madeja, pracownika IPN, okazały się hitem. To młody i świetnie wykształcony człowiek pracujący od lat w pionie edukacyjnym. Okazuje się, że młodzież i dzieci garną się do gier. Byle tylko - w przypadku gier historycznych - były one oparte na autentycznych wydarzeniach i postaciach historycznych. Wtedy historia będzie uczyć.

 

Panie Profesorze, do IPN wpływają też pytania od samorządowców, którzy mają kłopot z oceną patrona ulicy. A takich nazwisk jest kilka. Co wtedy?

Rzeczywiście, jest to problem. Moim zdaniem należy wyczyścić przestrzeń publiczną z nazw ulic jednoznacznie kojarzących się z komunizmem i tą tradycją - od Róży Luksemburg i Karola Marksa poczynając, a kończąc na Świerczewskich i pomniejszych działaczach komunistycznych. W to miejsce należy wprowadzić ludzi wybitnych z różnych opcji ideowych, narodowców, chadeków, piłsudczyków, ludowców i socjalistów niepodległościowych, których komuniści wytępili fizycznie, chcąc też zabić pamięć o nich. Natomiast w przypadku Warszawy jestem za tym, by np. na starówce pozostawić ul. Armii Ludowej, ponieważ podczas powstania warszawskiego alowcy podporządkowali się AK i zginęli wraz z nimi. Podobnie zostawiłbym ulice Ludwika Waryńskiego, bo komuniści zrobili z niego swego patrona w PRL, ale - rzecz jasna - nie pytając go o zgodę. On sam zginął za niszczenie caratu i choć poglądy miał dalekie od większości Polaków, to jednak pozytywnie wpłynął na pokolenie socjalistów niepodległościowców, którzy walczyli przy boku Józefa Piłsudskiego, np. w organizacji bojowej PPS czy potem w legionach.

Dziękuję za rozmowę.

MD

Powrót

Aktualności

Więcej artykułów z tej kategorii »

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

FOTOGALERIA

Laureaci nagrody Aleksandria


11 listopada w Sali Białej Miejskiego Ośrodka Kultury odbyła się uroczystość wręczenia Aleksandrii. Honorowa Nagroda Prezydenta Miasta Siedlce przyznawana jest od 1996 r. Wyróżnia osoby i instytucje, które swoją pracą, talentem, umiejętnościami i społecznikowską pasją przyczyniły się do rozwoju Siedlec w różnych sferach życia. Laureatami tegorocznej edycji nagrody zostali: Jolanta Kowalska - dyrektor Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w Siedlcach, Małgorzata Trzaskalik-Wyrwa - organizator festiwali muzyki organowej, st. bryg. Andrzej Celiński - komendant miejski Państwowej Straży Pożarnej w Siedlcach, Wojciech Cylwik - naczelnik wydziału dróg w siedleckim magistracie, Józef Fąk - ordynator oddziału ginekologiczno-położniczego Szpitala Miejskiego, Sławomir Zawieska - właściciel firmy Bozamet oraz ks. Paweł Siedlanowski - dyrektor Katolickiej Szkoły Podstawowej w Siedlcach, a zarazem współpracujący z nami od lat publicysta. Serdecznie gratulujemy! [fot. www.siedlce.pl]

FOTOGALERIA

Święto Niepodległości


Mieszkańcy regionu licznie wzięli udział w obchodach Narodowego Święta Niepodległości. W programie uroczystości były: Msze św., przemarsze z udziałem pocztów sztandarowych, wystawy i konkursy.

PATRONAT "ECHO"


Historia skarbnicą mądrości - konkurs
W związku z przygotowaniami do jubileuszu 200-lecia diecezji siedleckiej, który obchodzić będziemy w 2018 r., Wydział Nauczania Katechetycznego Kurii Diecezjalnej Siedleckiej organizuje konkursy adresowane do uczniów szkół ponadgimnazjalnych oraz gimnazjów.
więcej »
Tablica pamiątkowa
3 grudnia w Siedlcach odbędzie się uroczyste odsłonięcie pamiątkowej tablicy dedykowanej marszałkowi Józefowi Piłsudskiemu z okazji 150 rocznicy jego urodzin.
więcej »
Festiwal Filmów Chrześcijańskich Arka 2017
NoveKino Siedlce organizuje Festiwal Filmów Chrześcijańskich Arka 2017. Wydarzenie ukierunkowane jest na promocję filmów, które wpisując się w polską i światową kinematografię o wysokich walorach etycznych, artystycznych i filmowych, stanowią zapis historii i kultury.
więcej »
Siedlce - moje miasto
W czwartek 16 listopada, o 18.00, w Centrum Kultury i Sztuki im. Andrzeja Meżeryckiego odbędzie się wernisaż fotografii Jarosława Grudzińskiego „Siedlce - moje miasto”.
więcej »
 

POLECAMY


Recepta na codzienność
Jak na nowo spojrzeć na wiarę i dostrzec w niej pełną radości drogę do zbawienia? Na te i wiele innych pytań odpowiada amerykański jezuita, doświadczony kierownik duchowy, dziennikarz i pisarz James Martin SJ w swojej najnowszej książce „Radość życia”.
więcej »
Boży poradnik antydepresyjny
Słowa Jezusa dzieją się dzisiaj! On zajmuje się teraźniejszością! Bóg nie przyjdzie do ciebie kiedyś! On przychodzi teraz i tu, gdzie jesteś!
więcej »
 

SONDA

 

Święto Niepodległości jest dla mnie...

dniem pamięci o rodakach, którzy poświęcili życie w walce o wolną Polskę

okazją do zamanifestowania swojego patriotyzmu, np. przez udział w stołecznym marszu

przypomnieniem o chlubnej historii naszego kraju

dniem, jak każdy inny w roku

podobnie jak wszystkie inne - okazją do świętowania



LITURGIA SŁOWA


Środa
Czytania:
2 Mch 7,1.20-31; Ps 17,1.5-6.8.15
Ewangelia:
Łk 19,11-28

Czytania na dzień dzisiejszy - www.mateusz.pl

PROMOCJA

 

 
statystyka

NASI PARTNERZY

Copyright 2008 Echo Katolickie

Realizacja KREATOR