17 listopada 2018 r. Imieniny obchodzą: Waleria, Salomea, Grzegorz

Pogoda: Siedlce

Numer 46
15-21 listopada 2018r.

menu

NEWS

Jak świętowaliśmy 11 listopada? Przegląd relacji w bieżącym wydaniu ECHA!

STRONA GŁÓWNA



Archiwum jedynek
Pobierz pełne wydanie
Dodatek Echo Leśne

Rozmaitości

 
 

Jak dawniej wypoczywano

25 lipca 2017 r.

Krykiet, słońce, mikroklimat


fot. ARCH.

O tym, gdzie i jak dawniej wypoczywali mieszkańcy regionu opowiada dyrektor Archiwum Państwowego w Siedlcach dr Grzegorz Welik.

Nad Bug przyjeżdżali ci, którzy mieli w miarę blisko, czyli siedlczanie, warszawianie, lublinianie. Było to jedno z niewielu miejsc w regionie, gdzie znajdował się tak duży zbiornik wodny. Baseny nie cieszyły się zbytnią popularnością. Zalewu siedleckiego jeszcze wówczas nie było, a od najbliższego jeziora w Białce na Pojezierzu Łęczyńsko-Włodawskim dzieliło ponad 100 km.

Pragnienie wypoczynku po trudach codziennego życia od niepamiętnych czasów było naturalną cechą człowieka. Słoneczna pogoda szczególnie zachęcała do chociażby chwilowej zmiany miejsca pobytu. Które miejscowości w regionie były dawniej znanymi ośrodkami, gdzie najchętniej spędzano wakacje?

W okolicach Siedlec bez wątpienia były to Kisielany-Żmichy nad Liwcem, który wówczas, co potwierdzają zdjęcia z okresu dwudziestolecia międzywojennego, bardziej przypominał zalew niż rzekę. Lato spędzali tam chętnie nie tylko mieszkańcy Siedlec i okolic, ale też Warszawy. Miało to związek z unikalnym klimatem. Popularne były też Wólka Wiśniewska, Wola Wodyńska, a także Sekuła, Rakowiec, gdzie docierało się pieszo lub rowerem. Natomiast miejscowości typowo wypoczynkowe to Fronołów, Serpelice, Mierzwice, Mielnik, Zabuże. Były one znane już przed wojną ze względu na położenie nad rzeką Bug, który dawał możliwości plażowania i kąpania się, ale też mikroklimat służący osobom cierpiącym na choroby układu oddechowego czy mającym problemy z sercem. W przypadku Fronołowa istotnym czynnikiem był fakt, iż kursowała tam z Siedlec kolej żelazna, która umożliwiała dojazd nad Bug pociągiem. Wsiadało się zatem do wagonu drugiej lub trzeciej klasy, która raczej była osiągalna cenowo dla przeciętnego zjadacza chleba.

 

Gdzie zatrzymywali się turyści?

 

Nie było wówczas typowych ośrodków wczasowych, a jedynie kolonijne. Korzystały z nich dzieci zagrożone gruźlicą. Jeden z nich został stworzony przez Towarzystwo Przeciwgruźlicze Ziemi Siedleckiej. Mieszkańcy, którzy przyjeżdżali na wypoczynek, wynajmowali kwaterę u gospodarza i tam letniskowali.

 

Czyli tak wyglądały początki agroturystyki?

 

Rzeczywiście. Choć większość z nas utożsamia tę formę spędzania wakacji z czasami współczesnymi, to tak naprawdę była ona znana już w XIX w., kiedy dwory ziemiańskie otwierały podwoje dla letników. Mniej zamożniejsi mieszczanie korzystali z gościnności indywidualnych gospodarstw, które oferowały kwatery o różnym komforcie, a co za tym idzie - także cenie. Jak podają źródła, letniska wynajmowano na całe lato. Ówcześni ludzie uważali, że trzeba solidnie wypocząć, by potem móc solidnie pracować.

 

Na jakie atrakcje można było liczyć nad Liwcem, jak i nad Bugiem?

 

Doskonałym źródłem wiedzy na ten temat są chociażby zdjęcia, które prezentowaliśmy w naszym archiwum na wystawie poświęconej Kisielanom-Żmichom. Popularne były kajaki, kąpiele - w tym m.in. skoki do wody z pomostu, a także bardzo modne wówczas plażowanie. Uważano bowiem, że opalanie ciała na brąz ma bardzo korzystny wpływ na organizm człowieka ze względu na absorpcję witaminy D. Ponadto organizowano wycieczki rowerowe, gry i zabawy towarzyskie, np. tenis, krykiet, piłka. Z kolei nad Bugiem spacerowano po lasach, zbierano grzyby, jagody. Korzystano, oczywiście, z możliwości kąpieli wodnych i słonecznych, pływano łódkami, kajakami. Towarzystwo miejskie, które zjechało z Warszawy, Siedlec i Lublina, grywało również w karty, dyskutowało o polityce, sztuce, modzie itd. Największymi jednak atrakcjami miało być świeże powietrze, kontakt z przyrodą, a także wiejskie jedzenie. Choć bywało, że letnicy narzekali na mało urozmaicony jadłospis, drożyznę, słaby standard kwater.

 

Czyli opinia, że Polak na wakacjach zajmuje się głównie narzekaniem, ma bardzo długą tradycję.

 

W prasie z 1934 r. czytamy m.in.: „Tak jak każde gospodarstwo ma swój inwentarz: świnię, konia, krowę itp., tak też w sezonie odpowiednim ma swojego letnika. Między krową np. a letnikiem jest pewne podobieństwo - krowę i letnika gospodarz starannie doi, bo to jest jego dochód - i pewna różnica - o krowę musi dbać, bo inaczej doić nie będzie mógł, natomiast o letnika dbać nie potrzebuje, gdyż ten w każdym wypadku daje się „doić”. Dlatego przyjeżdżając na letnisko zastajemy izby, rzekomo czyste, natomiast pod jakąś szafą, powiązaną dosłownie szmatkami, znajdują się stosy kurzu i jakiegoś nie wymiecionego od zimy zboża, w którym naturalnie szaleją myszy. Klamki u drzwi są poutrącane, nic się nie domyka, brak kluczy, okna i szyby są niemyte, schodki się pod człowiekiem zarywają. Jeśli do tego dodamy w okropnym stanie ubikacje, którymi z powodzeniem mogłaby się zainteresować jakaś komisja sanitarna lub policja, oraz kompletny brak jakichś śmietników czy innych dołków na śmieci - to mamy zewnętrzny obraz naszej, obejmowalnej w używalność na lato siedziby”. Skarżono się też, że myszy biegają po gospodarstwach, że kury budzą wczasowiczów z pierwszym brzaskiem, psy za głośno szczekają, muchy żyć nie dają, a na plażach znajdują się krowie „miny”. Jeden z dziennikarzy tak to opisał: „Plaże, względnie miejsca, które by można nazwać plażą, są równie często uczęszczane przez letników, jak i przez istoty trawożerne w rodzaju krów, owiec i koni, które, nie wiedzieć czemu, są zaganiane przez miejscowych pastuchów na piasek, gdyż, jak wiadomo, nie nadaje się on do skonsumowania. Letnik musi bardzo często „wiać” z niedokończonej kąpieli, ustępując z kurtuazją acz nie dobrowolnie miejsca wyżej wymienionym istotom. Poza tym w chwilach wolnych od ich obecności powinien przychodzić na plażę z łopatą do usuwania śladów przez nie pozostawionych, aby mógł się bez obawy na piasku rozciągnąć”.

 

Czy źródła donoszą o znanych postaciach ówczesnego establishmentu, które wypoczywały w naszym regionie?

 

W Mężeninie nad Bugiem znajdował się ośrodek, gdzie Towarzystwo Miłośników Uroczyska ,,Mężenin” oficjalnie prowadziło ośrodek wczasowy otwarty także dla niewtajemniczonych wczasowiczów, ale w rzeczywistości było to miejsce seansów okultystycznych. Przyjeżdżali tam, np. gen. Władysław Sikorski, twórca i dowódca organizacji wojskowej - Służby Zwycięstwu Polski, która była pierwszą organizacją konspiracyjną w okupowanej Polsce gen. Michał Tokarzewski-Karaszkiewicz, a także Wanda Wasilewska. Wówczas nie utożsamiano jej z lewicowymi poglądami, ale ze swoim ojcem Leonem Wasilewskim, bliskim współpracownikiem Józefa Piłsudskiego. Członkowie Towarzystwa Miłośników Uroczyska ,,Mężenin” byli inwigilowani przez miejscową policję, gdyż podejrzewano ich o antypaństwowe knucie.

Generalnie jednak nad Bug przyjeżdżali ci, którzy mieli w miarę blisko, czyli siedlczanie, warszawianie, lublinianie. Było to jedno z niewielu miejsc w regionie, gdzie znajdował się tak duży zbiornik wodny. Baseny nie cieszyły się zbytnią popularnością. Zalewu siedleckiego jeszcze wówczas nie było, a od najbliższego jeziora w Białce na Pojezierzu Łęczyńsko-Włodawskim dzieliło ponad 100 km. Z kolei Mazury w tamtych czasach niekoniecznie były polskie. Poza tym znajdowały się dość daleko, dlatego na wakacje wybierano miejsca nieodległe, gdzie można było dotrzeć pociągiem, na który przeważnie wszystkich było stać. Letnicy narzekali jednak na tłok, jaki panował w składzie do Fronołowa. Ciasno było jedynie w wagonach trzeciej klasy, zaś ciągnięte przez lokomotywę jednostki drugiej klasy jechały puste. Konkretnie chodzi o jeden pusty wagon. Pociąg do Fronołowa składał się bowiem z dwóch wagonów: najtańszej trzeciej klasy i jednego drugiej. O najdroższej, pierwszej klasie nie mogło być mowy, skoro nawet druga jechała pusta.

 

Jakie inne środki transportu wybierano?

 

Na naszym terenie auta należały do rzadkości, choć komunikacja autobusowa kursowała już po najważniejszych trasach. Tyle że nie zawsze pokrywały się one z drogami, które wiodły do miejscowości wypoczynkowych. Wówczas - np. w przypadku Wólki Wiśniewskiej, Sekuły czy Kiesielan - pozostawało wynajęcie wozu, na który pakowano niemal cały dobytek. Naładowane koszami, leżakami i letnikami fury stanowiły codzienny widok.

 

Jednak nie wszyscy wyjeżdżali na wakacje. Co robili ci, którzy zostawali w mieście?

 

Niezwykle popularnym miejscem na weekend była podsiedlecka Sekuła. Jako miejsce rekreacji tereny te zresztą były znane już w XIX w. Wystarczyło wziąć kocyk, koszyk z prowiantem, by w pięknych okolicznościach przyrody naładować baterie przed kolejnym tygodniem pracy. Jeden z przedwojennych felietonistów tak wspomina to miejsce: „Leży sobie takowa w kącie ostrym, utworzonym przez białe wstęgi szos łukowskiej i garwolińskiej, a idzie się do niej przez Roskosz. Niektórzy wprawdzie twierdzą, że chodzi się nie tylko przez Roskosz, ale i po rozkosz, ale ci bywają tam widocznie w towarzystwie płci ozdobnej i nie znają się na przyjemnościach bezinteresownej turystyki, czystej niczym kryniczny i bystry nurt rzeki Muchawki”. Nieco dalej znajdowały się białe domki dla letników. „Ceny za sezon nad wyraz skomplikowane. Lepiej nie pytać. Bo jak spytasz, to okaże się, że ten z gankiem kosztuje o 30 zł drożej od tego bez ganku, ale ten bez ganku kosztuje o 10 zł taniej od tego z gankiem” - pisze wspomniany felietonista, dodając: „Nie zrozumiesz nic, zasromasz się srodze swoim nieuctwem i pójdziesz dalej. Nad staw pokryty szerokim listowiem wodnego kwiecia (nenufary?), na mostek przy młynie poetyczny, na drogę polną, bodziakami szczodrze obrosłą. Odetchniesz głęboko i do domu wrócisz unosząc na nogach cierpki posmak morki, wiejącej od strony Muchawki, a pod powiekami złoty odblask skradzionego wiośnie słońca”.

 

Dziękuję za rozmowę.

MD

Powrót

STRONA GŁÓWNA



Archiwum jedynek
Pobierz pełne wydanie
Dodatek Echo Leśne

Aktualności

Więcej artykułów z tej kategorii »

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

FOTOGALERIA

Wolność tańcem malowana


„Polskie DNA - wolność tańcem malowana” - widowisko muzyczne Alternatywnego Teatru Tańca LUZ - zainaugurowało cykl wydarzeń wpisujących się w obchody 100 rocznicy odzyskania przez Polskę niepodległości. Muzyczny spektakl został wystawiony w sali „Podlasie” Miejskiego Ośrodka Kultury w Siedlcach 8 listopada. Chętnie będą mogli obejrzeć go także 11 i 27 listopad. [fot. Jarosław Grudziński]

FOTOGALERIA

100 lat Niepodległej


Siedleckie uroczystości z okazji 100 rocznicy odzyskania przez Polskę niepodległości zainaugurowała Msza św. w intencji ojczyzny sprawowana w kościele pw. św. Józefa. Uczestniczyli w niej mieszkańcy miasta, organizacje społeczne, szkoły, służby mundurowe i samorządowcy. Po zakończeniu Eucharystii uroczyście odsłonięto i poświęcono tablicę upamiętniającą 100-lecie odzyskania niepodległości. Jest ona umiejscowiona na obelisku, który powstał staraniem wszystkich siedleckich parafii. Następnie uczestnicy uroczystości przeszli pod pomnik Wolności, gdzie miał miejsce dalszy ciąg jubileuszowych obchodów. [fot. Witold Bobryk]

PATRONAT "ECHO"


Rok o. Pio
Dwa okrągłe jubileusze: 100 lat od otrzymania stygmatów i 50 lat od przejścia do domu Ojca - ten rok z pewnością będzie należał do św. o. Pio.
więcej »
Przed Orszakiem św. Mikołaja
„Aby podobać się Bogu i ludziom - św. Mikołaj i św. Stanisław Kostka w oczach dzieci i młodzieży” - to hasło ogólnopolskiego konkursu literacko-plastycznego ogłoszonego przez parafię pw. św. Mikołaja w Lublinie.
więcej »
 

POLECAMY


Otwórz się na cud uzdrowienia
Współczesny świat różni się od tego, któremu stawiał czoło za czasów swojego ziemskiego życia Jezus. Osiągnęliśmy ogromne postępy w dziedzinie medycyny, psychologii oraz opieki zdrowotnej. Jednak zdobycze te nie pozwoliły rozwiązać wszystkich problemów, z jakimi borykają się ludzie.
więcej »
Na tak!
Brak właściwych granic ochronnych w życiu każdego to poważny problem, a ból spowodowany agresją ze strony innych jest ogromny.
więcej »
Rekolekcje dla małżeństw
W dniach 16-18 listopada w diecezjalnym domu rekolekcyjnym w Siedlanowie odbędą się rekolekcje dla małżeństw ph. Świętość w codziennym życiu.
więcej »
Przegląd Teatrów Obrzędowych
17 listopada, o 10.00, w sali teatralnej Miejsko-Gminnego Ośrodka Kultury w Mordach odbędzie się II Regionalny Przegląd Teatrów Obrzędowych.
więcej »
To ty, szare Podlasie, rodzona ma kraino
Świętując jubileusz odzyskania przez Polskę niepodległości, warto skupić uwagę na tym, co działo się sto lat temu w miejscu, gdzie dzisiaj żyjemy. Książka „Tak rodziła się Niepodległość. Południowe Podlasie 1918” odsłania przed czytelnikiem panoramę wydarzeń sprzed wieku.
więcej »
 

SONDA

 

Światowy Dzień Ubogich jest okazją do...

pomocy potrzebujących

uświadomienia sobie, że bieda ma różne twarze

lekcją dzielenia się z drugim człowiekiem

przypomnienie, że miłosierdzie można czynić gestem i słowem

naukę, że czasem mniej znaczy więcej



LITURGIA SŁOWA


Sobota
Czytania:
;
Ewangelia:


Czytania na dzień dzisiejszy - www.mateusz.pl

PROMOCJA

 

 
statystyka

NASI PARTNERZY

Copyright 2008 Echo Katolickie

Realizacja KREATOR