20 sierpnia 2018 r. Imieniny obchodzą: Sabina, Sobiesław, Bernard

Pogoda: Siedlce

Numer 33
16-22 sierpnia 2018r.

menu

NEWS

Centrum przesiadkowe w Siedlcach - od września! Szczegóły w bieżącym wydaniu naszego tygodnika.

STRONA GŁÓWNA



Archiwum jedynek
Pobierz pełne wydanie

Region

 
 

Upamiętnili ofiary zbrodni

25 października 2017 r.

Modlitwa w miejsce krzyku


fot. AWAW

19 października w tzw. lesie Hały odbyły się uroczystości upamiętniające 75-rocznicę egzekucji łomaskich Żydów. W spotkaniu wziął udział naczelny rabin polski Michael Schudrich.

Miejsce zbrodni jest dziś upamiętnione kilkoma kamiennymi tablicami. Zarys dawnych mogił wyznaczają kamienie. Całości dopełniają czarne drewniane rzeźby Mieczysława Trochimiuka. - 18 sierpnia 1942 r. Niemcy rozstrzelali tu około 1,8 tys. Żydów. Pamięć o tamtej tragedii wciąż jest żywa. Mieszkańcy Łomaz dbają nie tylko o miejsce zbrodni, ale także o niedaleki kirkut (cmentarz żydowski). Kilka razy do roku zbierają się, by wspólnie porządkować, kosić trawę, wyrywać krzaki. Miejsce kaźni znajduje się dziś na terenie prywatnym. Ten las należy do Jerzego Szudejki. Dziękujemy, że udostępnia go nam na takie uroczystości - mówi Jerzy Czyżewski, wójt gminy Łomazy.

Postawiona w pobliżu miejsca zbrodni tablica informuje, że pierwsi Żydzi przybyli do Łomaz pod koniec XIV w. Żyli w zgodzie z innymi mieszańcami, trudnili się handlem i rzemiosłem. Mieli swoją bożnicę, synagogę, cmentarz, własną szkołę i gminny samorząd. Brali udział w powstaniu listopadowym i styczniowym. Ich obecność w Łomazach zakończyła się wraz z II wojną światową i niemiecką okupacją.

 

Ziemia „ruszała się” przez trzy dni

Getto powstało w 1940 r. Do likwidacji doszło w sierpniu 1942 r. Wszystkich Żydów poprowadzono do oddalonego od centrum miejscowości o kilka kilometrów lasu Hały. Po drodze zabijano osoby osłabione i chore. W tej prawie dwutysięcznej grupie były także kobiety i dzieci. Wszystkich rozebrano do naga i pędzono w stronę dwóch ogromnych dołów. Oprawcy, którzy do nich strzelali, byli pijani. Oddawali strzały na oślep. Egzekucji towarzyszyło wiele aktów poniżenia. Wszystko trwało od 10.00 do 19.00. Jak zanotowano we wspomnieniach, do zakopania dołu zmuszono ponad 20 Żydów. Ich także potem rozstrzelano.

Mieszkańcy Łomaz do dziś opowiadają, że cienka warstwa ziemi, którą posypano ofiary, „ruszała się” jeszcze przez trzy dni. Świadkiem wydarzeń sprzed 75 lat był M. Trochimiuk. - Miałem wtedy sześć lat. Mój dom oddalony jest od tego miejsca o jakieś 1,5 km. Bawiłem się na pobliskiej łące. Nagle usłyszałem straszliwy krzyk, potem rozległy się karabinowe strzały, później znów była chwila ciszy i znów krzyki oraz strzały. Przestraszony uciekłem do domu. Tam dowiedziałem się, że zabijają żydów z Łomaz. Nie rozumiałem tego, zresztą do dziś tego nie pojmuję - zamyśla się pan Mieczysław.

 

Z lasu na cmentarz

M. Trochimiuk opowiada, że oprócz dużych dołów oprawcy kazali wykopać dwa mniejsze. W jednym pogrzebano tych, którzy zakopywali wielkie mogiły. Potem wrzucono do niego także ciała tych Żydów, którzy uniknęli egzekucji.
- Na drugi dzień przeczesywano wszystkie żydowskie domostwa w Łomazach. Złapano jeszcze ok. 30 ludzi. Ich też przyprowadzono na skraj lasu i rozstrzelano. Trzeci dół pozostał niewykorzystany. Nikt go nie zasypał. Zachował się do dziś - tłumaczy pan Mieczysław.

Wiadomo, że w lesie Hały rozstrzelano także Żydów z pobliskiego Rossosza, Międzyrzeca Podlaskiego, Podedwórza, Sławatycz, Serocka i Warszawy. Ekshumacji ofiar dokonano w 1949 r. z inicjatywy pochodzącego z Łomaz Froima Epelbauma. Ciała przeniesiono na pobliski kirkut.

19 października odsłonięto kolejną tablicę, upamiętniającą tym razem 25 mężczyzn, którzy zostali zmuszeni do zakopania swoich braci w wierze. Ich mogiłę odkryto niedawno. Szczątki tych osób pozostały w lesie do dziś. Tablica zawiera napisy w języku polskim i hebrajskim. Umieszczono na niej także gwiazdę Dawida. W uroczystości wzięli udział rabin Michael Schudrich, od lat zaangażowany w dialog katolicko- żydowski bp Mieczysław Cisło, prezes fundacji „Pamięć, która trwa” Zbigniew Niziński oraz Dawid Drabik z Kancelarii Prezydent RP. W spotkaniu uczestniczyła także młodzież z Izraela oraz uczniowie Zespołu Szkół w Łomazach.

 

Starsi bracia w wierze

W trakcie uroczystości rabin i biskup - każdy w swoim języku - odmówili Psalm 23. Dodatkowo M. Schudrich zaśpiewał żydowską modlitwę za zmarłych. Bp M. Cisło cytował modlitwę Jana Pawła II za naród żydowski. - Ks. Konstanty Michalski napisał, że człowiek jest istotą zawieszoną między bestialstwem a heroizmem. Dziś przy tej mogile uświadamiamy sobie, do jakiego bestialstwa może dojść wtedy, gdy najniższe instynkty i żądze zespolą się z jakąś ideologią, w tym wypadku - nazizmu niemieckiego. (…) Niemcy liczyli, że po Żydach zostanie zmazany wszelki ślad i to nie tylko na polskiej, ale i europejskiej ziemi. Może ci Żydzi, którzy tu umierali, sądzili, że nikt już o nich nie wspomni. Jesteśmy tutaj, bo historia narodu żydowskiego jest też naszą historią. Jan Paweł II powiedział, że Żydzi są naszymi starszymi braćmi w wierze, ponieważ judaizm stanowi korzenie chrześcijaństwa - tłumaczył biskup.

Z. Niziński z fundacji „Pamięć, która trwa” podkreślał, że Żydów zabijano po to, by się ich pozbyć. - Tej strasznej woli oprawców przeciwstawia się nasza pamięć i to, że tu jesteśmy. Jej wyrazem jest nasza obecność i te kamienie. Ktoś powiedział, że w takich miejscach, przy takiej skali okrucieństwa i dramatu nie pomoże żaden głos wyjaśnienia, że pozostaje nam tylko cisza i pochylenie się. Myślę, że Bożym zamiarem jest, by obrócić to wszystko ku dobremu. Chciałbym, aby tu, gdzie kiedyś wydobywał się krzyk ofiar, dziś wznoszona była modlitwa - podsumowywał Z. Niziński.

 

AWAW

Powrót

Aktualności

Więcej artykułów z tej kategorii »

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

FOTOGALERIA

Wprowadzenie relikwii św. Jana Pawła II


W czwartek 26 lipca parafia św. Anny w Wohyniu przeżywała odpust parafialny, podczas którego wprowadzono do kościoła relikwie św. Jana Pawła II. Eucharystii przewodniczył i homilię wygłosił kard. Stanisław Dziwisz.(Fot. Adam Tokarski)

FOTOGALERIA

Na pątniczym szlaku


Obdarowani Duchem Świętym - z tym hasłem idą do Matki, by dziękować, przepraszać, prosić i uczyć się od Maryi zaufania Bogu. 38 Piesza Pielgrzymka Podlaska na Jasną Górę wyruszyła! (Fot. Joanna Szubstarska, Iza Chajkaluk)

PATRONAT "ECHO"


Rok o. Pio
Dwa okrągłe jubileusze: 100 lat od otrzymania stygmatów i 50 lat od przejścia do domu Ojca - ten rok z pewnością będzie należał do św. o. Pio.
więcej »
Hosanna Festival
Chcesz spędzić rewelacyjnie ostatni weekend wakacji? Mamy coś dla Ciebie! Dwa dni wypełnione brzmieniem muzyki z przesłaniem, radością i tańcem razem ze wspaniałymi ludźmi, dla których Chrystus jest Drogą, Prawdą i Życiem! A może jesteś uzdolniony muzycznie: grasz lub śpiewasz?
więcej »
OSG 2018
Europejskie Centrum Biznesu oraz Prezydent Miasta Siedlce, mają zaszczyt i przyjemność zaprosić do udziału w IV edycji Ogólnopolskiego Szczytu Gospodarczego OSG 2018.
więcej »
Złota jesień
19 sierpnia w Suchożebrach już po raz 11 odbędzie się festyn rodzinny „Złota jesień” połączony z Gminnymi Dożynkami.
więcej »
Święto plonów
19 sierpnia w Mokobodach odbędą się Gminne Dożynki na terenach zielonych za kościołem. Podczas dożynek na scenie wystąpi Andrzej Rybiński oraz gwiazda wieczoru - zespół Basta, a także zespół Skolim i dzieci z jednostek oświatowych.
więcej »
Dożynki parafialne
26 sierpnia, po raz piąty parafia pw. św. Bartłomieja w Grębkowie zaprasza na Dożynkowy Festyn Parafialny.
więcej »
Dożynki gminne
26 sierpnia w Rzeczycy odbędą się Gminne Dożynki w gminie Międzyrzec Podlaski. Po Mszy św. o 13.00 nastąpi oficjalne otwarcie dożynek na placu przy remizie OSP.
więcej »
Powiatowe święto plonów
26 sierpnia w Wodyniach odbędą się Dożynki Powiatu Siedleckiego. Oficjalne otwarcie i ceremonia dzielenia chleba odbędą się o 13.15, a poprzedzone będą uroczystą Mszą św.
więcej »
Dni Ryk i gminne dożynki
Główną atrakcją Dni Ryk 2018 będzie zespół Zakopower. Doroczne święto miasta poprzedzi obchody gminnych dożynek.
więcej »
Wrota wolności
W niedzielę 9 września, o 13.00, na terenie przy prochowni w Kobylanach odbędzie się VI Letni Festiwal Biegów WROTA WOLNOŚCI.
więcej »
Dni z Doradztwem Rolniczym
W dniach 1-2 września na terenach Agencji Rozwoju Miasta w Siedlcach odbędą się XXV Jubileuszowe Międzynarodowe Dni z Doradztwem Rolniczym połączone z XIV Regionalną Wystawą Zwierząt Hodowlanych.
więcej »
 

POLECAMY


Drzwi do Bożej prawdy
Jeśli nasze próby lektury Pisma Świętego kończyły się niepowodzeniem, możemy zacząć w inny sposób. Autorzy „Biblii opowiedzianej” postanowili swoimi słowami zrelacjonować tę trudną księgę.
więcej »
Piękno uwiecznione
Zwiedzenie wiecznego miasta to pragnienie wielu osób. Tym, dla których pozostaje w sferze marzeń, polecamy albumy w szczególny sposób przybliżające piękno i majestat Watykanu.
więcej »
 

SONDA

 

100 dni abstynencji na 100-lecie niepodległości

Propozycja polskich biskupów pięknie wpisuje się w obchody odzyskania niepodległości.

Obawiam się, że to zadanie, które przerośnie Polaków.

Jeśli ktoś podejmuje abstynencję w konkretnej intencji, wytrzyma 100 dni bez alkoholu.

Nie podejmuję takich zobowiązań, bo nie piję.



LITURGIA SŁOWA


Poniedziałek XX tygodnia okresu zwykłego
Czytania:
Ez 24, 15-24; Pwt 32, 18-19. 20. 21 ;
Mt 19, 16-22

Ewangelia:
Mt 19, 16-22

Czytania na dzień dzisiejszy - www.mateusz.pl

PROMOCJA

 

 
statystyka

NASI PARTNERZY

Copyright 2008 Echo Katolickie

Realizacja KREATOR