20 sierpnia 2018 r. Imieniny obchodzą: Sabina, Sobiesław, Bernard

Pogoda: Siedlce

Numer 33
16-22 sierpnia 2018r.

menu

NEWS

Centrum przesiadkowe w Siedlcach - od września! Szczegóły w bieżącym wydaniu naszego tygodnika.

STRONA GŁÓWNA



Archiwum jedynek
Pobierz pełne wydanie

Historia

 
 

Z dziejów Podlasia (607)

8 listopada 2017 r.

Gehenna ludności i świt nadziei

13 sierpnia 1915 r. oddziały rosyjskie wygoniły całą ludność wsi Radcze k. Parczewa z dobytkiem na tzw. chmielitę z zamiarem zawłaszczenia dobytku i przegnania na wschód, czego zrobić już nie zdążyli.

We wsi zostało kilku Kozaków, którzy przejechali przez wieś z zapalonymi pochodniami i podpalali słomiane strzechy - dom po domu. Zdążyli zabrać kilka koni, pobić nahajami kilku ludzi i zastrzelili gospodarza A. Harko. Ludzie zgromadzeni na łące modlili się, jęczeli i płakali. W nocy klęczeli przy wozach, widząc łunę i słysząc strzały. Całymi rodzinami wołali głośno: „Przepuść, Panie, ludowi twemu” i tak wśród szlochów i modlitw przetrwali noc. M. Lisiecka-Szwaj wspominała: „Blady świt okazał się jakiś dziwny. Całe pole i łąka pokryte zostały jakąś nowością. O świcie okazało się, że było to leżące wojsko austriackie i czeskie, a ta szarość to było ich umundurowanie”. Ci właśnie żołnierze uwolnili Radcze od okupantów Moskali. Postój ludzi na chmielicie trwał trzy dni, ale spalona wieś uniemożliwiała powrót na jej zgliszcza.

Mieszkaniec niedalekiej wsi Dawidy F. Bielecki wspominał: „Nad ranem 13 sierpnia rozpoczęła się kanonada artylerii rosyjskiej ze wsi Polubicze w stronę między wsią Gęś i lasem Smuga, a artyleria niemiecko-austriacka otworzyła ogień z dział w stronę Polubicz. Pociski jednych i drugich przelatywały przez las Praborek, powodując jeszcze większą panikę między zgromadzoną tam ludnością. Ludność częściowo była w schronach, częściowo w lesie. Wieś Gęś spłonęła całkowicie. Tego dnia w nieodległym Jabłoniu była kwatera rosyjskiego gen. Dragomirowa, który dobrze traktował właściciela majątku hr. Tomasza Zamoyskiego. Gdy generał odjechał, do wsi wpadł jakiś inny dowódca kozacki. Zaczął szykanować hr. Zamoyskiego, że jego syn jest w wojsku niemieckim oficerem. Swymi kozakami prawie siłą wyrzucił go z domu. Gdy Zamoyscy odjechali w kierunku Białej Podlaskiej, Kozacy rzucili się na pałac, zniszczyli meble, powycinali nawet skórę na kanapach i fotelach, zdewastowali ogród, wypili wszystko wino w piwnicach, spalili owczarnie i stodoły”.

Podobnie było w rejonie Międzyrzeca i Białej Podlaskiej. 13 sierpnia ustępujący z Leśnej Podlaskiej Rosjanie zabrali z klasztoru 100 par koni, 2 tys. owiec, pozostawili skorupy drogich waz, szczątki gipsów, kawałki ram złoconych, drzazgi bezcennych mebli, stargane książki, szmaty, puste flaszki, potłuczone naczynia i inne połamane meble. Według leg. literata A. Struga mniszki zostawiły baryłkę gorzałki zaprawioną denaturatem, którą potem wielu spróbowało i pamiętało przez całe życie. W kronice Ortela Królewskiego zapisano: „Od 12 do 14 sierpnia ciągną obozy armii rosyjskiej, która niszczy zabudowania, zabiera żywność, bije ludzi, pali chaty, wycina drzewa w sadach, pali ule z żywymi pszczołami. Niektórzy próbowali bronić mienia i przypłacili życiem. Okolica w morzu ognia. Zniszczony został dwór właścicieli Zaniewskich, a cerkiew ograbiona z dzwonów”.

Inaczej zachowywali się Węgrzy. O żołnierzach 37 DP węgierskiej, która nacierała szosą Kakolewnica - Grabowiec powiedziano: „Te Madziary to czarne jak Cygany, przestraszyć się można, ale w porządku, nie kradną”.

13 sierpnia komenda Legionów Polskich przemaszerowała przez Gąsiory, Zakrzew i czasowo zatrzymała się we wsi Główne. Folwark tej wsi był spalony, ale wieś w większej części ocalała. Tego dnia panował upał, wokoło widać było puste pola i tumany kurzu. Za Głównem stały resztki spalonego tartaku wraz z zapasami drzewa należącego do dóbr Szlubowskiego. Legioniści napotkali tu uciekinierów z wozami i bydłem z guberni radomskiej i lubelskiej. Przed wieczorem 4 pułk piechoty stanął we wsi Kąkolewnica. Kobiety kąkolewnickie - według znanego literata żołnierza legionów W. Orkana - witały legionistów, czym mogły: owocami, wodą, mlekiem. Folwark kąkolewski należący do majoratu Pawłowa w części był zniszczony, stodoła ze zbożem spalona, jak również zboże wywiezione na pole. Legioniści szybko wnieśli ukryte meble do środka i urządzili na folwarku kwaterę. Ze wsi Rosjanie zabrali bydło na kwotę 20 tys. rubli, zostawiając bezużyteczne kwity. Dowódca 4 pp płk Roja (przyszły generał) zakwaterował się na plebanii u ks. Kozłowskiego, który rano tego dnia miał jeszcze u siebie nieproszonych lokatorów - dwóch generałów rosyjskich, którzy go bardzo źle traktowali. Być może jednym z nich był dowódca 16 KP gen. Klembowski. Tego wieczoru urządzono kolację w sadzie, przy śpiewie chóru 4 pułku piechoty. Kapitan Galica, inżynier, literat, przyszły generał Wojska Polskiego, został w Kąkolewnicy awansowany na majora. Komenda I brygady po przemarszu przez Gąsiory - Zakrzew stanęła we wsi Jurki we dworze Oknińskiego. Ten skromny właściciel uratował swój folwark od spalenia, przekupując Kozaków 50 rublami. Natomiast 5 pułk piechoty Legionów Polskich tego dnia przybył do Żakowoli. Tak zrelacjonował to legionista R. Starzyński (brat przyszłego prezydenta Warszawy): „Wieś nie spalona. Wszystkiego dostać można (…). Dużo tu pasiek (…). Chłopcy tak się zapalili do wybierania miodu, że prawie cała kompania została pokąsana przez pszczoły. Po drodze ciągle spotykamy wracających uciekinierów z lubelskiego. Jak my obozują w polu. Palą ogniska, pieką kartofle (…). Uchodźcy uczą się naszych piosenek (…). Widząc beztroskę naszych żołnierzy przejmują od nich humor i wesele. Śpiewamy razem wokoło ognisk jakby na obozowisku (…) z roku 1863”. 

Rano 13 sierpnia, w piątek, linia frontu między Rosjanami a wojskami sprzymierzonych państw centralnych przebiegała następująco: Białystok - Brańsk - Drohiczyn - Duplewice - Biernaty - Hadynów - Krzewica - Grabowiec - Łózki - Komarówka - Polubicze - Horodyszcze - Pogoreniec - Lack. 37 dywizja pancerna węgierska z VIII KP napotkała po południu 13 sierpnia na silny opór na północ od wsi Grabowiec, walcząc z 25 KP rosyjskiej z 4 armia gen. Everta. Rosyjski obserwator siedział na wysokim drzewie, kładąc pod nim swego konia i skutecznie przez jakiś czas kierując ogniem artylerii. 37 dywizja piechoty straciła tu ok. 100 zabitych, których pochowano na okolicznym polowym cmentarzu.

Józef Geresz

Powrót

Aktualności

Więcej artykułów z tej kategorii »

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

FOTOGALERIA

Wprowadzenie relikwii św. Jana Pawła II


W czwartek 26 lipca parafia św. Anny w Wohyniu przeżywała odpust parafialny, podczas którego wprowadzono do kościoła relikwie św. Jana Pawła II. Eucharystii przewodniczył i homilię wygłosił kard. Stanisław Dziwisz.(Fot. Adam Tokarski)

FOTOGALERIA

Na pątniczym szlaku


Obdarowani Duchem Świętym - z tym hasłem idą do Matki, by dziękować, przepraszać, prosić i uczyć się od Maryi zaufania Bogu. 38 Piesza Pielgrzymka Podlaska na Jasną Górę wyruszyła! (Fot. Joanna Szubstarska, Iza Chajkaluk)

PATRONAT "ECHO"


Rok o. Pio
Dwa okrągłe jubileusze: 100 lat od otrzymania stygmatów i 50 lat od przejścia do domu Ojca - ten rok z pewnością będzie należał do św. o. Pio.
więcej »
Hosanna Festival
Chcesz spędzić rewelacyjnie ostatni weekend wakacji? Mamy coś dla Ciebie! Dwa dni wypełnione brzmieniem muzyki z przesłaniem, radością i tańcem razem ze wspaniałymi ludźmi, dla których Chrystus jest Drogą, Prawdą i Życiem! A może jesteś uzdolniony muzycznie: grasz lub śpiewasz?
więcej »
OSG 2018
Europejskie Centrum Biznesu oraz Prezydent Miasta Siedlce, mają zaszczyt i przyjemność zaprosić do udziału w IV edycji Ogólnopolskiego Szczytu Gospodarczego OSG 2018.
więcej »
Złota jesień
19 sierpnia w Suchożebrach już po raz 11 odbędzie się festyn rodzinny „Złota jesień” połączony z Gminnymi Dożynkami.
więcej »
Święto plonów
19 sierpnia w Mokobodach odbędą się Gminne Dożynki na terenach zielonych za kościołem. Podczas dożynek na scenie wystąpi Andrzej Rybiński oraz gwiazda wieczoru - zespół Basta, a także zespół Skolim i dzieci z jednostek oświatowych.
więcej »
Dożynki parafialne
26 sierpnia, po raz piąty parafia pw. św. Bartłomieja w Grębkowie zaprasza na Dożynkowy Festyn Parafialny.
więcej »
Dożynki gminne
26 sierpnia w Rzeczycy odbędą się Gminne Dożynki w gminie Międzyrzec Podlaski. Po Mszy św. o 13.00 nastąpi oficjalne otwarcie dożynek na placu przy remizie OSP.
więcej »
Powiatowe święto plonów
26 sierpnia w Wodyniach odbędą się Dożynki Powiatu Siedleckiego. Oficjalne otwarcie i ceremonia dzielenia chleba odbędą się o 13.15, a poprzedzone będą uroczystą Mszą św.
więcej »
Dni Ryk i gminne dożynki
Główną atrakcją Dni Ryk 2018 będzie zespół Zakopower. Doroczne święto miasta poprzedzi obchody gminnych dożynek.
więcej »
Wrota wolności
W niedzielę 9 września, o 13.00, na terenie przy prochowni w Kobylanach odbędzie się VI Letni Festiwal Biegów WROTA WOLNOŚCI.
więcej »
Dni z Doradztwem Rolniczym
W dniach 1-2 września na terenach Agencji Rozwoju Miasta w Siedlcach odbędą się XXV Jubileuszowe Międzynarodowe Dni z Doradztwem Rolniczym połączone z XIV Regionalną Wystawą Zwierząt Hodowlanych.
więcej »
 

POLECAMY


Drzwi do Bożej prawdy
Jeśli nasze próby lektury Pisma Świętego kończyły się niepowodzeniem, możemy zacząć w inny sposób. Autorzy „Biblii opowiedzianej” postanowili swoimi słowami zrelacjonować tę trudną księgę.
więcej »
Piękno uwiecznione
Zwiedzenie wiecznego miasta to pragnienie wielu osób. Tym, dla których pozostaje w sferze marzeń, polecamy albumy w szczególny sposób przybliżające piękno i majestat Watykanu.
więcej »
 

SONDA

 

100 dni abstynencji na 100-lecie niepodległości

Propozycja polskich biskupów pięknie wpisuje się w obchody odzyskania niepodległości.

Obawiam się, że to zadanie, które przerośnie Polaków.

Jeśli ktoś podejmuje abstynencję w konkretnej intencji, wytrzyma 100 dni bez alkoholu.

Nie podejmuję takich zobowiązań, bo nie piję.



LITURGIA SŁOWA


Poniedziałek XX tygodnia okresu zwykłego
Czytania:
Ez 24, 15-24; Pwt 32, 18-19. 20. 21 ;
Mt 19, 16-22

Ewangelia:
Mt 19, 16-22

Czytania na dzień dzisiejszy - www.mateusz.pl

PROMOCJA

 

 
statystyka

NASI PARTNERZY

Copyright 2008 Echo Katolickie

Realizacja KREATOR