23 stycznia 2018 r. Imieniny obchodzą: Maria, Ildefons, Rajmund

Pogoda: Siedlce

Numer 3
18-24 stycznia 2018r.

menu

NEWS

STRONA GŁÓWNA



Archiwum jedynek
Pobierz pełne wydanie

Historia

 
 

Z dziejów Podlasia (612)

13 grudnia 2017 r.

Wyjście legionistów z płd. Podlasia i rekonesans por. Krasickiego

19 sierpnia 1915 r. 4 armia austro-węgierska dotarła do linii Bugu na odcinku od Janowa Podlaskeigo do Niemirowa. Jej prawe skrzydło - 37 DP - szturmowało szańce rosyjskie koło Zalesia. W Białej Podlaskiej mieściła się komenda austriackiej 4 DP. Na południe od Białej Podlaskiej, na odcinku od Jabłonia do Sławatycz, działała armia feldmarszałka Mackensena.

1 Brygada Legionów, będąca w odwodzie, zbliżała się również do Bugu w rejonie Niemirowa, ale zanim tam dotarła, przyniosła radość i nadzieję innym nadbużnym miejscowościom. Kapelan 1 brygady ks. J. Panaś pod datą 19 sierpnia zanotował: „Stajemy nad Bugiem w Pawłowie. Włościanin Franciszek Wojczuk opowiada mi, że wczoraj go pytali Kozacy - gdzie polska granica? Odpowiedział im, że gdzieś koło Kijowa. Na to strapieni Kozacy: «Do Bugu będziemy tylko odchodzić, więcej nie!»”. Natomiast znany literat Władysław Orkan, żołnierz 4 pp Legionów, zapisał: „Oddział zbliżał się szybkim marszem ku Bugowi. Nadarzony po drodze przewodnik - stary chłop, siwy unita, dreptał obok konia pułkownika i poruszony tą chwilą niespodziewaną, spowiadał się w odstępach.

«Siedziałem w tiurmie, byłem bity, katowany. Ciało miałem ścięte, że od kości odchodziło (…) za wiarę. Wytrwałem wszystko. I oto dożyłem chwili, że dzieci moje, wnuki» (…). Stajemy pod Niemirowem (…). Radość w sercach (…). Wstępujemy z Korony na Litwę. Wydaje się to snem”.

Chyba najpełniej przedstawił dzień 19 sierpnia F. Sławoj-Składkowski, który nocował razem z ks. Żytkiewiczem we wsi Jakówki, gdzie wieczorem poprzedniego dnia ich pokoik był zajęty przez rzesze ludzi garnących się do księdza po radę i błogosławieństwo. Zapisał: „19 sierpnia obudziłem się, gdy ksiądz wstawał o świcie, by iść odprawić Mszę św. Ludność wioski urządziła na dworze prowizoryczny ołtarz przy wrotach naszego domu. W czasie Mszy słyszałem przez sen śpiewy pobożnych. Poszedł na Mszę i ocalony przez księdza prawosławny chłop ze wsi Zakanale. Wreszcie około 7.00 rano wrócił ks. Żytkiewicz, zmoczony przez deszcz. Zjedliśmy śniadanie (…) ubraliśmy się już do odmarszu, gdy przybiegł ordynans z pułku, że odmarsz na razie odwołany, gdyż most na Bugu zatarasowany jest przez kolumny wojska i taborów (…). Ledwie jednak wydano obiad, gdy przyszedł rozkaz ruszać natychmiast i zdążyć jak najszybciej do mostu, bo inaczej nie przejdziemy rzeki ani dziś, ani jutro - taka tam ciżba wozów i ludzi prze na dwupontonowe mosty (…). Mijamy wieś Gnojno z ocalałą cerkwią (…). Wreszcie wchodzimy na dudniący, drgający i huśtający się most pontonowy (…). Nastrój podnosi fakt «skinematografowania» nas przy przejściu mostu przez operatora filmowego (…). Jesteśmy już w grodzieńskiej guberni”.

Tymczasem oficer ordynansowy komendy legionów por A. Krasicki otrzymał od komendanta - gen. Durskiego rozkaz rozpoznania dróg i mostów między Janowem Podlaskim a Włodawą. 19 sierpnia zanotował on, że Biała Podlaska była opustoszała i zastał w niej tylko komendę austr. 4 DP. W Łomazach zobaczył jedynie ocalały kościół i cerkiew, bo reszta była całkowicie spalona. W kościele Niemcy urządzili szpital polowy. Za Łomazami spotkał niemiecki gwardyjski dywizjon kawalerii z 3 pułku ułanów. Przejechał przez spalone Wisznice, za Horodyszczem ujrzał opuszczone okopy rosyjskie. W Jabłoniu w pałacu hr. Zamoyskiego natknął się na kwaterę marsz. Mackensena. Zdewastowany pałac nosił ślady kul armatnich. Podobnie zdewastowany ogród mieścił w sobie porzucone okopy carskie. Rosjanie zdążyli już spalić owczarnie i stodoły. Wcale nie lepsi byli po wkroczeniu Niemcy. Wystrzelali wszystkie bażanty, indyki i łabędzie. Wieczorem por. Krasicki został zaproszony przez marsz. Mackensena na kolację, w której brał również udział późniejszy szef sztabu Reichswery gen. Hans von Seeckt, współtwórca układu w Rapallo.

20 sierpnia udało się austr. 12 DP zdobyć Dobryń, a węgierskiej 39 DP Dobrynkę. Natomiast austr. 101 DP nie mogła sforsować Bugu pod Derłem, gdyż Rosjanie założyli tam dużo min. Tego dnia polskie legiony zatrzymały się po drugiej stronie Bugu, w Krynkach. W bazie 5 pp Leg. była już prawie cała kompania rekrutów, ochotników z Lubelszczyzny i Podlasia. Chor. Starzyński rozpoczął z nimi ćwiczenia. Por. Krasicki tego dnia rano uczestniczył we Mszy św. w Jabłoniu odprawianej przez ks. Gąskę i udał się w dalszą drogę. Widział spaloną wieś Gęś; co ciekawe - ocalało tam na polu nieskoszone zboże. W Opolu Podedwórzu były już austriackie piekarnie, a we wsi Mosty stała kawaleria niemiecka. Folwark Kaplonosy częściowo Rosjanie spalili, w tym sterty ze zbożem i młocarnie; zdewastowali również gorzelnię. Ponieważ wieś Żuków była prawosławna, ocalała, ale Różanka przedstawiała obraz nędzy i rozpaczy. Stajnie dworskie były spalone, gorzelnia rozbita, cały zapas spirytusu spuszczony do Bugu, a zabudowania administracyjne całkowicie zwęglone. Z pałacu pozostały tylko sczerniałe mury z dwoma herbami na szczycie. Okazało się, że pałac spłonął od ognia artylerii rosyjskiej już po wkroczeniu do Różanki Niemców. O dziwo, ocalała jednak kaplica pałacowa i jakaś kula ugrzęzła w ołtarzu nad głową Matki Bożej.

21 sierpnia por. Krasicki kontynuował swój rekonesans, przejeżdżał przez częściowo spalone Dołhobrody i Hannę. Szosa w kierunku Sławatycz była poważnie uszkodzona i z boku niej stały już okopy niemieckie. Porucznik widział, że w spalonych wsiach Bokinka i Stasiówka ludność budowała na zgliszczach szałasy i wyszukiwała kawałki żelaza. We wsi Ortel Królewski stał już tabor austriacki, a na ziemi leżało mnóstwo porzuconej słomy.

22 sierpnia we wsi Kłoda spotkał tabory niemieckie. Koło Rokitna jeńcy rosyjscy kopali groby dla poległych. Przed Janowem Podlaskim stały opuszczone okopy rosyjskie. Miasto Janów nie było spalone, ale zatłoczone przez wojsko niemieckie. W kościele Świętej Trójcy ulokowano rannych, podobnie w cerkwi. Niestety ks. dziekan Kalicki i miejscowy rabin siedzieli w areszcie jako zakładnicy. W Bublu Niemcy z rozebranych stodół zbudowali na Bugu most na palach.

Józef Geresz

Powrót

Aktualności

Więcej artykułów z tej kategorii »

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

FOTOGALERIA

Kolędy pokoleń


W Szkole Podstawowej nr 2 w Siedlcach odbył się koncert „Kolędy pokoleń”. Była to już siódma edycja wydarzenia, w którym wystąpili: przedszkolaki i seniorzy, młodzież oraz dorośli. [fot. MK]

FOTOGALERIA

Orszak w Dubicy


„Bóg jest dla wszystkich!” Pod takim hasłem odbył się - już po raz czwarty - Orszak Trzech Króli w Dubicy. [fot. AWAW]

PATRONAT "ECHO"


Mojżesz
8 lutego, o 18.00 i 20.00, w Centrum Kultury i Sztuki w Siedlcach wystawiony zostanie spektakl „Mojżesz”.
więcej »
Kolędowanie nad Bugiem
27 stycznia - już po raz 17 - będzie można posłuchać we Włodawie kolęd i szczodrywek w wykonaniu zespołów śpiewaczych i kapel z Polski, Białorusi i Ukrainy.
więcej »
 

POLECAMY


O Maryi nigdy dosyć!
Niedostatecznie dotąd Ją sławiono, za mało wychwalano, czczono, kochano, zbyt mało Jej służono! Należy się Jej więcej chwały, czci, miłości i nabożeństwa! - pisze o Maryi św. Ludwik Maria Grignion de Montfort.
więcej »
Rozważanie Ewangelii
„Ewangelia i życie” to książka, która wprowadza w biblijny świat ks. Jana Zieji. Jest zaproszeniem do codziennego, bardzo intymnego spotkania ze Słowem i do wsłuchania się w niezwykłe świadectwo myślenia i życia Ewangelią.
więcej »
 

SONDA

 

Czego uczą nas bł. Męczennicy Podlascy?

że są wartości, których za wszelką cenę trzeba bronić, nawet za cenę życia

że wierność Bogu bardzo dużo kosztuje

zaufania mimo wszystko - z wiarą, że wyda ono błogosławione owoce

są wzorem odwagi - także, a może zwłaszcza, dla młodych ludzi

trudno powiedzieć - unici żyli w innych czasach, borykali się z innymi problemami



LITURGIA SŁOWA


Wtorek
Czytania:
2 Sm 6, 12b-15. 17-19; Ps 24 (23), 7-8. 9-10
Ewangelia:
Mk 3, 31-35

Czytania na dzień dzisiejszy - www.mateusz.pl

PROMOCJA

 

 
statystyka

NASI PARTNERZY

Copyright 2008 Echo Katolickie

Realizacja KREATOR