19 listopada 2018 r. Imieniny obchodzą: Elżbieta, Seweryn, Paweł

Pogoda: Siedlce

Numer 46
15-21 listopada 2018r.

menu

NEWS

Jak świętowaliśmy 11 listopada? Przegląd relacji w bieżącym wydaniu ECHA!

STRONA GŁÓWNA



Archiwum jedynek
Pobierz pełne wydanie
Dodatek Echo Leśne

Historia

 
 

Z dziejów Podlasia (618)

31 stycznia 2018 r.

Pierwsze miesiące okupacji niemieckiej

Po zajęciu całości ziem Królestwa Polskiego Niemcy i Austro- Węgry dokonały podziału okupowanego przez nich terytorium. Od 1 września 1915 r. na tym terenie miały funkcjonować dwa gubernatorstwa: niemieckie z siedzibą w Warszawie i austriackie z siedzibą w Lublinie.

Do Generalnego Gubernatorstwa Warszawskiego włączone zostały prawie wszystkie powiaty dawnej guberni siedleckiej, oprócz powiatów dawnej guberni chełmskiej. Powiaty: konstantynowski, bialski, radzyński i włodawski podporządkowano niemieckiej Komendzie Etapów Naczelnego Dowództwa Armii Wschodnich (Oberkommando Ost, w skrócie Ober-Ost).

Granica gubernatorstwa austro-węgierskiego przebiegała 10 km od Radzynia Podlaskiego. Dla potrzeb zarządu wojskowego wprowadzono dodatkowo gubernatorstwo wojenne w Siedlcach i gubernatorstwo wojenne w Łukowie. Gubernatorstwo w Siedlcach obejmowało powiaty: siedlecki, nowomiński, radzymiński, sokołowski i węgrowski. Gubernatorstwo w Łukowie objęło powiaty łukowski i garwoliński.

W obydwu gubernatorstwach wojennych powołano także władze cywilne z pewną ograniczoną dozą samorządu, czego nie było w powiatach podległych Ober-Ost, jednak władze niemieckie już na samym początku starały się likwidować wszelkie przejawy szerszej polskiej niezależności. Już 11 września 1915 r. zamiast sądów obywatelskich, zorganizowanych po ucieczce Rosjan, wprowadzono sądy niemieckie. 12 września generał-gubernator warszawski Beseler rozwiązał Centralny Komitet Obywatelski i podległe mu komitety terenowe. Wiadomość ta dotarła do powiatów podlaskich z pewnym opóźnieniem. Gdy 15 września odbywało się posiedzenie Garwolińskiego Komitetu Obywatelskiego, w jego trakcie przybyło dwóch przedstawicieli władz niemieckich i poinformowało o rozwiązaniu go i utworzeniu Komisji Likwidacyjnej.

W Siedlcach Komitet Obywatelski istniał jeszcze trochę dłużej, gdyż 15 września komenda wojskowa zwróciła się do tego komitetu z żądaniem dostarczenia ślusarzy, kowali, tokarzy do jednej z fabryk granatów w Niemczech. W Łukowie jeszcze przez wrzesień przebywał wojskowy zarząd austriacki i dopiero w połowie października władzę objął generał-gubernator Wilhelmi i naczelnik powiatu Engelman, a pierwszym burmistrzem został baron von Bredow.

Sytuacja gospodarcza na terenach zarządzanych przez Ober-Ost była o wiele bardziej ciężka. Już we wrześniu bialski inspektor etapowy wydał zarządzenie o sankcjach dla osób uchylających się od świadczeń na rzecz wojska niemieckiego. 10 października 1915 r. tenże niemiecki inspektor etapowy w Białej gen. von Unger wydał następujące zarządzenie: „Wszelki wywóz zboża, koni i żywności jest zakazany, jako też i wywóz zapasów surowych materiałów wojennych, które już są zajęte. Wszelki wywóz z wspomnianego wyżej obszaru, niszczenie wspomnianych wyżej rzeczy i próbowanie odjęcia tych rzeczy będzie surowo karane. Za wszystko wzięte przez Zarząd Wojskowy będą wystawione kwity. Handel zbożem, kartoflami, żywnością, paszą, zasiewanie w wewnętrznym obszarze jest dozwolone podług następujących cen: pszenica za pud rubli 1,66, owies za pud 1,97, żyto za pud 1,48 rb., jęczmień za pud 1,97, kartofle za pud 0,40 rb., kartofle na paszę 0,20 rb. Zboże oddane do młyna musi być zmielone pełno, zakazane jest mleć mąkę delikatną, a znaleziona delikatna mąka będzie konfiskowana; młyny które przeciwko temu rozporządzeniu będą działać, będą zamknięte, a zapasy mąki i zboża konfiskowane. Oprócz tego będzie przez Zarząd Wojskowy skonfiskowane wszelkie zboże, z którego część była sprzedana drożej od cen wymienionych, a także ta część która była wstrzymana z powodu spekulacji. Gminy i poszczególni posiadacze zobowiązują się popierać zbiór kartofli, a sołtysi stawić do pracy ludzi, aby zebrać kartofle z pól właścicieli, którzy wyjechali. Kto temu postanowieniu się sprzeciwi albo do przekroczenia wzywa i pobudza, będzie karany aresztem do jednego roku lub karą pieniężną do 20 tys. marek. Może być jednocześnie areszt i kara pieniężna”.

Inspektorowi w Białej podlegało siedem komendantur etapowych: w Białej, Dubicy, Włodawie, Parczewie, Międzyrzecu, Janowie i Konstantynowie. 10 października 1915 r. komendantura w Białej nakazała opuścić cudze domy ludziom, których mieszkania zostały zniszczone w czasie działań wojennych. Mieli udać się do swych dawnych siedzib i tam budować ziemianki.

Jak wyglądała sytuacja w Siedlcach na początku października 1915 r., można się dowiedzieć z dziennika Anny Kahan. Pod datą  października zapisała ona, że pojawiają się nowe szkoły, prowadzone są kursy po polsku lub po niemiecku. I nie ma w Siedlcach chłopaka czy dziewczyny, którzy nie uczęszczaliby na te lub inne zajęcia. Wnioskować więc można, że Niemcy nie sprzeciwiali się rozwojowi oświaty, ale z uwzględnieniem nauki języka niemieckiego.

Pierwszym dowódcą garnizonu niemieckiego w Siedlcach był mjr Freiherr von Löffelholz. Od 17 października 1915 r. powiatem siedleckim kierował P. Fresenius, tzw. asesor rejencyjny. 19 października obowiązki siedleckiego gubernatora wojskowego objął gen. Maksymilian von Wallenberg. Wg dziennika A. Kahan w tym czasie sytuacja gospodarcza w Siedlcach była nie do pozazdroszczenia: ceny astronomiczne, brak pracy, nie można było nic zarobić ani robić interesów z Niemcami. Nie potrzebowali oni ani miejscowych kupców, ani rzemieślników. Wywozili surowce, a produkcję organizowali w Niemczech. Niemal wszystko było ograniczone lub zakazane. W ogóle nie było nafty. Cena świec wzrosła trzykrotnie. Prawie nie było mięsa ani tłuszczu. Funt ciemnego chleba kosztował 10 kopiejek. Kiepskiej jakości cukier kosztował 60 kopiejek za funt. Okupanci z butą i pychą traktowali mieszkańców. Pod datą 20 października 1915 r. A. Kahan zapisała: „Sytuacja jest bardzo zła. Nie można zarobić ani grosza i nie ma nadziei (…). Cały handel stanął. Jedzenie jest drogie. Żyjemy tylko z zaoszczędzonej gotówki. Brakuje nam większości niezbędnych rzeczy (…)”.

Józef Geresz

Powrót

STRONA GŁÓWNA



Archiwum jedynek
Pobierz pełne wydanie
Dodatek Echo Leśne

Aktualności

Więcej artykułów z tej kategorii »

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

FOTOGALERIA

Wolność tańcem malowana


„Polskie DNA - wolność tańcem malowana” - widowisko muzyczne Alternatywnego Teatru Tańca LUZ - zainaugurowało cykl wydarzeń wpisujących się w obchody 100 rocznicy odzyskania przez Polskę niepodległości. Muzyczny spektakl został wystawiony w sali „Podlasie” Miejskiego Ośrodka Kultury w Siedlcach 8 listopada. Chętnie będą mogli obejrzeć go także 11 i 27 listopad. [fot. Jarosław Grudziński]

FOTOGALERIA

100 lat Niepodległej


Siedleckie uroczystości z okazji 100 rocznicy odzyskania przez Polskę niepodległości zainaugurowała Msza św. w intencji ojczyzny sprawowana w kościele pw. św. Józefa. Uczestniczyli w niej mieszkańcy miasta, organizacje społeczne, szkoły, służby mundurowe i samorządowcy. Po zakończeniu Eucharystii uroczyście odsłonięto i poświęcono tablicę upamiętniającą 100-lecie odzyskania niepodległości. Jest ona umiejscowiona na obelisku, który powstał staraniem wszystkich siedleckich parafii. Następnie uczestnicy uroczystości przeszli pod pomnik Wolności, gdzie miał miejsce dalszy ciąg jubileuszowych obchodów. [fot. Witold Bobryk]

PATRONAT "ECHO"


Rok o. Pio
Dwa okrągłe jubileusze: 100 lat od otrzymania stygmatów i 50 lat od przejścia do domu Ojca - ten rok z pewnością będzie należał do św. o. Pio.
więcej »
Lubelski Orszak św. Mikołaja
9 grudnia ulicami miasta przejdzie V Orszak św. Mikołaja. Do udziału w spotkaniu integrującym rodziny i propagującym postać biskupa Miry zaproszeni są także mieszkańcy naszej diecezji.
więcej »
 

POLECAMY


Otwórz się na cud uzdrowienia
Współczesny świat różni się od tego, któremu stawiał czoło za czasów swojego ziemskiego życia Jezus. Osiągnęliśmy ogromne postępy w dziedzinie medycyny, psychologii oraz opieki zdrowotnej. Jednak zdobycze te nie pozwoliły rozwiązać wszystkich problemów, z jakimi borykają się ludzie.
więcej »
Na tak!
Brak właściwych granic ochronnych w życiu każdego to poważny problem, a ból spowodowany agresją ze strony innych jest ogromny.
więcej »
To ty, szare Podlasie, rodzona ma kraino
Świętując jubileusz odzyskania przez Polskę niepodległości, warto skupić uwagę na tym, co działo się sto lat temu w miejscu, gdzie dzisiaj żyjemy. Książka „Tak rodziła się Niepodległość. Południowe Podlasie 1918” odsłania przed czytelnikiem panoramę wydarzeń sprzed wieku.
więcej »
 

SONDA

 

Światowy Dzień Ubogich jest okazją do...

pomocy potrzebujących

uświadomienia sobie, że bieda ma różne twarze

lekcją dzielenia się z drugim człowiekiem

przypomnienie, że miłosierdzie można czynić gestem i słowem

naukę, że czasem mniej znaczy więcej



LITURGIA SŁOWA


Poniedziałek
Czytania:
;
Ewangelia:


Czytania na dzień dzisiejszy - www.mateusz.pl

PROMOCJA

 

 
statystyka

NASI PARTNERZY

Copyright 2008 Echo Katolickie

Realizacja KREATOR