19 sierpnia 2018 r. Imieniny obchodzą: Konstancja, Emilia, Julian

Pogoda: Siedlce

Numer 33
16-22 sierpnia 2018r.

menu

NEWS

Centrum przesiadkowe w Siedlcach - od września! Szczegóły w bieżącym wydaniu naszego tygodnika.

STRONA GŁÓWNA



Archiwum jedynek
Pobierz pełne wydanie

Historia

 
 

Z dziejów Podlasia (619)

7 lutego 2018 r.

Pierwsze łapanki i sprawy karne

Bardzo szybko Niemcy wpadli na pomysł, aby pozyskać darmową siłę roboczą i dodatkowe pieniądze. Według zapisu siedlczanki Anny Kahan 2 listopada 1915 r. ukazało się zarządzenie, aby wszyscy mężczyźni powyżej lat 20 przybyli do urzędu w celu zameldowania się. Wśród mieszkańców wystąpiła wielka obawa, ale okupanci sprawdzili tylko nazwiska wezwanych i kazali przyjść za kilka dni. Jednak 19 osób narodowości żydowskiej zostało aresztowanych, gdyż zjawili się po tym, jak wyczytano ich nazwiska.

Po 24-godzinnym areszcie wytoczono im sprawę sądową i skazano na sześć dni więzienia z możliwością zamiany na grzywnę w wysokości 30 marek. W więzieniu siedleckim potraktowano ich jak kryminalistów. W celach nie było światła i siedzieli w ciemnościach. Rano musieli wyszorować cele. W mieście zapanowała dezorientacja; ludzie zaczęli przypuszczać, że jedynym celem wzywania rekrutów jest wyłudzenie pieniędzy od spóźnialskich. Okazało się, że był to dopiero początek akcji.

4 listopada 1915 r. władze niemieckie wydały nowe zarządzenie wzywające wszystkich mężczyzn do 45 roku życia do stawienia się w biurze wojskowym, w więzieniu siedleckim. Następnego dnia, mimo że padał deszcz, mężczyźni stawili się przed biurem, ale bramę zastali zamkniętą. Obawiając się grzywny, nie odważyli się wrócić do domu, lecz stali na deszczu. Wieczorem pozwolono odejść tylko tym, którzy mieli tzw. niebieskie bilety, a rezerwistów wezwano do środka więzienia. 6 listopada - według zapisu A. Kahan - już o świcie ludzie zaczęli się zbierać przed więzieniem z paczkami dla rezerwistów. Paczki wzięto, ale nie pozwolono wejść na dziedziniec. „Tłum rośnie i policja oraz wojsko odpychają ludzi kolbami karabinów. Ułani [pruscy - JG] z szablami konno wjeżdżają w tłum, każąc ludziom się rozejść (…). Płacz kobiet i dzieci łamie serca”. Niestety nie wolno było gromadzić się ani przystawać pod więzieniem; odwiedzający musieli poruszać się tam i z powrotem po chodniku. Wielu udało się z prośbą do komendanta o uwolnienie dla zatrzymanych, ale komendant czekał na rozkaz od gubernatora generalnego Beslera z Warszawy. Dopiero 7 listopada część zatrzymanych zwolniono, ale 53 osoby, przeważnie Żydów, przetransportowano do Warszawy, a później wywieziono na przymusowe roboty do Niemiec.

Skomplikowała się również sytuacja w tzw. gubernatorstwie łukowskim. Na początku listopada 1915 r. przetransportowano z Brześcia do Łukowa kilkaset rodzin dawnych uciekinierów, przeważnie narodowości żydowskiej. Początkowo zamknięto ich w dawnych barakach wojskowych, potem rozlokowano ich na wsiach w okolicach Radzynia i Łukowa. 19 listopada 1915 r. P. Fresenius jako naczelnik powiatu otworzył posiedzenie magistratu miasta Siedlce w obecności przedstawicieli władz niemieckich i gubernatora wojskowego. W jego skład weszło trzech Polaków i dwóch Żydów. 27 listopada ukonstytuowała się 24-osobowa rada miejska pod kontrolą niemiecką. Miała ograniczone kompetencje. W jej skład weszło 16 Polaków i ośmiu Żydów. Przewodniczącym rady został ks. kan. Józef Scypio del Campo, budowniczy późniejszego kościoła katedralnego.

W swym dzienniku, pod datą 29 listopada, A.Kahan zanotowała: „Pojawiły się nowe zarządzenia dla piekarzy i handlarzy zbożem. Mąka na chleb musi być wymieszana z ziemniakami: 7 funtów ziemniaków na każde 12 funtów mąki”. Już po miesiącu pamiętnikarka musiała stwierdzić, że chleb jest wydzielany i jest w nim więcej ziemniaków niż mąki. Oprócz ciężkiej sytuacji gospodarczej nieznośna była wszechwładna kontrola nad życiem społecznym i kulturalnym.

Gdy 22 listopada 1916 r. z okazji rocznicy wybuchu powstania styczniowego nauczyciele i uczniowie starszych klas gimnazjum zorganizowali manifestację patriotyczną, udając się w pochód pod pomnik powstańca Stokowskiego do Igań, została ona rozpędzona przez niemiecką żandarmerię. Jak stronnicze były działania władz niemieckich, świadczyć może następujące zdarzenie. 13 lutego 1916 r. siedlecki adwokat narodowości żydowskiej, członek zarządu miasta Apolinary Hartglas przechodził obok gimnazjum kierowanego przez dyrektora Asłanowicza. Właśnie uczniowie zaczęli wybiegać na pauzę. Chodnikiem po przeciwległej stronie szedł wachmistrz żandarmerii polowej nazwiskiem Haupt z jakimś żołnierzem, obaj trzymali w ręku fuzje. Obok szkoły biegł kundel. Niemcy natychmiast strzelili, zabijając psa. Wachmistrz bez namysłu przeszedł od razu przez ulicę do bramy szkolnej, złapał za ramię jednego z uczniów i zaczął od niego żądać, by podniósł i uprzątnął zabite zwierzę. 15-letni chłopak, który nazywał się Radzikowski, odważnie zaczął się opierać temu rozkazowi. Widząc to zajście, adwokat Hartglas szybko podszedł do uczestników i zwrócił się do wachmistrza, aby nie zmuszał chłopca, gdyż załatwi to sprzątacz miejski. Haupt odezwał się władczym tonem: „Kim pan jest i dlaczego wtrąca się pan do moich urzędowych czynności?”. Hartglas wyjaśnił, że jest członkiem magistratu, że od uprzątania padliny są czyściciele miejscy i zabijanie psów nie należy do urzędowych czynności żandarmerii polowej, a zmuszanie uczniów jest nadużyciem władzy. Niemiec uparcie powtarzał: „Proszę nie przeszkadzać w urzędowych czynnościach!”. Widząc jego nieprzejednanie, Hartglas zaproponował: „Wejdźmy do biura prokuratora. Niech on rozstrzygnie, kto ma rację. Nieoczekiwanie w biurze Haupt oskarżył Hartglasa, że rzucił się na niego przy wykonywaniu czynności służbowych, rzekomo nawymyślał mu i podżegał tłum gapiów, aby napadli na niego. Prokurator wysłuchał obu stron i próbował załagodzić sprawę. Niestety Haupt złożył doniesienie do swej władzy wojskowej i wytoczył sprawę w sądzie wojennym. Przedstawił ten czyn jako groźny napad na żandarma na terenie okupowanym, co było zagrożone karą śmierci.

Józef Geresz

Powrót

Aktualności

Więcej artykułów z tej kategorii »

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

FOTOGALERIA

Wprowadzenie relikwii św. Jana Pawła II


W czwartek 26 lipca parafia św. Anny w Wohyniu przeżywała odpust parafialny, podczas którego wprowadzono do kościoła relikwie św. Jana Pawła II. Eucharystii przewodniczył i homilię wygłosił kard. Stanisław Dziwisz.(Fot. Adam Tokarski)

FOTOGALERIA

Na pątniczym szlaku


Obdarowani Duchem Świętym - z tym hasłem idą do Matki, by dziękować, przepraszać, prosić i uczyć się od Maryi zaufania Bogu. 38 Piesza Pielgrzymka Podlaska na Jasną Górę wyruszyła! (Fot. Joanna Szubstarska, Iza Chajkaluk)

PATRONAT "ECHO"


Rok o. Pio
Dwa okrągłe jubileusze: 100 lat od otrzymania stygmatów i 50 lat od przejścia do domu Ojca - ten rok z pewnością będzie należał do św. o. Pio.
więcej »
Hosanna Festival
Chcesz spędzić rewelacyjnie ostatni weekend wakacji? Mamy coś dla Ciebie! Dwa dni wypełnione brzmieniem muzyki z przesłaniem, radością i tańcem razem ze wspaniałymi ludźmi, dla których Chrystus jest Drogą, Prawdą i Życiem! A może jesteś uzdolniony muzycznie: grasz lub śpiewasz?
więcej »
OSG 2018
Europejskie Centrum Biznesu oraz Prezydent Miasta Siedlce, mają zaszczyt i przyjemność zaprosić do udziału w IV edycji Ogólnopolskiego Szczytu Gospodarczego OSG 2018.
więcej »
Złota jesień
19 sierpnia w Suchożebrach już po raz 11 odbędzie się festyn rodzinny „Złota jesień” połączony z Gminnymi Dożynkami.
więcej »
Święto plonów
19 sierpnia w Mokobodach odbędą się Gminne Dożynki na terenach zielonych za kościołem. Podczas dożynek na scenie wystąpi Andrzej Rybiński oraz gwiazda wieczoru - zespół Basta, a także zespół Skolim i dzieci z jednostek oświatowych.
więcej »
Dożynki parafialne
26 sierpnia, po raz piąty parafia pw. św. Bartłomieja w Grębkowie zaprasza na Dożynkowy Festyn Parafialny.
więcej »
Dożynki gminne
26 sierpnia w Rzeczycy odbędą się Gminne Dożynki w gminie Międzyrzec Podlaski. Po Mszy św. o 13.00 nastąpi oficjalne otwarcie dożynek na placu przy remizie OSP.
więcej »
Powiatowe święto plonów
26 sierpnia w Wodyniach odbędą się Dożynki Powiatu Siedleckiego. Oficjalne otwarcie i ceremonia dzielenia chleba odbędą się o 13.15, a poprzedzone będą uroczystą Mszą św.
więcej »
Dni Ryk i gminne dożynki
Główną atrakcją Dni Ryk 2018 będzie zespół Zakopower. Doroczne święto miasta poprzedzi obchody gminnych dożynek.
więcej »
Wrota wolności
W niedzielę 9 września, o 13.00, na terenie przy prochowni w Kobylanach odbędzie się VI Letni Festiwal Biegów WROTA WOLNOŚCI.
więcej »
Dni z Doradztwem Rolniczym
W dniach 1-2 września na terenach Agencji Rozwoju Miasta w Siedlcach odbędą się XXV Jubileuszowe Międzynarodowe Dni z Doradztwem Rolniczym połączone z XIV Regionalną Wystawą Zwierząt Hodowlanych.
więcej »
 

POLECAMY


Drzwi do Bożej prawdy
Jeśli nasze próby lektury Pisma Świętego kończyły się niepowodzeniem, możemy zacząć w inny sposób. Autorzy „Biblii opowiedzianej” postanowili swoimi słowami zrelacjonować tę trudną księgę.
więcej »
Piękno uwiecznione
Zwiedzenie wiecznego miasta to pragnienie wielu osób. Tym, dla których pozostaje w sferze marzeń, polecamy albumy w szczególny sposób przybliżające piękno i majestat Watykanu.
więcej »
 

SONDA

 

100 dni abstynencji na 100-lecie niepodległości

Propozycja polskich biskupów pięknie wpisuje się w obchody odzyskania niepodległości.

Obawiam się, że to zadanie, które przerośnie Polaków.

Jeśli ktoś podejmuje abstynencję w konkretnej intencji, wytrzyma 100 dni bez alkoholu.

Nie podejmuję takich zobowiązań, bo nie piję.



LITURGIA SŁOWA


Niedziela XX tygodnia okresu zwykłego
Czytania:
Prz 9, 1-6; Ps 34 (33), 2-3. 10-11. 12-13. 14-15 ;
Ef 5, 15-20

Ewangelia:
J 6, 51-58

Czytania na dzień dzisiejszy - www.mateusz.pl

PROMOCJA

 

 
statystyka

NASI PARTNERZY

Copyright 2008 Echo Katolickie

Realizacja KREATOR