15 sierpnia 2018 r. Imieniny obchodzą: Maria, Napoleon, Stefan

Pogoda: Siedlce

Numer 33
16-22 sierpnia 2018r.

menu

NEWS

Centrum przesiadkowe w Siedlcach - od września! Szczegóły w bieżącym wydaniu naszego tygodnika.

STRONA GŁÓWNA



Archiwum jedynek
Pobierz pełne wydanie

Historia

 
 

Z dziejów Podlasia (624)

14 marca 2018 r.

Rozwój Polskiej Organizacji Wojskowej

Cytowane w poprzednim odcinku zdanie z ulotki TRS o łapankach nocami i wywożeniu ludności gdzieś na roboty odpowiadały prawdzie. W kwietniu 1917 r. oddział żandarmerii wojskowej z Parczewa wkroczył do odległego o 15 km Ostrowa. Żołnierze wyciągali z łóżek młode dziewczyny, mówiąc, że ładne są dla niemieckich oficerów, a brzydsze pojadą do niemieckich fabryk.

Próba obrony dziewcząt zakończyła się pobiciem i aresztowaniem mężczyzn z ich rodzin. Gdy w tej sprawie interweniował miejscowy proboszcz, nauczyciel i pisarz gminy, również ich aresztowano. 1 maja 1917 r. siedleccy działacze robotniczy Baraniecki i Dziewulski, członkowie PPS, zorganizowali nielegalny pochód, co przypłacili nie tylko aresztowaniem, ale wysłaniem do obozu jeńców. Działacze patriotyczni z niektórych miast, podobnie jak rok wcześniej, zdołali uzyskać od okupantów pozwolenie na uczczenie święta 3 maja.

Jak informowała „Gazeta Świąteczna”, duża manifestacja odbyła się w Komarówce (powiat radzyński). Podczas nabożeństwa celebrowanego przez ks. Rudnickiego, na które przybyły wszystkie szkoły z chorągwiami narodowymi i tysiące ludzi, nowo utworzona przez organistę J. Grabowskiego drużyna śpiewacza wykonała antyfonę maryjną „Salve Regina”. Później wyruszył pochód ze śpiewem „Boże, coś Polskę”. Udano się do szkół, skąd po kilku przemówieniach powrócono do kościoła ze śpiewem „Pod Twą obronę”. Na zakończenie obchodu odbyło się przedstawienie teatralne.

W Białej Podlaskiej odprawiona została Msza św., po której wierni udali się do Zofii Lasu. Tam odśpiewano pieśni patriotyczne, a potem odbyło się zebranie w czasie którego działacz niepodległościowy Wiktor Walewski wygłosił prelekcję o znaczeniu Konstytucji 3 Maja w dziejach Polski.

W maju 1917 r. J. Piłsudski wystąpił z Tymczasowej Rady Stanu, nie chcąc firmować dalszej akcji rekrutacyjnej do podległej Niemcom PSZ. Podporządkowana mu POW nie tylko zaczęła wstrzymywać zarządzony przez władze werbunek ochotniczy, ale przeszła do podziemia jako zakonspirowana siła zbrojna. Dlatego rozkazem generał-gubernatora warszawskiego Beselera 4 czerwca 1917 r. wszystkie Powiatowe Urzędy Zaciągowe do PSZ zostały czasowo zamknięte.

W lipcu 1917 r. doszło do kryzysu przysięgowego. J. Piłsudski zakazał legionistom składania przysięgi na wierność cesarzom Niemiec i Austro-Węgier i powiedział do oficerów legionowych: „Nie pójdziecie do armii dowodzonej przez pana Beselera, który chciałby ją wysłać na front zachodni, by pokazać światu, że Polacy są przeciw Francji i Anglii (…). W interesie naszym leży, by alianci pobili Niemców”. Nakazał on rozbudowę POW. 22 lipca 1917 r. Niemcy internowali J. Piłsudskiego i umieścili w twierdzy w Magdeburgu.

Tajna POW zaczęła się dynamicznie rozwijać. W sierpniu 1917 r. obwód siedlecki liczył już ok. 170 członków pod dowództwem Stefana Pióry. Obwód łukowski miał ok. 130 osób i dowodził nim Zenon Łopuski. Obwód sokołowski posiadał ok. 60 osób na czele z Kazimierzem Jasińskim. Obwód węgrowski liczył ok. 80 członków pod dowództwem Bogusława Kowalczewskiego. Trudniejsze warunki do rozwoju miała POW na obszarach Ober-Ostu, ale i tu całością prac kierowała Komenda Okręgu POW w Siedlcach. Szersze organizowanie działalności peowiackiej na tym terenie podjęto w trzech rejonach: Biała Podlaska, Łosice i Milanów. W rejonie bialskim działalność konspiracyjną organizował nauczyciel Marian Jeżewski ps. Podlaski lub Kresowiecki. W okolicach Łosic, a ściślej Sarnak, POW organizował Wiktor Ojrzanowski-Drymmer. W rejonie Milanowa ośrodek POW tworzył Jan Siuciak ps. Panfiłowicz. Razem liczył on 60 zakonspirowanych. Słabszy był rozwój organizacyjny w rejonie Radzynia Podlaskiego. Między 15 a 26 lipca komendantem obwodu radzyńskiego był Bohusz, a po nim w sierpniu 1917 r. komendę objął Jan Adamiak ps. Kruk.

Ciekawe fakty odnotował w swym pamiętniku Sz. Ciekot. Zapisał: „Ponieważ POW była zakonspirowana, aby ułatwić członkom zbieranie się i ćwiczenie w Czuryłach, zorganizowano Ochotniczą Straż Pożarną. Wszyscy peowiacy wstąpili do straży, zaś naczelnikiem jej został nauczyciel Franciszek Hajkowski, który jednocześnie został komendantem POW tego odcinka - ok. 30 członków. Tylko wtajemniczeni wiedzieli, że strażacy ci są jednocześnie przyszłymi żołnierzami polskimi. Pod osłoną straży ogniowej działała POW również w Skórcu, Wiśniewie, Kotuniu, Łaskarzewie, Stężycy, Drążgowie. Gdzie indziej bazą POW byli także skauci i harcerze, np. w Dziegciarce k. Białej Podlaskiej, Garwolinie, Żelechowie”. Sz.Ciekot odnotował również inny mało znany fakt. Po aresztowaniu J. Piłsudskiego internowano legionistów oficerów, a szeregowych żołnierzy konspiracyjnie, o ile to było możliwe, rozesłano po kraju na „kwatery”. Do gminy Zbuczyn, do Czurył przysłano dwóch legionistów. Jednym z nich był sławny później artysta malarz i karykaturzysta Zdzisław vel Zbigniew Czermański (1900-1970), autor m.in. szeregu szkiców z pobytu J. Piłsudskiego na Syberii. Sz. Ciekot zapisał: „Weszli oni w nasze życie społeczne, a nawet polityczne. Przy tym Czermański, który był artystą, dużo nam pomagał. Malował dekoracje do naszego amatorskiego teatru oraz sam grał różne role, zwykle najtrudniejsze, gdyż i tu jego zdolności były inne, lepsze od naszych. Ponieważ nie mieli oni żadnego stałego zajęcia, więc cały czas swego pobytu pomagali nam w robocie”.

We wrześniu 1917 r., pod auspicjami organizacji ukraińskiej „Hromada”, Spółka „Ridne Słowo” wydawała w Białej Podlaskiej czasopismo o tej samej nazwie. Głównym jej udziałowcem był miejscowy Żyd o nazwisku Bloch. Z tego czasopisma wynika, że Ukraińcy próbowali od września 1917 r. tworzyć na południowym Podlasiu ukraińskie szkoły. Miało być ich osiem w powiecie włodawskim i po cztery w powiatach bialskim, radzyńskim i konstantynowskim. Tworzeniu ich sprzyjały władze Ober-Ostu.

Józef Geresz

Powrót

Aktualności

Więcej artykułów z tej kategorii »

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

FOTOGALERIA

Wprowadzenie relikwii św. Jana Pawła II


W czwartek 26 lipca parafia św. Anny w Wohyniu przeżywała odpust parafialny, podczas którego wprowadzono do kościoła relikwie św. Jana Pawła II. Eucharystii przewodniczył i homilię wygłosił kard. Stanisław Dziwisz.(Fot. Adam Tokarski)

FOTOGALERIA

Na pątniczym szlaku


Obdarowani Duchem Świętym - z tym hasłem idą do Matki, by dziękować, przepraszać, prosić i uczyć się od Maryi zaufania Bogu. 38 Piesza Pielgrzymka Podlaska na Jasną Górę wyruszyła! (Fot. Joanna Szubstarska, Iza Chajkaluk)

PATRONAT "ECHO"


Rok o. Pio
Dwa okrągłe jubileusze: 100 lat od otrzymania stygmatów i 50 lat od przejścia do domu Ojca - ten rok z pewnością będzie należał do św. o. Pio.
więcej »
Hosanna Festival
Chcesz spędzić rewelacyjnie ostatni weekend wakacji? Mamy coś dla Ciebie! Dwa dni wypełnione brzmieniem muzyki z przesłaniem, radością i tańcem razem ze wspaniałymi ludźmi, dla których Chrystus jest Drogą, Prawdą i Życiem! A może jesteś uzdolniony muzycznie: grasz lub śpiewasz?
więcej »
OSG 2018
Europejskie Centrum Biznesu oraz Prezydent Miasta Siedlce, mają zaszczyt i przyjemność zaprosić do udziału w IV edycji Ogólnopolskiego Szczytu Gospodarczego OSG 2018.
więcej »
500 lat parafii w Kodniu
14 i 15 sierpnia upłyną w Kodniu pod znakiem obchodów jubileuszu 500 lat istnienia parafii.
więcej »
Dni Sarnak
14 i 15 sierpnia gmina Sarnaki świętuje. Program zapowiada się ciekawie - każdy znajdzie tutaj coś dla siebie!
więcej »
Złota jesień
19 sierpnia w Suchożebrach już po raz 11 odbędzie się festyn rodzinny „Złota jesień” połączony z Gminnymi Dożynkami.
więcej »
Święto plonów
19 sierpnia w Mokobodach odbędą się Gminne Dożynki na terenach zielonych za kościołem. Podczas dożynek na scenie wystąpi Andrzej Rybiński oraz gwiazda wieczoru - zespół Basta, a także zespół Skolim i dzieci z jednostek oświatowych.
więcej »
Dożynki parafialne
26 sierpnia, po raz piąty parafia pw. św. Bartłomieja w Grębkowie zaprasza na Dożynkowy Festyn Parafialny.
więcej »
Dożynki gminne
26 sierpnia w Rzeczycy odbędą się Gminne Dożynki w gminie Międzyrzec Podlaski. Po Mszy św. o 13.00 nastąpi oficjalne otwarcie dożynek na placu przy remizie OSP.
więcej »
Powiatowe święto plonów
26 sierpnia w Wodyniach odbędą się Dożynki Powiatu Siedleckiego. Oficjalne otwarcie i ceremonia dzielenia chleba odbędą się o 13.15, a poprzedzone będą uroczystą Mszą św.
więcej »
Dni Ryk i gminne dożynki
Główną atrakcją Dni Ryk 2018 będzie zespół Zakopower. Doroczne święto miasta poprzedzi obchody gminnych dożynek.
więcej »
 

POLECAMY


Drzwi do Bożej prawdy
Jeśli nasze próby lektury Pisma Świętego kończyły się niepowodzeniem, możemy zacząć w inny sposób. Autorzy „Biblii opowiedzianej” postanowili swoimi słowami zrelacjonować tę trudną księgę.
więcej »
Piękno uwiecznione
Zwiedzenie wiecznego miasta to pragnienie wielu osób. Tym, dla których pozostaje w sferze marzeń, polecamy albumy w szczególny sposób przybliżające piękno i majestat Watykanu.
więcej »
 

SONDA

 

100 dni abstynencji na 100-lecie niepodległości

Propozycja polskich biskupów pięknie wpisuje się w obchody odzyskania niepodległości.

Obawiam się, że to zadanie, które przerośnie Polaków.

Jeśli ktoś podejmuje abstynencję w konkretnej intencji, wytrzyma 100 dni bez alkoholu.

Nie podejmuję takich zobowiązań, bo nie piję.



LITURGIA SŁOWA


Środa XIX tygodnia okresu zwykłego
Czytania:
Ap 11,19a; 12,1.3-6a.10ab ;
Ps 45,7.10-12.14-15

Ewangelia:
Łk 1,39-56

Czytania na dzień dzisiejszy - www.mateusz.pl

PROMOCJA

 

 
statystyka

NASI PARTNERZY

Copyright 2008 Echo Katolickie

Realizacja KREATOR