15 sierpnia 2018 r. Imieniny obchodzą: Maria, Napoleon, Stefan

Pogoda: Siedlce

Numer 33
16-22 sierpnia 2018r.

menu

NEWS

Centrum przesiadkowe w Siedlcach - od września! Szczegóły w bieżącym wydaniu naszego tygodnika.

STRONA GŁÓWNA



Archiwum jedynek
Pobierz pełne wydanie

Historia

 
 

Z dziejów Podlasia (626)

28 marca 2018 r.

Protesty po zawarciu traktatu brzeskiego

Od 1 maja 1917 r. bialskim inspektorem etapowym był gen. Albert von Waldersee. Jego poczynania cechowała szczególnie antypolska działalność. Był bezwzględny w ściąganiu kontyngentów. 14 sierpnia nakazał chłopom, aby przekazali ¼ zbioru zbóż najlepszej jakości w stanie suchym i czystym.

Podjął on na szeroką skalę inwigilację środowiska ziemiańskiego, inteligencji i duchowieństwa rzymskokatolickiego, czego rezultatem były liczne zatrzymania na Podlasiu. W połowie 1917 r. aresztowano pod zarzutem prowadzenia polskiej agitacji ks. Łudwika Bernatta z Białej Podlaskiej, komendanta OSP Franciszka Hajkowskiego i Wroczyńskiego - właściciela majątku Wólka Nosowska. Podczas rewizji w domu Wroczyńskiego żandarmi znaleźli brudnopis skargi do Tymczasowej Rady Stanu z opisem nadużyć władz okupacyjnych. F. Hajkowski oprócz pracy w OSP i POW pełnił rolę nauczyciela w Czuryłach.

Tak scharakteryzował go Sz. Ciekot: „rozważny chociaż młody, energiczny, niezły mówca”. Poza swymi obowiązkami w szkole oddał się bez reszty pracy społecznej i organizacyjnej. Latem 1917 r. młodzież w Czuryłach postanowiła wystawić sztukę pt. „Legioniści”. Sztukę tą mieli zagrać peowiacy. Złożyli podanie do niemieckiego naczelnika powiatu siedleckiego o zezwolenie. Złożono jeden egzemplarz do cenzury. Pozwolenie uzyskano. Ciekot zapisał: „Przedstawienie urządziliśmy w stodole mojego ojca. Na klepisku zrobiliśmy scenę, zaś podwórze przed stodołą było widownią. Widzów było bardzo dużo, szli wszyscy, aby dochód był duży, gdyż był przeznaczony na wykończenie remizy strażackiej. W sztuce tej potrzebne były karabiny. Zrobiliśmy je sami z drzewa, odpowiednio malując. Całe przedstawienie udało się bardzo dobrze, dochód mieliśmy nadspodziewany. Jednak karabiny narobiły nam kłopotu, albo był jakiś szpicel niemiecki czy też donosiciel, dość że przyjechali w nocy po przedstawieniu żandarmi niemieccy i aresztowali naczelnika straży Hajkowskiego. Ja zaś następnego dnia otrzymałem wezwanie, abym się stawił do naczelnika powiatowego. Po przybyciu do Siedlec zostałem przyjęty przez owego naczelnika [był to baron von und zu Mannsbach - JG], który zaczął mi robić wymówki, że jako prezes straży dopuściłem do tego, że na przedstawieniu w Czuryłach demonstrowaliśmy karabiny (…). Groził przy tym, że będzie zmuszony rozwiązać nam straż pożarną i że ja mogę ponieść odpowiednią konsekwencję”. Mimo iż Ciekot wyjaśnił, że karabiny były z drewna, naczelnik kazał je sobie przywieźć do obejrzenia.

W tym czasie, gdy w powiecie siedleckim można było grać takie sztuki, na terenie Ober-Ostu szalały konfiskaty. W powiecie włodawskim w ostatnim kwartale 1917 r. dwukrotnie przeprowadzono rekwizycje koni. We wsi Halasy w komendanturze międzyrzeckiej komendant nakazał ludności dostarczenie 1 tys. pudów mięsa (ponad 10 ton). Chłopi nie mogli się z tego wywiązać, gdyż w ich posiadaniu było zaledwie 350 sztuk krów i około 200 jałówek. W powiecie konstantynowskim mieszkańcy musieli oddać nieodpłatnie wyrabiane domowym sposobem płótno lniane. W tym powiecie i bialskim w celu pozyskiwania drewna okupanci zbudowali tartaki i kolejkę wąskotorową do Stasinowa i lasów kijowieckich. Przy pracach tych zatrudniano rosyjskich jeńców wojennych i okolicznych chłopów.

9 lutego 1918 r. w Brześciu Niemcy i Austro-Węgry zawarły pokój z Ukrainą i podpisano traktat oddający Chełmszczyznę i Podlasie państwu ukraińskiemu. Państwa centralne przyznały Ukrainie za dostawę 1 mln ton zboża obszar większy niż teren wcześniejszej guberni chełmskiej. Granica zachodnia biegła wzdłuż linii: Biłgoraj, Szczebrzeszyn, Puchaczów, Radzyń Podlaski, Międzyrzec Podlaski, Sarnaki, Mielnik, Wysokie Lit., Prużana.

13 lutego Rada Regencyjna sprawująca od października namiastkę najwyższej władzy w Królestwie Polskim wydała orędzie do narodu i nazwała w nim traktat brzeski nowym rozbiorem Polski.

Siedlecka Rada Miejska uchwaliła 16 lutego rezolucję potępiającą układ niemiecko-austriacko-ukraiński i wezwała całą ludność miasta do zamanifestowania swego oburzenia. Nazajutrz zamknięto wszystkie sklepy, biura i szkoły polskie. Tego dnia po nabożeństwie ks. kan. Scypio del Campo wyjaśnił znaczenie zawartego traktatu, po czym wyszedł z kościoła i ruszył z pochodem ulicą Warszawską w stronę więzienia. Na czele niesiono trzy sztandary: PPS, NZR i Peowiaków. Koło Syndykatu Rolniczego padły okrzyki „zwolnić więźniów politycznych”, „precz z Niemcami”. Z bram wypadło wojsko niemieckie i zaczęło bić ludzi lancami po głowach. Drzewce sztandaru peowiaków zostały złamane, a sztandar zabrany na posterunek milicji. W nocy peowiacy wykradli go i odnieśli na przechowanie do gimnazjum dyr. Asłanowicza (stał się sztandarem szkolnym). Gubernator von Zedlitz wydał ostrzeżenie, a 16 lutego ogłoszono zakaz stania i przechodzenia w grupach większych niż dwie osoby. Podano wykaz kar od grzywny 10 tys. marek polskich do kary śmierci.

Przeciwko oderwaniu Chełmszczyzny od Polski ostro zaprotestowali również mieszkańcy Łukowa. Na znak dezaprobaty rada miasta wezwała ludność do przerwania pracy. Na terenie gm. Żelechów w akcjach protestacyjnych przeciwko traktatowi brzeskiemu wzięli udział działacze PSL, podobnie było w Garwolinie. 18 lutego władze okupacyjne aresztowały komendanta POW w Żelechowie Ludwika Pudłę ps. Skrzetuski za udział w proteście przeciw oderwaniu Chełmszczyzny. Był więziony w Garwolinie i Siedlcach. Przeciw dopuszczeniu działaczy ukraińskich na Podlasie zaprotestowała grupa mieszkańców Parczewa z ks. Tramercourtem na czele. Przesłali oni petycję do Koła Polskiego w Wiedniu. Również struktury PSL w Uścimowie i Ostrowie nadesłały 20 lutego protest do Rady Regencyjnej po zawarciu traktatu brzeskiego. Protest przeciwko akcji ukraińskiej wysłali też członkowie POW w Milanowie.

Józef Geresz

Powrót

Aktualności

Więcej artykułów z tej kategorii »

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

FOTOGALERIA

Wprowadzenie relikwii św. Jana Pawła II


W czwartek 26 lipca parafia św. Anny w Wohyniu przeżywała odpust parafialny, podczas którego wprowadzono do kościoła relikwie św. Jana Pawła II. Eucharystii przewodniczył i homilię wygłosił kard. Stanisław Dziwisz.(Fot. Adam Tokarski)

FOTOGALERIA

Na pątniczym szlaku


Obdarowani Duchem Świętym - z tym hasłem idą do Matki, by dziękować, przepraszać, prosić i uczyć się od Maryi zaufania Bogu. 38 Piesza Pielgrzymka Podlaska na Jasną Górę wyruszyła! (Fot. Joanna Szubstarska, Iza Chajkaluk)

PATRONAT "ECHO"


Rok o. Pio
Dwa okrągłe jubileusze: 100 lat od otrzymania stygmatów i 50 lat od przejścia do domu Ojca - ten rok z pewnością będzie należał do św. o. Pio.
więcej »
Hosanna Festival
Chcesz spędzić rewelacyjnie ostatni weekend wakacji? Mamy coś dla Ciebie! Dwa dni wypełnione brzmieniem muzyki z przesłaniem, radością i tańcem razem ze wspaniałymi ludźmi, dla których Chrystus jest Drogą, Prawdą i Życiem! A może jesteś uzdolniony muzycznie: grasz lub śpiewasz?
więcej »
OSG 2018
Europejskie Centrum Biznesu oraz Prezydent Miasta Siedlce, mają zaszczyt i przyjemność zaprosić do udziału w IV edycji Ogólnopolskiego Szczytu Gospodarczego OSG 2018.
więcej »
500 lat parafii w Kodniu
14 i 15 sierpnia upłyną w Kodniu pod znakiem obchodów jubileuszu 500 lat istnienia parafii.
więcej »
Dni Sarnak
14 i 15 sierpnia gmina Sarnaki świętuje. Program zapowiada się ciekawie - każdy znajdzie tutaj coś dla siebie!
więcej »
Złota jesień
19 sierpnia w Suchożebrach już po raz 11 odbędzie się festyn rodzinny „Złota jesień” połączony z Gminnymi Dożynkami.
więcej »
Święto plonów
19 sierpnia w Mokobodach odbędą się Gminne Dożynki na terenach zielonych za kościołem. Podczas dożynek na scenie wystąpi Andrzej Rybiński oraz gwiazda wieczoru - zespół Basta, a także zespół Skolim i dzieci z jednostek oświatowych.
więcej »
Dożynki parafialne
26 sierpnia, po raz piąty parafia pw. św. Bartłomieja w Grębkowie zaprasza na Dożynkowy Festyn Parafialny.
więcej »
Dożynki gminne
26 sierpnia w Rzeczycy odbędą się Gminne Dożynki w gminie Międzyrzec Podlaski. Po Mszy św. o 13.00 nastąpi oficjalne otwarcie dożynek na placu przy remizie OSP.
więcej »
Powiatowe święto plonów
26 sierpnia w Wodyniach odbędą się Dożynki Powiatu Siedleckiego. Oficjalne otwarcie i ceremonia dzielenia chleba odbędą się o 13.15, a poprzedzone będą uroczystą Mszą św.
więcej »
Dni Ryk i gminne dożynki
Główną atrakcją Dni Ryk 2018 będzie zespół Zakopower. Doroczne święto miasta poprzedzi obchody gminnych dożynek.
więcej »
 

POLECAMY


Drzwi do Bożej prawdy
Jeśli nasze próby lektury Pisma Świętego kończyły się niepowodzeniem, możemy zacząć w inny sposób. Autorzy „Biblii opowiedzianej” postanowili swoimi słowami zrelacjonować tę trudną księgę.
więcej »
Piękno uwiecznione
Zwiedzenie wiecznego miasta to pragnienie wielu osób. Tym, dla których pozostaje w sferze marzeń, polecamy albumy w szczególny sposób przybliżające piękno i majestat Watykanu.
więcej »
 

SONDA

 

100 dni abstynencji na 100-lecie niepodległości

Propozycja polskich biskupów pięknie wpisuje się w obchody odzyskania niepodległości.

Obawiam się, że to zadanie, które przerośnie Polaków.

Jeśli ktoś podejmuje abstynencję w konkretnej intencji, wytrzyma 100 dni bez alkoholu.

Nie podejmuję takich zobowiązań, bo nie piję.



LITURGIA SŁOWA


Środa XIX tygodnia okresu zwykłego
Czytania:
Ap 11,19a; 12,1.3-6a.10ab ;
Ps 45,7.10-12.14-15

Ewangelia:
Łk 1,39-56

Czytania na dzień dzisiejszy - www.mateusz.pl

PROMOCJA

 

 
statystyka

NASI PARTNERZY

Copyright 2008 Echo Katolickie

Realizacja KREATOR