15 sierpnia 2018 r. Imieniny obchodzą: Maria, Napoleon, Stefan

Pogoda: Siedlce

Numer 33
16-22 sierpnia 2018r.

menu

NEWS

Centrum przesiadkowe w Siedlcach - od września! Szczegóły w bieżącym wydaniu naszego tygodnika.

STRONA GŁÓWNA



Archiwum jedynek
Pobierz pełne wydanie

Historia

 
 

Z dziejów Podlasia (628)

11 kwietnia 2018 r.

Rozbrojenie Niemców w Siedlcach (cz. I)

W drugiej połowie 1918 r. okupanci nasilili na terenie Ober-Ostu rekwizycje i wywózki na przymusowe roboty. Obowiązek zgłaszania się do pracy dotyczył mężczyzn w wieku od 15 do 60 lat. W przypadku uchylania się od robót organizowano łapanki.

Wypadki takie miały miejsce w Czuchlebach i Konstantynowie, gdzie we wrześniu 1918 r. żołnierze niemieccy schwytali nocą kilkanaście osób, w tym sześć dziewcząt. W komendanturze łosickiej pod groźbą sądu polowego nakazano ok. 50 mieszkańcom miasta, w tym dwóm 15- letnim chłopcom, wraz z pięcioma furmankami jechać w okolice Nepli i Wólki Dobryńskiej w celu wykonywania prac ziemno-drogowych. Jeśli ktoś usiłował się przeciwstawić, wymierzano mu karę chłosty. 10 września 1918 r. Rada Regencyjna wysłała do Siedlec W. Płoskiewicza, delegata departamentu wyznań Ministerstwa Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego w celu znalezienia tymczasowych pomieszczeń dla kurii i bp. H. Przeździeckiego, który 1 września otrzymał wiadomość o wyborze na stanowisko biskupa podlaskiego.

Burmistrz Sołtykowski i prezes TKZ Godlewski oraz dziekan siedlecki Scipio del Campo zaproponowali delegatowi nowo zbudowany kościół NMP jako katedrę i plebanię kościoła św. Stanisława na siedzibę biskupa. 24 września 1918 papież Benedykt XV specjalną bullą wskrzesił diecezję podlaską i prekonizował H. Przeździeckiego na biskupstwo podlaskie do Janowa Podlaskiego, ale zanim biskup tam przybył, musiało upłynąć jeszcze kilka miesięcy.

Po 7 października 1918 r. dotarło do Siedlec orędzie Rady Regencyjnej do Narodu Polskiego, w którym pisano: obecnie losy w znacznej mierze są w polskich rękach. Po 13 października dotarł do Siedlec kolejny manifest Rady Regencyjnej o wstępowaniu do Armii Polskiej i zmienionej rocie przysięgi - Bogu, Ojczyźnie, Państwu Polskiemu i Radzie Regencyjnej. W połowie października odbyło się w Siedlcach zebranie OTR, podczas którego dyskutowano już o przyszłym ustroju Polski i dopuszczeniu kobiet do głosowania w wyborach do sejmu.

27 października 1918 r. Rada Regencyjna, pomijając gubernatora Beselera, ogłosiła dekret o formowaniu regularnej Armii Polskiej. W ramach tego dekretu przewidywano utworzenie Siedleckiego Okręgu Wojskowego, który w nomenklaturze figurował jako Okręg II. W dużej mierze były to jeszcze działania fasadowe, gdyż w okręgu tym stacjonowały tylko niewielkie oddziały PSZ w Garwolinie i Mińsku Mazowieckim. Wprawdzie we wrześniu 1918 r. do Garwolina zaczęli napływać niektórzy młodsi oficerowie z Korpusu gen. Dowbora-Muśnickiego, ale razem było to tylko 120 żołnierzy i oficerów.

1 listopada 1918 r. obowiązki Komendanta Placu w Siedlcach z ramienia PSZ objął były oficer I Brygady Legionów por. Tadeusz Górski. Miał sojusznika w ppor. Jerzym Dylewskim z Korpusu Dowbora, ale obaj dysponowali tylko kilkoma żołnierzami i ewentualnie harcerzami. Bardziej liczyła się w terenie POW, ale nie była jeszcze zmobilizowana. Podobno w Siedlcach działała też konspiracyjna Komenda Polskich Drużyn Strzeleckich nr VIb. Dopiero 9 listopada Stanisław Ratyński zastępujący uwięzionego komendanta W. Horyda wydał rozkaz mobilizacji dla członków POW.

Według relacji Sz. Ciekota tegoż dnia zapowiedziano w Siedlcach wiec w sali Klubu Miejskiego. Zgromadzenie było bardzo tłumne. Przewodniczył mu lekarz Eugeniusz Wiszniewski. Uczestnicy dowiedzieli się, że Austro-Węgier już nie ma, w Niemczech wybuchła rewolucja i proszą one koalicję o pokój. Wydaje się, że Komendant Placu por. Górski nie był jeszcze szerzej znany i jako ośrodek decyzyjny na razie się nie liczył. Był to człowiek słabego zdrowia, preferujący zacisze gabinetowe i dlatego na czoło działania wysunął się jego zastępca ppor. Jerzy Nałęcz-Dylewski. W swojej relacji z 1973 r. tak opisał wydarzenia w Siedlcach: „9 listopada poznałem pewnego oficera zaangażowanego w akcji niepodległościowej. Był to por. Nowotny, były oficer armii austriackiej, który doskonale znał język niemiecki . Obaj zaplanowaliśmy, że następnego dnia rozbroimy gubernatora niemieckiego, który urzędował ze swym sztabem w pałacu Ogińskich. Był to gen. Freiherr von Sedlitz und Leipe. Adiutantem jego był por. huzarów Freiherr Karl von Wollf-Metternich. Rano 10 listopada obaj z Nowotnym w mundurach byłych swoich formacji, uzbrojeni tylko w broń białą, weszliśmy od podwórza do pałacu gubernatora. Zakomunikowałem zaskoczonemu generałowi, że wieczorem o godzinie 20.00 będzie podstawiony na dworcu kolejowym pociąg przeznaczony wyłącznie dla wojskowych Niemców i powinien odjechać do Warszawy. Gen. von Sedlitz, zorientowany o nastrojach w mieście i sytuacji swoich oddziałów, nie stawiał oporu. Pragnął tylko zabrać ze sobą osiem wielkich kufrów, na co nie otrzymał zgody. Odjechał, jak było ustalone”.

Tego dnia według relacji Apolinarego Hartglasa: „Od rana ukazały się na ulicach Siedlec małe grupki legionistów [peowiaków - JG] razem z żołnierzami Polskiej Siły Zbrojnej i odbywała się sporadyczna strzelanina miedzy nimi a niemieckimi żołnierzami, zresztą większość żołnierzy niemieckich chodziła po mieście bez broni, pijana, z czerwonymi wstążeczkami i wiwatowała na cześć legionistów”. Szybko opanowano magistrat. Świadek Michał Peryt wspominał: „Dotarliśmy do Magistratu miasta Siedlec, nie napotykając po drodze żywego ducha, nawet przechodnia. W Magistracie na wartowni zastaliśmy kilku żołnierzy niemieckich słaniających się na nogach z przygnębienia, którzy sformowali się na dziedzińcu i odmaszerowali, pozostawiając nam swój sprzęt wojskowy”. Ppor. Dylewski usiłował panować nad sytuacją, ale - jak wspominał - dysponował tylko dwoma zawodowymi oficerami por. Nowotnym i pchor. Matzke, oraz siedmioma liniowymi żołnierzami z byłej armii rosyjskiej. „Urzędowałem w zasadzie przy pomocy harcerzy, którzy przejawiali entuzjastyczne oddanie sprawie i spełniali wszelkie rozkazy, jakie należałoby dawać wojskowym, a nie przemiłym podrostkom” - zapisał w swej relacji.

Józef Geresz

Powrót

Aktualności

Więcej artykułów z tej kategorii »

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

FOTOGALERIA

Wprowadzenie relikwii św. Jana Pawła II


W czwartek 26 lipca parafia św. Anny w Wohyniu przeżywała odpust parafialny, podczas którego wprowadzono do kościoła relikwie św. Jana Pawła II. Eucharystii przewodniczył i homilię wygłosił kard. Stanisław Dziwisz.(Fot. Adam Tokarski)

FOTOGALERIA

Na pątniczym szlaku


Obdarowani Duchem Świętym - z tym hasłem idą do Matki, by dziękować, przepraszać, prosić i uczyć się od Maryi zaufania Bogu. 38 Piesza Pielgrzymka Podlaska na Jasną Górę wyruszyła! (Fot. Joanna Szubstarska, Iza Chajkaluk)

PATRONAT "ECHO"


Rok o. Pio
Dwa okrągłe jubileusze: 100 lat od otrzymania stygmatów i 50 lat od przejścia do domu Ojca - ten rok z pewnością będzie należał do św. o. Pio.
więcej »
Hosanna Festival
Chcesz spędzić rewelacyjnie ostatni weekend wakacji? Mamy coś dla Ciebie! Dwa dni wypełnione brzmieniem muzyki z przesłaniem, radością i tańcem razem ze wspaniałymi ludźmi, dla których Chrystus jest Drogą, Prawdą i Życiem! A może jesteś uzdolniony muzycznie: grasz lub śpiewasz?
więcej »
OSG 2018
Europejskie Centrum Biznesu oraz Prezydent Miasta Siedlce, mają zaszczyt i przyjemność zaprosić do udziału w IV edycji Ogólnopolskiego Szczytu Gospodarczego OSG 2018.
więcej »
500 lat parafii w Kodniu
14 i 15 sierpnia upłyną w Kodniu pod znakiem obchodów jubileuszu 500 lat istnienia parafii.
więcej »
Dni Sarnak
14 i 15 sierpnia gmina Sarnaki świętuje. Program zapowiada się ciekawie - każdy znajdzie tutaj coś dla siebie!
więcej »
Złota jesień
19 sierpnia w Suchożebrach już po raz 11 odbędzie się festyn rodzinny „Złota jesień” połączony z Gminnymi Dożynkami.
więcej »
Święto plonów
19 sierpnia w Mokobodach odbędą się Gminne Dożynki na terenach zielonych za kościołem. Podczas dożynek na scenie wystąpi Andrzej Rybiński oraz gwiazda wieczoru - zespół Basta, a także zespół Skolim i dzieci z jednostek oświatowych.
więcej »
Dożynki parafialne
26 sierpnia, po raz piąty parafia pw. św. Bartłomieja w Grębkowie zaprasza na Dożynkowy Festyn Parafialny.
więcej »
Dożynki gminne
26 sierpnia w Rzeczycy odbędą się Gminne Dożynki w gminie Międzyrzec Podlaski. Po Mszy św. o 13.00 nastąpi oficjalne otwarcie dożynek na placu przy remizie OSP.
więcej »
Powiatowe święto plonów
26 sierpnia w Wodyniach odbędą się Dożynki Powiatu Siedleckiego. Oficjalne otwarcie i ceremonia dzielenia chleba odbędą się o 13.15, a poprzedzone będą uroczystą Mszą św.
więcej »
Dni Ryk i gminne dożynki
Główną atrakcją Dni Ryk 2018 będzie zespół Zakopower. Doroczne święto miasta poprzedzi obchody gminnych dożynek.
więcej »
 

POLECAMY


Drzwi do Bożej prawdy
Jeśli nasze próby lektury Pisma Świętego kończyły się niepowodzeniem, możemy zacząć w inny sposób. Autorzy „Biblii opowiedzianej” postanowili swoimi słowami zrelacjonować tę trudną księgę.
więcej »
Piękno uwiecznione
Zwiedzenie wiecznego miasta to pragnienie wielu osób. Tym, dla których pozostaje w sferze marzeń, polecamy albumy w szczególny sposób przybliżające piękno i majestat Watykanu.
więcej »
 

SONDA

 

100 dni abstynencji na 100-lecie niepodległości

Propozycja polskich biskupów pięknie wpisuje się w obchody odzyskania niepodległości.

Obawiam się, że to zadanie, które przerośnie Polaków.

Jeśli ktoś podejmuje abstynencję w konkretnej intencji, wytrzyma 100 dni bez alkoholu.

Nie podejmuję takich zobowiązań, bo nie piję.



LITURGIA SŁOWA


Środa XIX tygodnia okresu zwykłego
Czytania:
Ap 11,19a; 12,1.3-6a.10ab ;
Ps 45,7.10-12.14-15

Ewangelia:
Łk 1,39-56

Czytania na dzień dzisiejszy - www.mateusz.pl

PROMOCJA

 

 
statystyka

NASI PARTNERZY

Copyright 2008 Echo Katolickie

Realizacja KREATOR