15 sierpnia 2018 r. Imieniny obchodzą: Maria, Napoleon, Stefan

Pogoda: Siedlce

Numer 33
16-22 sierpnia 2018r.

menu

NEWS

Centrum przesiadkowe w Siedlcach - od września! Szczegóły w bieżącym wydaniu naszego tygodnika.

STRONA GŁÓWNA



Archiwum jedynek
Pobierz pełne wydanie

Historia

 
 

Trudności i przejściowe sukcesy w rozbrajaniu na terenie Ober-Ostu - 13 listopada 1918 r.

16 maja 2018 r.

Z dziejów Podlasia (633)

Tego dnia Siedlecka Rada Miejska pod przewodnictwem J. Rudnickiego wysłała telegram gratulacyjny do J. Piłsudskiego w Warszawie z powodu przejęcia przez niego władzy nad wojskiem.

Siedlecka Komenda POW ogłosiła zaciąg do tej organizacji niezależnie od PSZ. Komendant placu por. T. Górski raportował do Sztabu Generalnego w Warszawie o rozbrojeniu Niemców w Mordach i Platerowie. W Łukowie również rozpoczęła pracę rada miejska złożona z dziesięciu Polaków i pięciu Żydów. Na miejsce usuniętego burmistrza Grabowieckiego powołano Stanisława Musielaka. Łukowski komendant placu por. E. Kwiatkowski konferował z przybyłym z Ryk ochotniczym oddziałem Zowczaka. 13 listopada rozbrojono Niemców w Żelechowie.

Tak pisał o tym B. Studziński: „Zaniepokojony brakiem meldunku z tej miejscowości udałem się tam na podwodach z doborowym rezerwowym oddziałem. Niemcy w sile 1 kompanii przygotowani byli do wymarszu w stronę Łukowa, w ślad za swym komendantem, który już zdążył zbiec w samochodzie (…). Widząc, co się dzieje, zamknąłem ze swoim oddziałkiem drogę na Łuków i zażądałem natychmiastowego złożenia broni, zapowiadając, że po nadejściu za chwilę dwóch moich kompanii, których jestem awangardą, wszyscy oporni zostaną rozstrzelani. Po krótkiej naradzie Niemcy zgodzili się złożyć broń pod warunkiem zapewnienia im życia i odesłania do Niemiec, co im też zostało przyrzeczone. Po odebraniu broni zostali oni odesłani do Garwolina”.

Różnie przebiegało rozbrojenie na terenie Ober-Ostu. Biała Podlaska była trudnym problemem dla irredenty polskiej ze względu na siedzibę Inspektora Etapowego i bardzo silny garnizon niemiecki. 13 listopada powstał w tym mieście tzw. Polski Komitet Wykonawczy złożony z różnych ugrupowań społecznych, który podjął pertraktację z inspekcją Etapów. Obopólnie przyrzekano, że nie będzie ekspedycji karnych ze strony Niemców i polskich wystąpień przeciw nim. Niemcy obiecywali, że wycofają się z Białej do 20 listopada.

Z polecenia Ministerstwa Spraw Wewnętrznych 13 listopada wyjechali z Warszawy na obszar Etapów urzędnicy Stanisław Strykacz i Jerzy Kurzeniecki. Po przybyciu do Międzyrzeca Podlaskiego stwierdzili, że miasto zajęte jest jeszcze przez wojska niemieckie, które zorganizowały Radę Żołnierską i pragną przekazać władzę regularnym oddziałom polskim. Jeszcze tego samego dnia pojechali do Białej Podlaskiej Zastali ją zajętą również przez wojsko niemieckie. Raportowali, że powstała tam Rada Żołnierska, która przeprowadziła szereg reform w stosunku do ludności, zniosła rekwizycje, trudności przejazdowe, usunęła najbardziej znienawidzonych oficerów i również wyraziła gotowość ewakuacji Etapów z chwilą przyjazdu wojsk polskich.

13 listopada peowiacy pod komendą Wacława Grobickiego z Hołowczyc rozbroili Niemców w Sarnakach i wyruszyli w kierunku Konstantynowa. We wsi Horoszki napotkali niemiecką żandarmerię polową. Po krótkiej wymianie ognia Niemcy uciekli do lasu, a peowiacy zdobyli kilka karabinów, amunicję oraz trzy konie. Pod wieczór 13 listopada tenże oddział POW dotarł do Konstantynowa. Komendant Grobicki udał się najpierw do miejscowego proboszcza ks. Andrzeja Olędzkiego celem zasięgnięcia informacji o sile i rozlokowaniu Niemców. Mając bliższe dane, ruszono wprost do pałacu, rozbroiwszy posterunek przy bramie. W pałacu zastano sztab komendantury przy kolacji. Komendant Grobicki wraz z kilku swymi ludźmi wpadł na salę i z okrzykiem „Ręce do góry!” rozbroił Niemców. Zdobyto 46 jeńców z komendantem Engelmannem na czele i liczne tabory.

Po zajęciu Konstantynowa część oddziału sarnackiego ruszyła z jeńcami do Platerowa, zaś pozostali peowiacy w liczbie 16 osób ruszyli w kierunku Janowa Podlaskiego. Z późniejszej relacji ustnej uczestnika tej grupy P. Dunajki wynika, że Grobicki ominął Janów Podlaski i skierował się w stronę Nepli.

13 listopada inny oddział POW usiłował dokonać rozbrojenia w Huszczy. Akcja zakończyła się niepowodzeniem. Zbliżający się oddziałek polski został powitany salwą karabinów. Zginęli dwaj peowiacy - Siewruk i Kobyliński, a Niemcy wycofali się z Huszczy do Brześcia. Tegoż dnia rozbrojono Niemców w Rossoszy. Młyn ostrzelano, jeden z Niemców został śmiertelnie ranny, reszta poddała się.

13 listopada z Łukowa por. Kwiatkowski skierował oddział sierżanta Zowczaka do Międzyrzeca. Ochotniczy ten oddział przez Ryki, Gończyce, Żelechów przybył z Dęblina. Na stacji w Łukowie udało się zmontować parowóz z dwoma wagonami i tym zaimprowizowanym pociągiem Zowczak dotarł po południu tego dnia do Międzyrzeca. Tutaj zastano nierozbrojonych Niemców. Można dodać, że w skład tego oddziału wchodziła patriotyczna młodzież wiejska z Sobieszyna, Drążgowa, Ułęża, Żabianki, Grabowca, Dąbi Starej, Ryk i Stężycy. Przybywszy do Międzyrzeca, Zowczak pozostawił swoich peowiaków na stacji kolejowej, a sam z jednym żołnierzem udał się do komendantury miasta na rozmowę z Radą Żołnierską. W czasie rozmowy Zowczak posłużył się mistyfikacją - zakomunikował Radzie, że większy oddział składający się z kilkuset ludzi regularnego wojska przybędzie rozbroić załogę w Międzyrzecu, a on jest strażą przednią. Powiedział poza tym: „Cofniemy tłumy chłopów, którzy z widłami ciągną na Międzyrzec i powiemy im, że pomoc ich niepotrzebna, bo w mieście jest już polska władza”. Niemcy uwierzyli i podpisano umowę, w której zobowiązali się oddać broń w ciągu czterech godzin. Podpisany układ miał charakter kompromisowy. Zowczak przyrzekał Niemcom pozostawienie broni krótkiej i własnej, bezpieczeństwo, spokojny odjazd do Niemiec, zaopatrzenie na drogę oraz zatrzymanie do ich dyspozycji telefonów. Potem odbyło się wkroczenie oddziałku POW do miasta. „Wyszli naprzeciw ks. Augustynowicz z delegacją miasta, burmistrz Jasiński, a orkiestra straży ogniowej zagrała «Jeszcze Polska nie zginęła» - zapisano w relacji. Burmistrz ofiarował peowiakom kwaterę w pałacu Potockich. Przez całe popołudnie odbywało się składanie broni przez Niemców.

Józef Geresz

Powrót

Aktualności

Więcej artykułów z tej kategorii »

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

FOTOGALERIA

Wprowadzenie relikwii św. Jana Pawła II


W czwartek 26 lipca parafia św. Anny w Wohyniu przeżywała odpust parafialny, podczas którego wprowadzono do kościoła relikwie św. Jana Pawła II. Eucharystii przewodniczył i homilię wygłosił kard. Stanisław Dziwisz.(Fot. Adam Tokarski)

FOTOGALERIA

Na pątniczym szlaku


Obdarowani Duchem Świętym - z tym hasłem idą do Matki, by dziękować, przepraszać, prosić i uczyć się od Maryi zaufania Bogu. 38 Piesza Pielgrzymka Podlaska na Jasną Górę wyruszyła! (Fot. Joanna Szubstarska, Iza Chajkaluk)

PATRONAT "ECHO"


Rok o. Pio
Dwa okrągłe jubileusze: 100 lat od otrzymania stygmatów i 50 lat od przejścia do domu Ojca - ten rok z pewnością będzie należał do św. o. Pio.
więcej »
Hosanna Festival
Chcesz spędzić rewelacyjnie ostatni weekend wakacji? Mamy coś dla Ciebie! Dwa dni wypełnione brzmieniem muzyki z przesłaniem, radością i tańcem razem ze wspaniałymi ludźmi, dla których Chrystus jest Drogą, Prawdą i Życiem! A może jesteś uzdolniony muzycznie: grasz lub śpiewasz?
więcej »
OSG 2018
Europejskie Centrum Biznesu oraz Prezydent Miasta Siedlce, mają zaszczyt i przyjemność zaprosić do udziału w IV edycji Ogólnopolskiego Szczytu Gospodarczego OSG 2018.
więcej »
500 lat parafii w Kodniu
14 i 15 sierpnia upłyną w Kodniu pod znakiem obchodów jubileuszu 500 lat istnienia parafii.
więcej »
Dni Sarnak
14 i 15 sierpnia gmina Sarnaki świętuje. Program zapowiada się ciekawie - każdy znajdzie tutaj coś dla siebie!
więcej »
Złota jesień
19 sierpnia w Suchożebrach już po raz 11 odbędzie się festyn rodzinny „Złota jesień” połączony z Gminnymi Dożynkami.
więcej »
Święto plonów
19 sierpnia w Mokobodach odbędą się Gminne Dożynki na terenach zielonych za kościołem. Podczas dożynek na scenie wystąpi Andrzej Rybiński oraz gwiazda wieczoru - zespół Basta, a także zespół Skolim i dzieci z jednostek oświatowych.
więcej »
Dożynki parafialne
26 sierpnia, po raz piąty parafia pw. św. Bartłomieja w Grębkowie zaprasza na Dożynkowy Festyn Parafialny.
więcej »
Dożynki gminne
26 sierpnia w Rzeczycy odbędą się Gminne Dożynki w gminie Międzyrzec Podlaski. Po Mszy św. o 13.00 nastąpi oficjalne otwarcie dożynek na placu przy remizie OSP.
więcej »
Powiatowe święto plonów
26 sierpnia w Wodyniach odbędą się Dożynki Powiatu Siedleckiego. Oficjalne otwarcie i ceremonia dzielenia chleba odbędą się o 13.15, a poprzedzone będą uroczystą Mszą św.
więcej »
Dni Ryk i gminne dożynki
Główną atrakcją Dni Ryk 2018 będzie zespół Zakopower. Doroczne święto miasta poprzedzi obchody gminnych dożynek.
więcej »
 

POLECAMY


Drzwi do Bożej prawdy
Jeśli nasze próby lektury Pisma Świętego kończyły się niepowodzeniem, możemy zacząć w inny sposób. Autorzy „Biblii opowiedzianej” postanowili swoimi słowami zrelacjonować tę trudną księgę.
więcej »
Piękno uwiecznione
Zwiedzenie wiecznego miasta to pragnienie wielu osób. Tym, dla których pozostaje w sferze marzeń, polecamy albumy w szczególny sposób przybliżające piękno i majestat Watykanu.
więcej »
 

SONDA

 

100 dni abstynencji na 100-lecie niepodległości

Propozycja polskich biskupów pięknie wpisuje się w obchody odzyskania niepodległości.

Obawiam się, że to zadanie, które przerośnie Polaków.

Jeśli ktoś podejmuje abstynencję w konkretnej intencji, wytrzyma 100 dni bez alkoholu.

Nie podejmuję takich zobowiązań, bo nie piję.



LITURGIA SŁOWA


Środa XIX tygodnia okresu zwykłego
Czytania:
Ap 11,19a; 12,1.3-6a.10ab ;
Ps 45,7.10-12.14-15

Ewangelia:
Łk 1,39-56

Czytania na dzień dzisiejszy - www.mateusz.pl

PROMOCJA

 

 
statystyka

NASI PARTNERZY

Copyright 2008 Echo Katolickie

Realizacja KREATOR