19 września 2018 r. Imieniny obchodzą: Konstancja, January

Pogoda: Siedlce

Numer 37
13-19 września 2018r.

menu

NEWS

Dlaczego czcimy krzyż? Jak rozumieć jego sens i jakie miejsce powinien zajmować on w życiu każdego chrześcijanina? Odpowiedź w cyklu NA MARGINESIE KATECHIZMU!

STRONA GŁÓWNA



Archiwum jedynek
Pobierz pełne wydanie

Region

 
 

Plany rewitalizacji zabytku

13 czerwca 2018 r.

Pałac odzyska dawny blask?


fot. ARCHIWUM

Wszystko wskazuje na to, że dawnym właścicielom pałacu w Mordach wkrótce uda się odzyskać majątek. - Kończą się postępowania prawne zmierzające do tego, aby nieruchomość wróciła w ręce rodziny. Może to potrwać kilka lub kilkanaście miesięcy - przyznaje Michał Przewłocki.

Wnuk ostatniego właściciela i przedstawiciel rodziny jednocześnie zapewnia, że pałac zostanie udostępniony miejscowej społeczności. Powstanie w nim m.in. muzeum ziemiaństwa, miejsce historii lokalnej, a zarazem spotkań z sąsiedzkimi narodami na wschodzie. Pałac w Mordach został wybudowany w 1717 r. w stylu barokowym. W 1838 r. nieruchomość była we władaniu rodziny Zembrzuskich, którzy przeprowadzili gruntowną przebudowę, nadając jej formę klasycystyczną. Budynek otoczony jest dziesięciohektarowym parkiem z rozległymi stawami. Całość wieńczy stary mur z bramą.

- W czasach swojej świetności pałac służył działaniom patriotycznym zarówno w okresie odzyskiwania niepodległości, czyli w latach 1918-20, jak również w okresie II wojny światowej - podkreśla Jan Ługowski, burmistrz Mordów. - Wokół dworu toczyły się akcje związane z pomocą, wsparciem dla różnych grup społecznych - czy to zbrojnych walczących o niepodległość, czy służących wsparciu tych, którzy byli prześladowani w okresie II wojny światowej - dodaje włodarz.

Ostatnimi właścicielami pałacu do 1944 r. była rodzina Przewłockich. - Dom został opuszczony przez rodzinę po wejściu Sowietów i wywózce mojego dziadka Henryka, czyli ostatniego przedwojennego właściciela, na Syberię. Od tamtego czasu nieruchomość była użytkowana przez różne instytucje, co odbywało się poza wiedzą rodziny - mówi M. Przewłocki. Po II wojnie światowej pałac został upaństwowiony. - Budynek do lat 90 służył mieszkańcom. Przez jakiś czas funkcjonował tam internat i część Technikum Terenów Zieleni. Młodzież, która uczyła się w tej szkole, dbała o pałac. Kiedy otwarto nową szkołę w Miętnem, technikum zaczęło upadać - opowiada burmistrz. Po wyprowadzeniu się szkoły pałac przejęła Akademia Podlaska (obecnie Uniwersytet Przyrodniczo-Humanistyczny).

 

W użytkowaniu uczelni

Posiadłość długo nie miała uregulowanego stanu prawnego. Dopiero w końcówce 1998 r. w księdze wieczystej majątku pojawił się wpis, że jego wieczystym użytkownikiem jest siedlecka uczelnia. Stało się tak mimo wydanego kilka miesięcy wcześniej zalecenia premiera, by wojewodowie wstrzymali sprzedaż czy obciążanie mienia, do którego dawni właściciele zgłosili roszczenia. Spadkobiercy Henryka Przewłockiego, ostatniego właściciela Mordów, zgłosili swoje roszczenia jeszcze w 1990 r. Mimo to w 2002 r. pałac został sprzedany osobie prywatnej. Tę transakcję sąd unieważnił w 2005 r. i nieruchomość ponownie wróciła do uczelni. Kiedy AP otrzymała od władz Siedlec pałac Ogińskich, obiekt w Mordach zaczął popadać w ruinę. - Formalnie rzecz biorąc, co zostało potwierdzone wyrokami, pałac nigdy nie przestał być własnością rodziny - zaznacza M. Przewłocki. - Od lat 70 ub. w. n  AP stała się najpierw użytkownikiem, a w drodze zmian prawnych właścicielem tego miejsca, co w toku postępowań sądowych zostało podważone - wyjaśnia wnuk ostatniego właściciela. - Dopóki pałac służył celom społecznym, rodzina nie interweniowała. Zaczęła się interesować, kiedy uczelnia chciała sprzedać nieruchomość w prywatne ręce, spieniężyć coś, co zostało odebrane prawowitym właścicielom. Wtedy Przewłoccy zaprotestowali - podkreśla. Obecnie budynek jest w opłakanym stanie i wymaga generalnego remontu.

 

Miejsce spotkań narodów wschodnich

Rozstrzygnięcie prawne zwracające zespół pałacowo-parkowy rodzinie Przewłockich może nastąpić już za kilka bądź kilkanaście miesięcy. - Nie ma intencji, żeby zamienić nieruchomość w rodzinne siedlisko, rezydencję. Chcielibyśmy, aby pałac stał się publicznie użyteczny - zaznacza M. Przewłocki. Dlatego spadkobiercy nawiązali współpracę z warszawskim Ośrodkiem KARTA, w skład którego wchodzi m.in. największe w Polsce archiwum społeczne, w tym Archiwum Wschodnie, kwartalnik „Karta” oraz wydawnictwo książkowe. - Już w 1999 r. KARTA podpisała z rodziną Przewłockich list intencyjny, mówiący o tym, że jeżeli przejmą obiekt, zostanie on przekazany na cele społeczne. Nie wróci do roli domu rodziny Przewłockich, lecz podejmie działania publiczne, gdy warunki prawne na to pozwolą. Wygląda na to, że za kilka miesięcy tak się stanie - przyznaje Zbigniew Gluza, prezes Ośrodka KARTA.

Wspólnie z architektem Leszkiem Włochyńskim została już opracowana koncepcja rewitalizacji pałacu, który wstępnie nazwano Domem Wschodnim. - Mógłby być miejscem dialogu ze Wschodem, z innymi nacjami, zarazem z odniesieniami do historii Kresów Wschodnich, a także przeszłości ziemiaństwa, w tym tego domu przed 1944 r. Byłoby to miejsce przepracowania historii wschodniej Polski, otwarte na kontakty z Litwinami, Białorusinami, Ukraińcami, Rosjanami, a też Ormianami czy Żydami - tłumaczy Z. Gluza. Dom Wschodni miałby się zajmować historią ostatniego stulecia. - Mordy mogłyby się stać miejscem spotkań międzynarodowych różnych środowisk, także związanych z historią Podlasia i całych rubieży wschodnich Polski - wyjaśnia prezes KARTY.

 

Pomoc i wsparcie samorządu

Do pomysłu rewitalizacji pałacu bardzo optymistycznie nastawiony jest burmistrz Mordów. - To perełka w regionie. Kawał historii miasta związany jest z tym obiektem. Wokół niego organizowało się życie. Intencją zarówno moją, jak i przedstawiciela rodziny Przewłockich jest to, by przywrócić w dużej mierze dawne funkcje - stwierdza J. Ługowski, dodając, że działania podjęte przez właścicieli pałacu wpisują się w koncepcję rewitalizacji centrum miasta. - Odbudowujemy pomnik żołnierzy z tego terenu, którzy polegli w latach 1918-20. Chcemy także umieścić plansze z historią Mordów, aby każdy, kto przejeżdża przez miasto, a jest to często uczęszczana trasa prowadząca na tereny nadbużańskie, mógł się zatrzymać i zapoznać z przeszłością miejscowości - podkreśla włodarz. I obiecuje pełne wsparcie i pomoc w inwestycji. - Oczywiście w takim zakresie, jaki jest możliwy. Pomoc finansowa, niestety, jest ograniczona, bo może dotyczyć tylko terenów będących własnością samorządu. Na pewno z naszej strony właściciele będą mogli liczyć na wsparcie przy organizowaniu finansów czy udział w projekcie, który pozwoliłby zwiększyć szanse na pozyskanie funduszy. Zrobię wszystko, żeby ten obiekt w jak najkrótszym czasie przywrócić do życia, by zaczął funkcjonować - deklaruje J. Ługowski.

Zarys zamierzeń dotyczących pałacu po uzyskaniu aktu własności panowie M. Przewłocki i Z. Gluza przedstawili na spotkaniu z mieszkańcami zorganizowanym pod koniec maja z inicjatywy burmistrza. - Chyba dawno nie było zebrania, w którym mieszkańcy tak licznie by uczestniczyli. Świadczy to o tym, jak żywe jest zainteresowanie przywróceniem świetności tego dworu - przyznaje Ewa Elżbieta Jarocka, mieszkanka Mordów i przewodnicząca rady miejskiej. - Uważam pomysł odtworzenia historii pałacu z perspektywy mieszkańców poprzez Cyfrowe Archiwa Tradycji Lokalnej za świetną inicjatywę Ośrodka KARTA. Do włączenia się w nią zachęcał środowiska lokalne Z. Gluza. Być może informacje, które nigdy nie ujrzałyby światła dziennego, teraz zostaną przekazane. To stworzy szansę na przywrócenie Mordom dawnej świetności. Jestem pełna nadziei - podkreśla E. E. Jarocka.

- Chcielibyśmy, aby społeczność miasta i otoczenia współtworzyła historię tego miejsca, by wypełniła się ona świadectwami mieszkańców - precyzuje prezes Ośrodka KARTA, dodając, że liczy na współpracę w tym zakresie.

Koszty przeprowadzenia remontu i termin jego rozpoczęcia nie są jeszcze znane.

HAH

Powrót

Aktualności

Więcej artykułów z tej kategorii »

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

FOTOGALERIA

Święto Wojsk Lądowych


9 września w Siedlcach gościł minister obrony narodowej Mariusz Błaszczak. Podczas wizyty inaugurującej obchody Święta Wojsk Lądowych zapowiedział, że w mieście stacjonować będzie 18 „Żelazna” Dywizja Zmechanizowana stanowiąca czwarty tego typu związek taktyczny w Polsce. [fot. Leszek Sawicki]

FOTOGALERIA

Dożynki diecezjalne


W święto Narodzenia NMP rolnicy z diecezji przybyli do sanktuarium maryjnego w Woli Gułowskiej na swoje doroczne święto. Pod przewodnictwem biskupa siedleckiego przedstawiali Panu Bogu owoc tegorocznego trudu pracy. Główny punkt uroczystości - Eucharystię poprzedziło widowisko obrzędowe przygotowane przez miejscowy Dom Kultury w nawiązaniu do polskiej i chrześcijańskiej tradycji. Mszy św. w intencji rolników przewodniczył bp Kazimierz Gurda. Starostami tegorocznych dożynek byli Barbara i Krzysztof Komarowie z miejscowości Żurawiec. Na zakończenie Mszy św. dokonano błogosławieństwa ziarna siewnego. To wyraz upraszania Bożego błogosławieństwa na nowy rok pracy rolniczej. [fot. ks. Marek Weresa]

PATRONAT "ECHO"


Rok o. Pio
Dwa okrągłe jubileusze: 100 lat od otrzymania stygmatów i 50 lat od przejścia do domu Ojca - ten rok z pewnością będzie należał do św. o. Pio.
więcej »
OSG 2018
Europejskie Centrum Biznesu oraz Prezydent Miasta Siedlce, mają zaszczyt i przyjemność zaprosić do udziału w IV edycji Ogólnopolskiego Szczytu Gospodarczego OSG 2018.
więcej »
Stadion Młodych
Kochani, z serca zapraszamy na rekolekcje STADION MŁODYCH: włącz pełnię wiary, które odbędą się 6 października na PGE Narodowym w Warszawie.
więcej »
Książka jako lekarstwo na samotność
„Książka dla Hospicjum” - finał akcji organizowanej przez Caritas Diecezji Siedleckiej planowany jest na 13 października, kiedy to przypada Światowy Dzień Hospicjów i Opieki Paliatywnej.
więcej »
Wychowanie - ważna sprawa
Pytanie „Jak skutecznie przeciwdziałać agresji?” stanie się centrum rozważań uczestników XXVII Siedleckiego Forum Nauczycieli, Rodziców i Wychowawców, które odbędzie się 29 września.
więcej »
20 lat I KLO
29 września I Katolickie Liceum Ogólnokształcące im. Świętej Rodziny w Siedlcach będzie obchodziło uroczystość 20-lecia swojego istnienia.
więcej »
Badania laryngologiczne
19 i 20 września, od 8.00 do 14.00, w przychodni AS-MED w Siedlcach będą prowadzone bezpłatne badania laryngologiczne.
więcej »
Przed Orszakiem św. Mikołaja
„Aby podobać się Bogu i ludziom - św. Mikołaj i św. Stanisław Kostka w oczach dzieci i młodzieży” - to hasło ogólnopolskiego konkursu literacko-plastycznego ogłoszonego przez parafię pw. św. Mikołaja w Lublinie.
więcej »
 

POLECAMY


Polowanie na Matkę
To opowieść o odwiecznej walce zła z dobrem. O sile polskiej tożsamości, która sprawia, że naród jest nie do pokonania.
więcej »
Bez zafałszowań
Mówić dzisiaj o „chrześcijańskich fenomenach mistycznych” znaczy zapuścić się w tajemniczy i fascynujący teren naznaczony nadzwyczajną obecnością Boga, ale również narażony na oślepiający blask i zafałszowania.
więcej »
 

SONDA

 

Jak rozpoznać powołanie?

dużo się modlić, prosząc o światło Ducha Świętego

wypatrywać znaków

nie jest to możliwe - zawsze pozostaną wątpliwości



LITURGIA SŁOWA


Środa XXIV tygodnia okresu zwykłego
Czytania:
1 Kor 12, 31 – 13, 13; Ps 33 (32), 2-3. 4-5. 12 i 22 ;
Łk 7, 31-35

Ewangelia:
Łk 7, 31-35

Czytania na dzień dzisiejszy - www.mateusz.pl

PROMOCJA

 

 
statystyka

NASI PARTNERZY

Copyright 2008 Echo Katolickie

Realizacja KREATOR