18 grudnia 2017 r. Imieniny obchodzą: Laura, Bogusław, Gracjan

Pogoda: Siedlce

Numer 50
14-20 grudnia 2017r.

menu

NEWS

Zachęcamy do lektury!

STRONA GŁÓWNA



Archiwum jedynek
Pobierz pełne wydanie

Patronat "ECHO"

 
 
Kartki z podróży Józefa Ignacego Kraszewskiego

Wystawa „Kartki z podróży Józefa Ignacego Kraszewskiego” jest próbą przedstawienia kilku wojaży pisarza na Zachód Europy, a jej scenariusz został oparty o dzieło „Kartki z podróży 1858-1864 r.”.

Józef Ignacy Kraszewski (1812-1887) - pisarz, publicysta, edytor, wydawca, tłumacz, historyk, malarz - amator, kolekcjoner, działacz społeczny i polityczny, posiadał w swoim dorobku również dzieła z zakresu podróżopisarstwa. Podróże były jego namiętnością. W latach 1830-1857 odbył liczne wędrówki po Kresach Wschodnich (Litwa, Polesie, Wołyń). Dwukrotnie odwiedził Odessę nad Morzem Czarnym. Przywoził z tych wojaży nie tylko zapiski, ale także rysunki. W żadną podróż nie wybierał się bez notatnika i szkicownika.

W maju 1858 r., już jako doświadczony podróżnik, rozpoczął swoją pięciomiesięczną grand tour po Europie Zachodniej. Podejmując ją, zamierzał zweryfikować swój obraz cywilizacji i kultury europejskiej. Celem było też dopełnienie studiów z historii sztuki oraz poznanie zewnętrznego obrazu Starego Kontynentu, jak również wybranych wątków tradycji, dorobku myśli, kultury i sztuki europejskiej, a także utrwalenie współczesnego obrazu tej kultury.

Z Żytomierza, gdzie mieszkał, wyjechał w towarzystwie malarza Klemensa Rodziewicza. Kilka dni spędził w Romanowie. Następnie udał się do Warszawy, a stąd 22 maja wyruszył - po raz pierwszy koleją - do Krakowa. Trasa wiodła przez Austrię, Włochy, Francję, Belgię i Niemcy. Relacje z tej podróży i kilku następnych ukazały się w dwutomowym dziele „Kartki z podróży 1858-1864 r.” - jednym z najwybitniejszych i najdojrzalszych artystycznie utworów poświęconych grand tour w podróżopisarstwie polskim XIX w. „Kartki z podróży”, stanowiące opis kilku wypraw (1858, 1860, 1861, 1863, 1864) to ciekawe źródło informacji na temat sztuki, artystów i historii miejsc, które pisarz zobaczył. To również zapiski niezwykle bystrego obserwatora codzienności, w których zawarł swoje poglądy na temat charakteru mieszkańców innych krajów, ich przywiązania do własnej tradycji i tożsamości. Są także świadectwem głębokiego, choć krytycznego, pojmowania ducha wspólnoty europejskiej, ale także odrębności historii poszczególnych krajów. Swoje wrażenia pisarz utrwalał również w pracach plastycznych, w listach pisanych do rodziny i przyjaciół oraz w sprawozdaniach wysyłanych do prasy warszawskiej.

Wystawa „Kartki z podróży Józefa Ignacego Kraszewskiego” jest próbą przedstawienia kilku wojaży pisarza na Zachód Europy, a jej scenariusz został oparty o dzieło „Kartki z podróży 1858-1864 r.”. Na wystawie prezentujemy: prace plastyczne autora „Starej baśni” powstałe w czasie podróży oraz inspirowane odniesionymi wrażeniami; reprodukcje fotograficzne ilustracji z pierwszego wydania „Kartek z podróży”; ikonografię poloników, tropionych cierpliwie na całej trasie; portrety postaci związanych z naszą kulturą - literatów i malarzy - tymczasowo lub na stałe przebywających na obczyźnie, których odwiedził w czasie swoich wojaży, oraz portrety polskich, literackich pasjonatów podróży z XIX w.

Sień główna została zaaranżowana na poczekalnię dworcową. Na tle dużej fotografii kasy biletowej stoją „nieodzowne atrybuty podróżnika”: sakwojaż, laska i kapelusz. Są również zdjęcie lokomotywy i cytat opisujący wrażenia pisarza z podróży koleją.

Obiekty eksponowane są w sali wystaw czasowych pomalowanej na niebieski kolor nawiązujący do lazuru włoskiego nieba, pisarz był bowiem urzeczony Italią.

Wstępem do wystawy jest wspomnienie wędrówek krajowych Kraszewskiego. Pokazujemy tu rysunki: kaplica zamkowa w Kodniu, Druskienniki, Rychty i Sokola Skała pod Żytomierzem, a także portret pisarza z „Albumu Wileńskiego” wydanego w 1851 r. przez J.K. Wilczyńskiego. Uzupełnienie stanowią: dziennik ze szkicownikiem z podróży do Odessy z roku 1843 oraz pierwsze wydania dzieł opisujących jego wędrówki po Kresach Wschodnich umieszczone w gablocie.

W pierwszej części prezentujemy prace plastyczne Józefa Ignacego Kraszewskiego. Są to obrazy olejne, akwarele, rysunki i grafiki, na których utrwalił pejzaże, zabytki architektoniczne, miejsca, ludzi zajętych codziennymi czynnościami. Wśród tych prac znajduje się 26 kart ze szkicownika podarowanego przez Marię z Kraszewskich Strzemboszową, wnuczkę pisarza, wypożyczonego na wystawę z Muzeum Narodowego w Warszawie. Większość z nich poświęcona jest Włochom, co potwierdza ogromną fascynację autora „Starej baśni” krajem Dante Alighieri. Z tematem włoskim związane są obrazy olejne: „Pejzaż”, „Krajobraz włoski”, „Widok portu włoskiego”, „Widok z San Remo”; rysunki m.in. „Krajobraz włoski”, „Bazylika na Cmentarzu św. Kaliksta w Rzymie”, „Widok Sorrento”, „Pomnik w parku włoskim”; akwarele m.in.: „Ulica włoska wiodąca ku morzu” i „Postać antycznego boga”; akwaforty Sestri Ponente, Winiarnia „Si vende vino” w Wenecji oraz litografia „Wspomnienie Włoch z 1858 r.”.

W drugiej części pokazujemy ilustracje - reprodukcje drzeworytów z pierwszego wydania „Kartek z podróży 1858-1864 r.”. Zostały one wykonane przez najlepszych rytowników europejskich działających w drugiej połowie XIX w. Są tu m.in. prace: Francois’a Stroobanta, Charles’a Laplante, Adolphe’a Pannemaker’a, Karla Girardet’a, Emille’a Therond’a i Dreidonne’a Lancelot’a. Ilustracje prowadzą trasą podróży zapisaną w dziele Kraszewskiego. Zaczynają się Kaplicą Zygmuntowską w Krakowie i Kryptą św. Leonarda na Wawelu. Poprzez widoki, zabytki architektoniczne i dzieła sztuki z Włoch docieramy do Francji, Belgii i Niemiec. W gablocie można obejrzeć m.in. „Gazetę Codzienną” z 1860 r., do której z podróży wysyłał korespondencję pt. „Kartki z przejażdżki po Europie”, wydawnictwo zbiorowe „Ziarno” (1880 r.) z rysunkiem Zwaliska Zamku Farnese oraz broszurę „Sprawa polska w roku 1861” jako list z kraju, którą wydał bezimiennie w Paryżu, gdzie poruszył m.in. problem zbrojnego powstania w Polsce. Tak więc podróż jesienią 1861 r. miała nie tylko turystyczne znaczenie. Pisarz próbował włączyć się do polityki emigracyjnej oraz nawiązać kontakty z prasą zachodnioeuropejską. Z oczywistych powodów nie pisał o tych wydarzeniach w „Kartkach”.

Wielką rolę w podróży pisarza odgrywał motyw poszukiwania „polskich śladów” na kontynencie. Jako badacz ojczystej przeszłości podczas swojej grand tour podążał tropem „polonusów” - Polaków, którzy na stałe wpisali się nie tylko w historię Rzeczypospolitej, lecz także Europy. Miejsca ich bytności - pamięci znaczą nagrobki, pomniki, wzniesione gmachy - polonika, których ikonografię prezentujemy w tej części. Możemy tu obejrzeć m.in. nagrobki malarza Michała Bogorii Skotnickiego i kompozytora Michała Kleofasa Ogińskiego w kościele Santa Croce we Florencji, króla Jana II Kazimierza Wazy w kościele St. Germain des Prés w Paryżu, gen. Tadeusza Tyszkiewicza na paryskim Cmentarzu Pére-Lachaise; pomniki Jana III Sobieskiego w Padwie i księcia Józefa Poniatowskiego w Lipsku; wnętrze polskiego kościoła św. Stanisława w Rzymie. Temat poloników zamyka gmach Galerii Raczyńskich w Berlinie.

Kontynuacją „wątku polskiego” są portrety postaci związanych z naszą kulturą - literatów i artystów - na stałe lub czasowo przebywających na obczyźnie, których pisarz odwiedził żywo zainteresowany ich życiem. Tą galerię otwiera Teofil Lenartowicz, poeta romantyczny. Dalej mamy filozofa i historyka literatury Michała Wiszniewskiego, poetów Józefa Bohdana Zaleskiego i Cypriana Kamila Norwida; malarzy: Juliusza Kossaka, Henryka Rodakowskiego, Franciszka Tepę i Leona Kaplińskiego oraz sztycharza Antoniego Oleszczyńskiego.

Wystawę zamyka prezentacja polskich pasjonatów podróży z XIX w. Są wśród nich badacze, geografowie, poeci, literaci, dziennikarze. Niektórzy z nich, tak jak Kraszewski, bardziej niż z potrzeby wojażowali z namiętności, chęci poznania i własnego kraju, i świata. Eksponujemy tu portrety: Wincentego Pola, Edmunda Chojeckiego, Józefa Kremera, Zenona Fisza.

Aranżację wystawy uzupełniają: gablota z pierwszym wydaniem „Kartek z podróży 1858-1864 r.” (księgi I i II), z podróżnym przyborem do pisania gęsim piórem, notatnikiem oraz fajką, a także mapa z trasą wojaży pisarza.

Wystawa ze zbiorów: Biblioteki Jagiellońskiej w Krakowie, Biblioteki Narodowej w Warszawie, Biblioteki Raczyńskich w Poznaniu, Dworku Wincentego Pola Oddziału Muzeum Lubelskiego  w Lublinie, Muzeum Narodowego w Krakowie, Muzeum Narodowego w Poznaniu, Muzeum Narodowego w Warszawie, Wojewódzkiej Biblioteki Publicznej im. Hieronima Łopacińskiego w Lublinie oraz Muzeum Józefa Ignacego Kraszewskiego w Romanowie.

Wystawę „Kartki z podróży Józefa Ignacego Kraszewskiego” dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego.



Powrót

 

Aktualności

Więcej artykułów z tej kategorii »

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

FOTOGALERIA

Pamięci marszałka


W Siedlcach uroczyście odsłonięto płaskorzeźbę upamiętniającą Józefa Piłsudskiego. Tablica pamiątkowa - ufundowana w 150 rocznicę urodzin marszałka - została umieszczona we wnęce zabytkowego budynku znajdującego się obok Galerii Siedlce. Nad całością przedsięwzięcia czuwał powołany przez Wschodnią Izbę Gospodarczą społeczny komitet. Uroczystościom towarzyszyła konferencja poświęcona wodzowi. W programie spotkania była także część artystyczna. [fot. M. Król]

FOTOGALERIA

Jarmark bożonarodzeniowy


15 i 16 grudnia na pl. Wolności w Białej Podlaskiej zorganizowano Jarmark Bożonarodzeniowy. Wystawcy oferowali ozdoby, tradycyjne pieczywo, sery i wędliny. Impreza była połączona ze spotkaniem opłatkowym dla mieszkańców miasta. [fot. AWAW]

PATRONAT "ECHO"


Mojżesz
8 lutego, o 18.00 i 20.00, w Centrum Kultury i Sztuki w Siedlcach wystawiony zostanie spektakl „Mojżesz”.
więcej »
 

POLECAMY


Adwentowe rekolekcje
Zachęcamy do słuchania międzynarodowych rekolekcji internetowych na Adwent ph. „Misericordia et misera - Miłosierdzie i nieszczęśliwa”.
więcej »
Dzieje diecezji w pigułce
Wielkimi krokami zbliża się 200 rocznica powstania diecezji siedleckiej. Na ostatnią prostą wchodzą prace diecezjalnego synodu. Parafie i instytucje diecezjalne proponują szereg inicjatyw, które mogą nam pomóc w głębszym przeżyciu jubileuszu. Albowiem jubileusz - to czas szczególny, to świętowanie i radość, ale też okazja, by lepiej poznać swoją historię i tożsamość.
więcej »
O Maryi nigdy dosyć!
Niedostatecznie dotąd Ją sławiono, za mało wychwalano, czczono, kochano, zbyt mało Jej służono! Należy się Jej więcej chwały, czci, miłości i nabożeństwa! - pisze o Maryi św. Ludwik Maria Grignion de Montfort.
więcej »
 

SONDA

 

Czy czas Adwentu jest nam potrzebny?

tak, to czas na refleksję w zabieganym świecie

nie, Adwent nic nie zmienia

najważniejsza jest chęć odmienienia życia w oczekiwaniu na Boże Narodzenie

to okazja do stanięcia w prawdzie wobec Boga i samego siebie, a przez to do nawrócenia



LITURGIA SŁOWA


Poniedziałek
Czytania:
Lb 24,2-7.15-17a; Ps 25,4-9
Ewangelia:
Mt 21,23-27

Czytania na dzień dzisiejszy - www.mateusz.pl

PROMOCJA

 

 
statystyka

NASI PARTNERZY

Copyright 2008 Echo Katolickie

Realizacja KREATOR