O wolność trzeba walczyć
Obchody zainaugurowała Msza św. w kościele św. Stanisława BM w Siedlcach. Sztandar - symbol jedności, pamięci oraz walki o wolność - poświęcił przewodniczący Eucharystii bp Kazimierz Gurda. - Zło dobrem zwyciężaj! Tylko ludzie silni nadzieją są zdolni przetrwać wszelkie trudności - przywołał słowa bł. ks. Jerzego Popiełuszki płk rez. Mariusz Cichowicz.
W odczytanym przez przedstawiciela Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych akcie nadania sztandaru Lech Parell, szef Urzędu, podkreślił, iż zostaje on przyznany OSIiR „w uznaniu zasług stowarzyszenia i jego działaczy na rzecz wspierania osób więzionych i represjonowanych za walkę o niepodległość i suwerenność ojczyzny, upowszechniania i krzewienia wartości patriotycznych oraz podtrzymywania pamięci historycznej o dziedzictwie Solidarności”.
Po ceremonii przekazania sztandaru na ręce Krzysztofa Oleszczuka, dyrektora gabinetu szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, oraz Janusza Olewińskiego, przewodniczącego OSIiR, odbyło się uroczyste ślubowanie na sztandar.
Kościół zawsze był z narodem
Homilię bp K. Gurda rozpoczął od nawiązania do niedzielnej liturgii słowa przypominającej o konieczności przezwyciężania pychy. Przypomniał, iż staje się ona widoczna, „gdy człowiek zajmuje miejsce, które mu się nie należy”, a przy tym, że chęć znaczenia i dominacji dotyczy każdej dziedziny życia: religijnego, gdy człowiek stawia siebie na miejscu Boga, i społecznego, kiedy uzurpuje sobie władzę nad innymi ludźmi. Antidotum na pychę jest pokora pozwalająca przyjąć słowa mądrości pochodzące od Boga. – Bez właściwie pojętej pokory nie jest możliwe sprawiedliwe życie społeczne – głosił.
Nawiązując do systemu komunistycznego, w którym człowiek postawił siebie na miejscu Boga, biskup zaznaczył, iż był to czas okupiony cierpieniem i wieloma ofiarami. W kontekście nadania OSIiR sztandaru mówił też o przypadającej 31 sierpnia rocznicy podpisania porozumień gdańskich będących ukoronowaniem walki robotników i rolników o swoje prawa, a także o wolność i niezależność naszej ojczyzny. Bp K. Gurda wspomniał o konkretnych ofiarach tej walki, w tym o bł. ks. J. Popiełuszce, którego wizerunek widnieje na sztandarze OSIiR. – Stowarzyszenie postawiło sobie za cel zabezpieczenie bytu osobom, które poniosły największe koszty walki o przywrócenie społecznego ładu. Sztandar będzie widocznym znakiem pamięci o wszystkich internowanych i represjonowanych – zauważył.
– Kościół zawsze był z narodem. Wspierał obrońców ojczyzny. Kościół był zawsze z uciemiężonymi. Upominał się o sprawiedliwość społeczną – podkreślił biskup, apelując do wiernych, by troszczyli się o zachowanie pierwszeństwa Pana Boga w życiu rodzinnym, społecznym i państwowym.
Zachowaliśmy się jak trzeba
Po zakończeniu Eucharystii uczestniczące w niej liczne poczty sztandarowe ustawiły się przed tablicą poświęconą bł. ks. J. Popiełuszce, oddając tym samym hołd wszystkim bohaterom, którzy w obronie wolności ojczyzny wykazali niezłomną wolę walki. Obok przedstawicieli organizacji i stowarzyszeń patriotycznych w uroczystości udział wzięli m.in. także represjonowani z różnych stron Polski, a nawet z zagranicy.
– Powołane 27 lat temu stowarzyszenie skupia działaczy opozycji antykomunistycznej i osób represjonowanych z powodów politycznych, którzy w trudnych czasach zachowali się jak trzeba – podkreślił J. Olewiński. Wskazując na cele OSIiR: dokumentowanie i upowszechnianie wartości oraz tradycji ruchu solidarnościowego i niepodległościowego, mówił o konkretnych działaniach podejmowanych na przestrzeni lat, służących m.in. poprawie warunków życia członków stowarzyszenia. – Dzięki naszym staraniom w 2007 r. została znowelizowana ustawa umożliwiająca zadośćuczynienie i odszkodowanie osobom pozbawianym wolności z powodów politycznych. Objęła ona łącznie ponad 150 tys. ludzi. Z kolei w 2023 r. sejm uchwalił poprawkę do ustawy o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych zwiększającą stałe świadczenie miesięczne do wysokości najniższej emerytury. Korzysta z niego ok. 20 tys. ludzi – mówił J. Olewiński. Na zakończenie przytoczył opinię komisji rewizyjnej OSIiR: – Możemy być dumni z przynależności do stowarzyszenia, ponieważ cieszy się ono opinią najbardziej dynamicznego i skutecznego z grona organizacji o podobnym profilu.
Słowa wdzięczności, medale i „Rota”
List okolicznościowy szefa Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych L. Parella odczytał M. Cichowicz: „[…] Powstały w wyniku robotniczego protestu NSZZ „Solidarność” stał się zarazem taranem w Polsce, ale i straszakiem dla władz komunistycznych w państwach bloku wschodniego. Ten niespotykany w krajach uzależnionych od Sowietów festiwal wolności został brutalnie przerwany 13 grudnia 1981 r. Dziś już zapominamy, że rozwiązując wielomilionowy związek, internowano ponad 10 tys. działaczy. Za tym wydarzeniem krył się terror, więzienie i przemoc. Czasem też pozostawieni bez opieki bliscy, dzieci, a nawet śmierć. Uroczystość poświęcenia i nadania sztandaru OSIiR to jednocześnie oddanie czci tym, często bezimiennym bohaterom, którzy hasło: „Precz z komuną!” uznali za własne […]”.
W imieniu prezydenta Siedlec Tomasza Hapunowicza głos zabrał Sławomir Piotrowski. – To dzięki Państwa determinacji mamy dzisiaj wolną Polskę. O wolność trzeba walczyć – podkreślił. Słowa uznania pod adresem bohaterów niedzielnej uroczystości: internowanych i represjonowanych skierowali także wicestarosta powiatu siedleckiego Małgorzata Cepek i radny sejmiku mazowieckiego Wojciech Kudelski.
Zwieńczeniem obchodów było wręczenie Medali „Pro Patria” „osobom posiadającym szczególne zasługi w kultywowaniu pamięci o walce o niepodległość ojczyzny”. Otrzymali je: Marcin Brynda, Kazimierz Głódź, Marek Królak, Sławomir Paprocki, Andrzej Szlachta i Michał Skurosz.
Po złożeniu wieńców przez poszczególne delegacje przed tablicą upamiętniającą patrona OSIiR – bł. ks. J. Popiełuszkę oraz spontanicznym odśpiewaniu „Roty” uczestnicy uroczystości ustawili się do pamiątkowego zdjęcia na schodach kościoła, o którym do dziś mówią: „To był nasz siedlecki Żoliborz. Tu zawsze czuliśmy się wolni”.
Wydarzeniem towarzyszącym uroczystości nadania OSIiR sztandaru było rozstrzygnięcie skierowanego do uczniów szkół ponadpodstawowych konkursu ph. „Niepokorni” – na film o bohaterach represjonowanych w latach 1980-1989.
Z kolei w Miejskiej Bibliotece Publicznej w Siedlcach otwarta została wystawa „Znaczki poczty podziemnej z lat 1981-1989” z kolekcji Edwina Klessy. Zachęcamy do jej obejrzenia!
Agnieszka Warecka