Rozmaitości

Psycholodzy poszukiwani

Deficyt psychologów sprawia, że terapia jest odwlekana lub pochłania sporą część domowego budżetu. Problem dotyczy w dużej mierze naszego regionu, zaś odpowiedzią jest uruchomienie studiów w tym zakresie przez Akademię Nauk Stosowanych Mazovia w Siedlcach.

Kierunek ten - w trybie stacjonarnym i zaocznym - ruszy od października. Rektor uczelni dr Bożena Piechowicz przyznaje, że decyzja zapadła dopiero po analizach, zaś do prac nad programem studiów zaproszono doskonałych fachowców: nauczycieli oraz praktyków. W 2024 r. liczba dni chorobowych spowodowanych zaburzeniami psychicznymi lub zachowania wynosiła ponad 30 mln (wzrost o 16% w stosunku do 2023 r.).

Najczęściej to depresja lub jej nawrót, ale spektrum problemów, z jakimi zmagają się Polacy, jest o wiele szersze i – niestety – dotyka coraz młodszych. – Wciąż walczymy z konsekwencjami lockdownu i przebywania młodzieży w zamknięciu – przyznaje Michał Bartoń, psycholog, który od 11 lat współtworzy poradnię Cogito w Siedlcach. – Jeszcze długo będziemy negatywne skutki odczuwać, zwłaszcza jeżeli chodzi o rozwój kompetencji społecznych wśród dzieci i młodzieży. Dzieci, które przez dwa, trzy lata przebywały w domu, teraz wkraczają do szkół średnich i nie odnajdują się w grupie, nie potrafią w niej funkcjonować – zauważa, podpierając się doświadczeniem, bo pracuje w szkole średniej jako nauczyciel. – Zanikły współpraca, więź, przyjaźń. To jest bardzo smutne, że gdy idę szkolnym korytarzem, nie widzę rozmawiającej ze sobą młodzieży, tylko ludzi siedzących w telefonach i wszechogarniającą ciszę – dodaje.

By pomóc skutecznie, niezbędna jest dostępność specjalistów, a z tym bywa trudno. Jeszcze kilka lat temu ponad 24% placówek oświatowych w ogóle nie miało zatrudnionego psychologa, podobnie było w ponad 300 gminach. W lutym 2025 r. Ministerstwo Edukacji Narodowej wskazywało, że w ponad 3 tys. szkół nie ma w ogóle psychologa, choć od roku szkolnego 2024-2025 powinien on być zatrudniony w każdej placówce oświatowej. – Wiele moich koleżanek i kolegów po fachu pracuje w kilku miejscach, dosłownie jesteśmy rozchwytywani zawodowo – przyznaje M. Bartoń, wskazując, jak duże jest zapotrzebowanie na psychologów. – Największe braki kadrowe są właśnie na Mazowszu, stąd nowe siły, młodzi psychologowie są wręcz niezbędni, tym bardziej że problemy ludzi są coraz większe, świat tak pędzi do przodu, że spora część z nas nie nadąża, a z drugiej strony mamy epidemię samotności – zauważa.

 

Nie dla każdego

Zawód psycholog – choć dziś bardzo pożądany na rynku pracy – wymaga pewnych predyspozycji. Marta Kozaczuk, psychoonkolog z 16-letnim doświadczeniem, która pracuje w Mazowieckim Szpitalu Specjalistycznym w Siedlcach i prowadzi prywatną praktykę, przyznaje, że świadomość tego, iż pomaga się ludziom, jest obok nich w bardzo trudnym okresie ich życia, daje skrzydła do pracy, poczucie wdzięczności, ale też odpowiedzialności. – Pracując przez tych kilkanaście lat, nigdy chyba nie miałam takiej wątpliwości, że to jest niedobra droga zawodowa, wręcz przeciwnie – przyznaje. – Każdy rok upewniał mnie w tym, że wybór był trafny, choć obciążenie stresem w tym zawodzie jest duże – zauważa. – Ta praca musi wiązać się z pewną ochroną siebie – tłumaczy. – Zderzając się z ludzkimi tragediami, dramatami, spotykamy się też z emocjami o wysokim natężeniu, niejednokrotnie również je przeżywamy, stąd praca terapeutyczna nad sobą, rozwój kompetencji zawodowych są niezwykle ważne.

 

Odpowiedź na potrzeby

Otwarcie kierunku psychologia to szansa dla całego regionu: zarówno absolwentów szkół średnich czy osób poszukujących swojej drogi zawodowej, ale przede wszystkim dla tych, którzy chcą korzystać z psychologicznego wsparcia. Decyzja nie jest przypadkowa, bo poprzedziły ją badania rynku, które wskazały, że istnieje duże zapotrzebowanie na absolwentów tego kierunku studiów. – Znajdą oni zatrudnienie na lokalnym, ale też regionalnym rynku pracy – zauważa dr B. Piechowicz. – Chcę również podkreślić wsparcie władz lokalnych: prezydenta miasta Siedlce Tomasza Hapunowicza, starosty siedleckiego Karola Tchórzewskiego oraz wójta gminy Siedlce Henryka Brodowskiego – wylicza. Absolwenci kierunku psychologia zdobędą zaawansowaną wiedzę z zakresu psychologii stosowanej, społecznej, poznawczej, klinicznej, z zakresu zaburzeń i psychologii osobowości. – Uczestnicy studiów będą teoretycznie i praktycznie przygotowani do prowadzenia wywiadu z pacjentem, do rozmowy psychologicznej i tego, by postawić diagnozę i pomóc jednostce, rodzinie, grupie – wylicza dr hab. n. med. Ewa Dmoch-Gajzlerska, dziekan Wydziału Nauk o Zdrowiu Akademii Nauk Stosowanych Mazovia. – Dzięki temu znajdą pracę w instytucjach publicznych zatrudniających psychologów, m.in. w szpitalach, hospicjach, domach pomocy społecznej, centrach interwencji kryzysowej, poradniach zdrowia psychicznego, klinikach rehabilitacyjnych, poradniach i ośrodkach terapii uzależnień, wojsku, policji i zakładach karnych.

 

Ważna praktyka

Uczelnia, by móc kształcić na kierunku psychologia, musiała opracować program studiów, do czego zaprosiła i wykładowców, i praktyków. – Nasze zaproszenie przyjęło 38 nauczycieli akademickich wywodzących się z ośrodków z Lublina, Warszawy i Białegostoku – wylicza dr B. Piechowicz. – Wśród tych osób jest czterech profesorów, 17 doktorów i – co najważniejsze – 100% kadry ma doświadczenie praktyczne – dodaje.

Po uzyskaniu pozytywnej opinii Polskiej Komisji Akredytacyjnej i zgody Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego pracowano nad infrastrukturą dydaktyczną. – Stworzyliśmy pracownię testów i technik psychologicznych, w której studenci będą mogli nabywać umiejętności praktyczne w oparciu o zakupione przez uczelnię profesjonalne testy psychologiczne – wylicza dr B. Piechowicz, dodając, że niezbędnym elementem programu studiów jest realizacja studenckich praktyk zawodowych. – To aż 960 godzin w toku całego programu i dzięki życzliwości naszych partnerów podpisaliśmy stosowne porozumienia, na podstawie których nasi studenci w trakcie studiów będą mogli nabywać praktyczną wiedzę. Zaproszenie do współpracy przyjęło Centrum Medyczno-Diagnostyczne, poradnie psychologiczno-pedagogiczne, ośrodki pomocy rodzinie, poradnie zdrowia psychicznego, ośrodki szkolno-wychowawcze. To daje gwarancję, że program studiów będzie bardzo ciekawie realizowany – zaznacza. – Z doświadczenia wiemy, że studenci wybierają takie kierunki, w których podawana jest praktyczna wiedza, dzięki czemu wychodzą na rynek pracy z konkretnymi umiejętnościami, które mogą wykorzystać w pracy zawodowej – dodaje.

JAG