„Oj, chmielu” znana była w całej Polsce, z kolei pieśni weselne związane z wypiekaniem i dzieleniem korowaja jedynie na Lubelszczyźnie, chociaż brzmiały one inaczej na Podlasiu czy w okolicach Zamościa - wyjaśnia dr Beata Maksymiuk z Instytutu Nauk o Kulturze Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie.

Na dawne, tradycyjne zaślubiny składał się cykl wydarzeń trwający kilka dni, podczas którego obrzędy i podniosłe ceremonie przeplatały się z huczną zabawą. Wszystkim tym etapom, gdy młoda para przechodziła w stan małżeński, towarzyszył śpiew.

Nie tylko dzieci uczą się płynnie mówić i przełamywać tremę. Coraz więcej dorosłych - także seniorów - odkrywa, że recytacja może być drogą do samopoznania, rozwoju i głębszego kontaktu z literaturą.

Teresa Kupracz z Włodawy udowadnia, że nigdy nie jest za późno, by wejść na scenę i zachwycić publiczność siłą słowa. Recytacja ma wiele zalet: rozwija pamięć i wyobraźnię, pogłębia zamiłowanie do języka ojczystego i literatury, uczy pięknego mówienia. U dzieci poprawia płynność wypowiedzi, dykcję, koncentrację, rozwija umiejętności językowe, pozwala wyrażać emocje, a także pomaga w przezwyciężaniu tremy i nieśmiałości - zarówno w codziennych rozmowach, dyskusjach, jak i na scenie.

W społeczeństwie nadal jest mała świadomość tego, że - i w jakim stopniu - alkohol oddziałuje na dziecko rozwijające się w łonie matki - podkreśla dr Justyna Syroka, kierownik Regionalnego Punktu Diagnozy i Terapii FAS/FASD działającego przy Regionalnym Ośrodku Polityki Społecznej w Lublinie.

Narażenie na alkohol w okresie prenatalnym prowadzi do rozwoju Spektrum Poalkoholowych Zaburzeń Rozwoju (FASD), którego najbardziej znaną formę stanowi FAS. Płodowy Zespół Alkoholowy (FAS) definiuje się jako specyficzne wrodzone zaburzenie rozwojowe u dziecka, które w życiu płodowym zostało narażone na szkodliwy wpływ alkoholu.

Ważnym rytuałem na polskiej wsi jest przygotowanie wieńca dożynkowego - w podziękowaniu Bogu za plony, które zrodziła ziemia. Tradycja, kultywowana od wieków, została zachowana.

Coraz częściej twórcy wieńców odchodzą od tradycyjnych form i przygotowują wieńce o wymyślnych kształtach. Nadal jednak przeważają wieńce tradycyjne, w kształcie korony lub snopka, z kłosami zbóż, ozdabiane polnymi kwiatami, owocami, jarzębiną i wstążkami. Niezmienna pozostaje ich symbolika: obfitość, duma z ciężkiej pracy rolników oraz związku z ziemią. W tradycji ludowej wieniec był również uosobieniem wieczności, nieskończoności i cykliczności natury, miał zapewnić pomyślność w przyszłym roku.

Spotkania autorskie, prelekcje, prezentacje multimedialne oraz wystawy. W weekend 2 i 3 sierpnia odbyła się piąta edycja Włodawskiego Dnia Fotografii.

Gośćmi WDF - wydarzenia stworzonego przez lokalne środowisko fotograficzne - był m.in. Marek Arcimowicz związany z National Geographic, Katarzyna Ewa Żak - laureatka pierwszego miejsca Grand Press Photo 2025 i People-Stories 2025, Ania Kłosek - fotograf dokumentalna i uliczna oraz Paweł Goleman - podróżnik, który pokazał zdjęcia ze świata. Organizatorami WDF byli: Włodawski Dom Kultury i Klub Fotograficzny RONDO, którego założycielem jest Paweł Piędzio, koordynator tego autorskiego wydarzenia.

„Wśród pól i łąk zielonych/ Klukówka leniwie płynie. Zagląda do niej słonko/ w tej pięknej podlaskiej krainie” - pisała Jadwiga Panasiuk.

Artystka z Witulina nie tylko tworzy poezję, piosenki oraz scenariusze widowisk, ale przede wszystkim promuje swoją gminę śpiewem. W lipcu tego roku wystąpiła w 59 edycji Festiwalu Folkloru Polskiego „Sabałowe Bajania” w Bukowinie Tatrzańskiej. Nominowana do Ogólnopolskiego Festiwalu Kapel i Śpiewaków Ludowych w Kazimierzu Dolnym nad Wisłą, na przestrzeni 20 lat brała udział w wielu rywalizacjach muzycznych, występując solo lub z zespołem Leśnianki.

W większości nie pochodzą z Tyśmienicy, tylko z innych miejscowości, a nawet sąsiednich powiatów. Jednak mieszkając w tej niewielkiej wsi i poznając jej dziedzictwo, postanowiły czynnie je promować. Czym przejawia się aktywność pań z Koła Gospodyń Wiejskich?

Dzięki zaangażowaniu w integrację społeczności, wspieranie rozwoju wsi oraz przedsiębiorczości kobiet KGW zapisało się już w historii Tyśmienicy. Aktywne i dynamiczne panie starają się łączyć ludzi i pokolenia, dbać o dorobek kulinarny, a podczas wydarzeń gminnych zabawiać mieszkańców swoim śpiewem. Są dowodem na to, że koła gospodyń, lokalne centra aktywności, stanowią o fenomenie tego zjawiska we współczesnej Polsce.

Lody wyrabiane przez rodzinę Chyzów ze Sławatycz stanowią lokalną atrakcję turystyczną. Wyrabiane są z użyciem wyłącznie naturalnych składników: bez stabilizatorów, konserwatorów ani barwników.

Jakość oraz metoda wytwarzania sięgająca 1957 r. sprawiły, że od 2017 r. lody Chyz widnieją na liście produktów tradycyjnych województwa lubelskiego. Początki cukierni sięgają 1957 r. Założyli ją Jadwiga i Tadeusz Chyzowie. Jednak historia rodzinnej firmy sięga o wiele głębiej w przeszłość… - Moja prababcia Julia pracowała prawdopodobnie ok. 1915 r. w lodziarni w Petersburgu, skąd przywiozła recepturę wyrobu. Na Wschodzie znalazła się, kiedy jej rodzina opuściła Sławatycze w ramach ucieczki przed nadciągającą armią niemiecką.

W Zespole Szkół w Woli Uhruskiej świętowano 18 czerwca ważny jubileusz. W programie były: Msza św. w intencji społeczności szkolnej, akademia, wystąpienia zaproszonych gości, odsłonięcie tablicy pamiątkowej, wspomnienia i podziękowania.

Aktualnie ZS tworzą: Szkoła Podstawowa im. Józefa Ignacego Kraszewskiego oraz przedszkole. W 1925 r. utworzono w tej nadbużańskiej miejscowości szkołę jednoklasową, rok później działała już szkoła dwuklasowa, w następnych latach podwyższano strukturę do kolejnych klas.

Udowadniacie państwo, że słowo ma wielką moc - taką, która potrafi zmieniać świat na lepszy - zwróciła się do ludzi pióra podczas uroczystej gali Międzynarodowego Trójstyku Literackiego prezes lubelskiego oddziału Związku Literatów Polskich Agnieszka Monika Polak.

Od 9 do10 czerwca we Włodawie gościli pisarze, poeci i regionaliści z Polski, Białorusi i Ukrainy. Czas spotkań twórczych obfitował w prezentacje poetyckie w trzech językach pogranicza, nie zabrakło spektaklu z udziałem lokalnych grup śpiewaczych i teatralnych, spaceru po nadbużańskim mieście, a także rozmów o literaturze i refleksji o współczesnym świecie. Głównymi organizatorami siódmej edycji wydarzenia byli: burmistrz Wiesław Muszyński, urząd miasta oraz lubelski ZLP, współorganizatorzy to Włodawski Dom Kultury i Miejska Biblioteka Publiczna.