Tak w testamencie politycznym car Mikołaj I przestrzegał swojego syna Aleksandra II.

Jednocześnie zalecał mu, aby doprowadził do końca „trudne dzieło zrusyfikowania tego kraju”. Po przejściowej liberalizacji systemu, która nastąpiła wraz z objęciem tronu przez nowego władcę, proces ten podjęto z jeszcze większą siłą. Odwilż posewastopolska, którą zapoczątkowała klęska Rosji w wojnie krymskiej toczonej z Turcją, Wielką Brytanią, Francją i Sardynią (1853-1856) przyniosła chwilowe złagodzenie polityki rusyfikacji, okupione jednak krwią manifestantów.

W tym roku mija 70 lat od intensyfikacji działań wymierzonych w Kościół katolicki.

Nawet śmierć Stalina nie zmieniła założeń polityki wyznaniowej komunistów polskich. Za pomocą terroru chciano zniszczyć niezależność ostatniej instytucji w Polsce chroniącej społeczeństwo przed całkowitą sowietyzacją. W styczniu 1953 r. w ramach Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego utworzono XI Departament, który miał się zajmować walką z Kościołem. Kierowanie nową jednostką powierzono płk. Karolowi Więckowskiemu, oficerowi sowieckiemu. W tym samym miesiącu odbył się pokazowy proces księży kurii krakowskiej, który stanowił preludium do zmasowanego ataku na Kościół. W lutym, zaledwie dwa tygodnie po jego zakończeniu, ogłoszono dekret o „tworzeniu, obsadzaniu i znoszeniu duchownych stanowisk kościelnych”, który władzom państwowym dawał możliwość ingerowania w wewnętrzne sprawy Kościoła.

Tak w pamięci potomnych zapisał się Adam Naruszewicz. W celu uzupełnienia jego portretu należy jeszcze dodać: nauczyciel, polityk, publicysta i tłumacz. W czasach stanisławowskich był niewątpliwie jedną z wybitniejszych postaci w Rzeczpospolitej.

Zwolennik konstytucji majowej, człowiek oświecony, któremu losy ojczyzny leżały zawsze na sercu. W tym roku przypada 290 rocznica jego urodzin. Jubileusz ten sprawił, że rada powiatu w Białej Podlaskiej ustanowiła rok 2023 - Rokiem bp. Adama Naruszewicza. Doczesne szczątki biskupa spoczywają w podziemiach kolegiaty Świętej Trójcy w Janowie Podlaskim, której pięć lat temu nadano tytuł bazyliki mniejszej.

Tytuł dramatu Pedro Calderona de la Barca, znanego u nas w autorskim tłumaczeniu Juliusza Słowackiego, dobrze charakteryzuje postawę kard. Adama Stefana Sapiehy wobec dwóch reżimów totalitarnych.

Okupanci niemieccy zagrażali biologicznej egzystencji narodu, a komuniści jego tożsamości. W czasach pogardy metropolita krakowski okazał odwagę cywilną, hart ducha i oddanie służbie Bożej. Autora „Księcia Niezłomnego” zainspirowała postać bł. Ferdynanda z Portugalii (1402-1443), syna króla Jana I Dobrego (1357-1433), który zmarł w niewoli muzułmańskiej w Fezie położonym w północnym Maroku. W dramacie opartym na jego losach postać księcia jawi się jako ucieleśnienie cnót.

Mija rok od eskalacji działań wojennych na Ukrainie. Rosyjski blitzkrieg zakończył się niepowodzeniem.

Ostateczny rezultat tej wojny zależy jednak od determinacji społeczeństwa ukraińskiego, jak i solidarności wolnego świata we wspieraniu jego walki z Imperium zła. Zniszczenia dokonywane przez Rosjan na Ukrainie przypominające obrazy polskich miast z czasów II wojny światowej nie powinny stanowić zaskoczenia. W ten sposób siły rosyjskie postępowały w Czeczenii i Syrii. Armia federalna zamieniła Grozny w morze gruzów, zabijając przy tym tysiące ludzi. Rosjanie doświadczenie w walkach miejskich zdobywali również w Syrii. Świat z niedowierzaniem patrzył, jak umierało Aleppo równane z ziemią przez rosyjskie lotnictwo. Doświadczenia wyniesione z tych wojen zastosowano w walkach na Ukrainie. Nieodłącznym elementem taktyki rosyjskiej jest okrucieństwo wobec ludności cywilnej. W obliczu bestialstwa na niewyobrażalną skalę nie można pozostać obojętnym. Niszczenie infrastruktury ma złamać morale narodu, a Ukrainę zamienić w państwo upadłe. Nie zapominajmy, że wojna rosyjsko-ukraińska toczy się już od dziewięciu lat.

W cieniu wojny na Ukrainie reżim białoruski wspierający wysiłek wojenny Rosji kontynuuje politykę terroru wobec społeczeństwa. Skazanie Andrzeja Poczobuta jest kolejnym przejawem represji wymierzonych w społeczność polską. Łukaszenka na potrzeby wewnętrzne już od dawna kreuje Polskę jako głównego wroga.

Skazany jest niezależnym dziennikarzem i publicystą oraz działaczem polskim związanym z Grodnem. Na świat przyszedł 16 kwietnia 1973 r. w Brzostowicy Wielkiej, miejscowości położonej na południe od Grodna, w odległości kilkunastu kilometrów od przejścia granicznego w Bobrownikach. W 1998 r. ukończył prawo w Grodzieńskim Uniwersytecie Państwowym im. Janki Kupały. Początkowo pracował jako nauczyciel. Wkrótce jednak zajął się dziennikarstwem. Współpracował z gazetami wydawanymi na Białorusi i w Polsce, w tym z „Pahonią” („Pogonią”) zamkniętą przez władze białoruskie jeszcze w 2001 r. Działał w Związku Polaków na Białorusi, jednej z najliczniejszych organizacji pozarządowych w tym kraju.

Tymi słowami Tymczasowy Rząd Narodowy w Manifeście wydanym 22 stycznia 1863 r. wzywał ludność do walki przeciwko rosyjskiemu ciemiężcy. Powstanie styczniowe stanowi ważne wydarzenie nie tylko w dziejach Polski, ale również Białorusi, Litwy, Łotwy i Ukrainy.

Późniejsze konflikty pomiędzy narodami żyjącymi w granicach przedrozbiorowej Rzeczypospolitej nie zatarły pamięci o wspólnie przelanej krwi podczas tego największego i najdłużej trwającego zrywu wolnościowego w okresie niewoli. Współcześnie ochotnicza jednostka białoruska walcząca w ramach Sił Zbrojnych Ukrainy przeciwko rosyjskim agresorom nosi imię Konstantego Kalinowskiego, komisarza powstańczego Rządu Narodowego na Litwę i Białoruś, powieszonego na Rynku Łukiskim w Wilnie. W godle pułku obok znaku Pogoni umieszczono dwie daty: wybuchu powstania (1863) i sformowania jednostki (2022). Widnieje na nim również powstańcza kosa skrzyżowana z mieczem.

W ciągu dziewięciu miesięcy na polach Ukrainy legły w gruzach plany odbudowy rosyjskiego imperium. Sukcesy Ukraińców na froncie spowodowały, że Kreml zaczął z jeszcze większą brutalnością atakować cele cywilne. Moskwa ma przeciwko sobie jednak naród zdeterminowany w walce o wolność, całość i niepodległość, którego nie jest w stanie pokonać.

Eskalacja działań, która nastąpiła w lutym tego roku, zmieniła charakter toczonej od ośmiu lat wojny. Dzisiaj jest to konflikt Rosji z wolnym światem, którego ciężar prowadzenia spoczywa na Ukraińcach. Na potwierdzenie tego warto przytoczyć niedawną wypowiedź Jensa Stoltenberga, sekretarza generalnego NATO, który stwierdził: „My płacimy pieniędzmi, a Ukraińcy krwią”. Poświęceniu żołnierzy ukraińskich zawdzięczamy powstrzymanie marszu armii rosyjskiej na Europę. Pamiętajmy, że rok temu Moskwa żądała ograniczenia obecności i aktywności wojskowej NATO na terenie państw przyjętych do sojuszu po 1997 r.