LUBELSKIE OD PIERWSZEGO WEJRZENIA: Rowerem przez Lubelskie

Lubelszczyzna należy do najatrakcyjniejszych regionów do uprawiania turystyki rowerowej w Polsce. Posiada rozbudowaną sieć tras i systematycznie rozwija infrastrukturę obejmującą drogi dla cyklistów oraz Miejsca Obsługi Rowerzystów.

Przez województwo przebiega liczący około 400 km odcinek Wschodniego Szlaku Rowerowego Green Velo – najdłuższej, oznakowanej trasy rowerowej w kraju. Powstał on dzięki środkom Programu Operacyjnego Rozwój Polski Wschodniej 2007-2013 i współpracy pięciu województw. Oprócz tej trasy na Lubelszczyźnie istnieją setki kilometrów szlaków, prowadzących przez Roztocze, Polesie, dolinę Bugu, Pojezierze Łęczyńsko-Włodawskie oraz okolice Kazimierza Dolnego i Nałęczowa.
Wschodni hit turystyczny

Green Velo, uzupełniany przez liczne szlaki lokalne, stanowi główną oś regionalnej sieci tras rowerowych. Jednym z malowniczych fragmentów jest ten przebiegający przez powiat bialski – wzdłuż doliny Bugu, łączący unikatowe walory przyrodnicze z dziedzictwem pogranicza kultur. – Większość infrastruktury powstała w latach 2013-2015. Niektóre odcinki były budowane jako nowe drogi rowerowe, na przykład w pobliżu Janowa Podlaskiego czy Terespola, natomiast znaczna część trasy wykorzystuje istniejące drogi lokalne prowadzące przez Kodeń, Kostomłoty, Pratulin i Jabłeczną, które zostały odpowiednio oznakowane jako element Green Velo – wyjaśnia Paweł Zdybel z Zarządu Dróg Wojewódzkich w Lublinie.

Rowerzyści przemierzają dolinę Bugu, jednej z ostatnich naturalnie meandrujących rzek Europy Środkowej, przez starorzecza, łęgi i zalewowe łąki. Nie brakuje na niej rozległych kompleksów lasów nadbużańskich w okolicach Janowa Podlaskiego, Kodnia i Jabłecznej oraz charakterystycznych dla Podlasia i Polesia Lubelskiego krajobrazów rolniczych. – Region wyróżnia się wielokulturowym dziedzictwem oraz niewielkim stopniem urbanizacji. To obszary o wysokich walorach krajobrazowych – fragmenty trasy poprowadzono po wałach przeciwpowodziowych i drogach o małym natężeniu ruchu, co umożliwia podziwianie panoramy doliny Bugu i terenów nadrzecznych – wskazuje P. Zdybel.
Na trasie znajdują się jedne z najcenniejszych zabytków regionu. W Janowie Podlaskim rowerzyści odwiedzają Stadninę Koni Arabskich, Bazylikę Świętej Trójcy oraz dawny zamek biskupów łuckich. W Pratulinie zatrzymują się przy Sanktuarium Błogosławionych Męczenników Podlaskich, a w Kostomłotach mogą zobaczyć jedyną na świecie czynną parafię neounicką z zabytkową cerkwią św. Nikity. Atrakcyjny jest Kodeń z Bazyliką św. Anny, słynącą z obrazu Matki Bożej Kodeńskiej, Kalwarią Kodeńską i dawną rezydencją Sapiehów. W Jabłecznej warto odwiedzić prawosławny monaster św. Onufrego, ważny ośrodek prawosławia w Polsce. Całość dopełniają starorzecza Bugu, Nadbużański Obszar Chronionego Krajobrazu oraz bogactwo ptactwa wodno-błotnego, bobrów i wydr.

Wzdłuż Green Velo rozmieszczono liczne MOR-y z wiatami, stojakami i tablicami informacyjnymi. Rozwój infrastruktury rowerowej nie zakończył się wraz z budową Green Velo. W latach 2022-2025, w ramach wspólnych zadań samorządu województwa i samorządów lokalnych, powstały kolejne ciągi pieszo-rowerowe przy drogach wojewódzkich. Nowe odcinki wybudowano m.in. w Ryżkach i Łukowie oraz w Terespolu.

Od Lublina ku Polesiu
Liczący blisko 190 km Lubelski Szlak Rowerowy z Lublina do Woli Uhruskiej jest drugim najczęściej wybieranym szlakiem. Trasa wiedzie przez doliny Ciemięgi, Bystrzycy i Wieprza, by dotrzeć na Polesie Lubelskie. Prowadzi głównie po terenie równinnym, przez Park Krajobrazowy Pojezierze Łęczyńskie, Poleski Park Krajobrazowy oraz Poleski Park Narodowy, wchodzące w skład Transgranicznego Rezerwatu Biosfery UNESCO „Polesie Zachodnie”. Na trasie znajdują się m.in. zespoły zamkowo-parkowe w Jakubowicach Murowanych i Zawieprzycach, zabytkowe kościoły w Bystrzycy i Wereszczynie oraz dawna cerkiew prawosławna w Hańsku, obecnie pełniąca funkcję kościoła.
Uzupełnieniem oferty jest Nadbużański Szlak Rowerowy, liczący 256 km, z Janowa Podlaskiego do Hrubieszowa. Na odcinku od Janowa do Woli Uhruskiej biegnie wspólnie z Green Velo, następnie kieruje się na południe w stronę Hrubieszowa. Prowadzi przez tereny Niziny Podlaskiej, Polesia Zachodniego i Wołyńskiego oraz Wyżyny Wołyńskiej, w sąsiedztwie doliny Bugu.

Pałace, grodziska i wieże
Lubelszczyzna oferuje znacznie więcej niż samo Green Velo. W okolicach Radzynia Podlaskiego cykliści mają do dyspozycji blisko 250 km oznakowanych szlaków, wiodących przez doliny rzeczne, kompleksy leśne oraz obok cennych zabytków architektury. O jednym z najciekawszych lokalnych szlaków opowiada Aldona Sadowska z Punktu Informacji Turystyczno-Kulturalnej w Radzyniu Podlaskim. – Trasę warto rozpocząć w naszym mieście i odwiedzić zespół pałacowo-parkowy z Pałacem Potockich i oranżerią – jedną z najpiękniejszych rokokowych rezydencji magnackich w Polsce. Nieopodal wznosi się Kościół Świętej Trójcy w stylu renesansu lubelskiego z cennym nagrobkiem Mniszchów i obrazami Józefa Buchbindera – zachęca.
Następnie trasa wiedzie przez Marynin i Niewęgłosz. – W Niewęgłoszu stoi wieża widokowa z panoramą doliny Tyśmienicy oraz średniowiecznego grodziska – opowiada A. Sadowska.

Kolejnym przystankiem są Czemierniki, z pałacem Firlejów. Interesujący jest Bełcząc, z zespołem dworskim z XIX w. i kamieniem upamiętniającym przeprawę wojsk generała Franciszka Kleeberga. Trasa prowadzi dalej przez Borki do Woli Osowińskiej, gdzie można zobaczyć XIX-wieczny dwór, pomnikowy dąb Dewajtis, liczący około 500 lat, oraz Muzeum Wiejskie. To także miejsce urodzenia generała Zdzisława Krasnodębskiego, pierwszego dowódcy Dywizjonu 303.

Nowe inwestycje nad Bugiem

Lokalne szlaki uzupełniają ofertę Green Velo i pokazują, że rower jest dziś jednym z najlepszych sposobów poznawania Lubelszczyzny.

Przygotowywana jest budowa trasy rowerowej z Chełma do Okuninki nad Jeziorem Białym, która ma połączyć gminy Chełm, Sawin, Hańsk, Wola Uhruska i Włodawa. Cykliści dojadą do jednego z najpopularniejszych ośrodków wypoczynkowych województwa nad Jeziorem Białym.

W ostatnich latach na terenie powiatu włodawskiego stworzono m.in. „Ścieżkę Dwóch Jezior”, biegnącą w sąsiedztwie Jeziora Glinki oraz drogą do Sobiboru, poprawiającą dostęp do tras przebiegających przez Lasy Sobiborskie. – Powstała pętla rowerowa, która wiedzie z Włodawy do szlaku Green Velo przez Okuninkę i Orchówek. To duża atrakcja turystyczna, zapewniająca piękne widoki leśne oraz dojazd do Jeziora Glinki, Sanktuarium Matki Bożej Pocieszenia w Orchówku, nad rzekę Bug i w okolice trójstyku granic oraz oczywiście do Miasta Trzech Kultur – mówi wicestarosta włodawski Piotr Gorgol.

Torfowiska, jeziora i puszcze

Polesie Zachodnie oferuje dobre warunki do uprawiania turystyki rowerowej. Płaski teren, niewielkie natężenie ruchu drogowego oraz gęsta sieć lokalnych dróg i oznakowanych szlaków sprawiają, że okolice PPN oraz Pojezierza Łęczyńsko-Włodawskiego należą do najchętniej odwiedzanych przez miłośników dwóch kółek miejsc we wschodniej Polsce.

Własną siecią tras rowerowych dysponuje Park, z których najbardziej znana jest 20-kilometrowa trasa „Mietiułka”, prowadząca przez torfowiska, lasy i okolice jezior. Ofertę uzupełniły nowe inwestycje z dofinansowaniem z Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Lubelskiego na lata 2014-2020. W ramach projektu powstało ponad 16 km tras pieszo-rowerowych oraz MOR-y w Urszulinie i Dębowcu.

Na Polesiu Lubelskim powiat parczewski przyciąga rozległymi kompleksami leśnymi, torfowiskami i jeziorami. Kluczowym punktem na mapie regionu jest ścieżka przyrodnicza „Bobrówka”, wokół której wytyczono pętlę rowerową o długości blisko 39 kilometrów. Trasa prowadzi przez leśne dukty z drewnianymi kładkami, tarasami widokowymi i miejscami odpoczynku.

Kolejną propozycją jest 30-kilometrowy czerwony Szlak Partyzancki biegnący przez Lasy Parczewskie, który wymaga trekkingowego lub górskiego sprzętu. Z kolei 42-kilometrowa pętla „Szlakiem Dzikiej Przyrody”, rozpoczynająca się w Parczewie, pozwala dotrzeć do czterech rezerwatów wodno-torfowiskowych, w tym Jeziora Obradowskiego. Jedną z inwestycji, sprzyjających odwiedzeniu tego miejsca, jest nowoczesny tunel rowerowy bezpośrednio pod linią kolejową Lublin-Łuków.

Region zyskuje nową infrastrukturę, zwiększającą bezpieczeństwo i ułatwiającą odkrywanie mniej znanych miejsc, do których trudno dotrzeć innymi środkami transportu.

Joanna Szubstarska

#Lubelskie #KierunekLubelskie #LubelskieSmakujŻycie #UrządMarszałkowskiWojewództwaLubelskiegowLublinie