Osobiste spotkanie z Ulmami

Zamiast kolejnej opowieści o heroicznych „świętych z obrazka” dostajemy coś znacznie cenniejszego: możliwość zajrzenia do codzienności rodziny Ulmów poprzez ich własne notatki, zapiski i rękopisy. Dzięki temu Józef i Wiktoria przestają być jedynie symbolicznymi postaciami znanymi z historii i beatyfikacyjnych narracji. Stają się ludźmi z krwi i kości.

Największą siłą tej książki jest właśnie jej zwyczajność. W rękopisach nie ma patosu ani wielkich deklaracji. Są codzienne sprawy, troski, plany, zainteresowania i drobne ślady życia. Widzimy rodzinę, która pracowała, wychowywała dzieci, próbowała urządzić sobie świat najlepiej, jak potrafiła. To niezwykle poruszające, bo pokazuje, że bohaterstwo nie zawsze rodzi się z niezwykłości. Czasem wyrasta z normalności i prostych, ludzkich wyborów.

Lektura tych zapisków pozwala też lepiej zrozumieć, dlaczego historia Ulmów tak mocno porusza współczesnych: mieli swoje ograniczenia, codzienne obowiązki i zwykłe życie na podkarpackiej wsi. Właśnie dlatego ich decyzje nabierają jeszcze większego znaczenia: byli prawdziwi, a przez to ich odwaga wydaje się bliższa i bardziej przejmująca. Książka ma również ogromną wartość dokumentalną. Kontakt z autentycznymi rękopisami daje wrażenie obcowania z czymś intymnym i bardzo osobistym. Czytelnik nie dostaje wyłącznie interpretacji historyków, ale może samodzielnie „usłyszeć” głos Ulmów. To sprawia, że lektura staje się bardziej emocjonalna i refleksyjna.

Sercem niniejszej publikacji jest słowo „Tak”, dopisane ołówkiem na marginesie rodzinnej Biblii przy przypowieści o miłosiernym Samarytaninie. Wspomniana przypowieść stała się mottem życia Rodziny Ulmów, które ostatecznie zostało przypieczętowane męczeńską krwią podczas podjętej próby ratowania Żydów w czasie trwania niemieckiej okupacji w Polsce.