Rozmaitości

Grypa nie odpuszcza

Rozmowa z Joanną Like, dyrektorem Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w Siedlcach.

Jesteśmy w szczytowej fazie fali grypowej. Co mówią na ten temat dane?

W sezonie infekcyjnym 2025/2026, od początku września 2025 r. do 12 lutego 2026 r., na terenie miasta i powiatu siedleckiego potwierdzono 1596 przypadków grypy - wszystkie zweryfikowane testem antygenowym lub metodą PCR. Spośród chorych 102 osoby (12,8%) wymagały hospitalizacji. Wzrost liczby infekcji rozpoczął się w grudniu.

Odnotowano wówczas 183 przypadki, w tym dziewięć hospitalizacji. Zdecydowany skok nastąpił w styczniu: 943 zachorowania i 72 hospitalizacje. Do 12 lutego zarejestrowano już 420 przypadków, z czego 19 osób trafiło do szpitala. Można przypuszczać, że zwiększona liczba infekcji utrzyma się przez cały luty, a być może także w marcu.

To jednak nie są dane ostateczne. Część osób z łagodnymi objawami nie zgłasza się do lekarza, a nie u wszystkich wykonywane są testy. Inspekcja sanitarna rejestruje wyłącznie przypadki potwierdzone dodatnim wynikiem badania.

 

Podobno w tym sezonie dominuje grypa typu A w wariancie K. Czym ona się charakteryzuje?

To nowa odmiana genetyczna wirusa grypy, który charakteryzuje się dużą zmiennością. Mutacje pojawiają się praktycznie w każdym sezonie i mogą obejmować różne fragmenty materiału genetycznego. Wariant K nie występował w poprzednich latach, dlatego nasz układ odpornościowy nie ma wobec niego wykształconej pamięci immunologicznej. Objawy zakażenia są podobne jak w przypadku innych odmian, jednak można spodziewać się większej liczby zachorowań oraz częstszych ciężkich przebiegów wymagających leczenia szpitalnego.

 

Jak odróżnić grypę od przeziębienia czy Covid-19, który też nie daje o sobie zapomnieć?

Kaszel, katar, gorączka, bóle mięśniowo-stawowe, osłabienie, a czasem także dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego mogą być wywołane przez wiele drobnoustrojów. Oprócz wirusów grypy i wirusa SARS-CoV-2 przyczyną infekcji są również adenowirusy, wirusy paragrypy czy RSV. Na podstawie samych objawów trudno jednoznacznie określić czynnik sprawczy. Rozstrzygające są badania laboratoryjne – testy molekularne wykrywające materiał genetyczny patogenu lub szybkie testy antygenowe.

Po fali Covid-19, która w Siedlcach i powiecie siedleckim trwała od sierpnia do października 2025 r., obecnie notuje się ok. 100 potwierdzonych przypadków miesięcznie. W grudniu było to 114 zakażeń (siedem hospitalizacji), a w styczniu – 72 przypadki, również z siedmioma hospitalizacjami.

 

Dla kogo grypa jest szczególnie niebezpieczna?

To choroba bardzo zaraźliwa, która co roku wywołuje sezonowe epidemie. U osób zdrowych zwykle przebiega bez powikłań, jednak w grupach ryzyka może prowadzić do poważnych konsekwencji, a nawet śmierci. Grypa może być groźna dla każdego, nie jesteśmy bowiem w stanie przewidzieć, w jaki sposób nasz organizm poradzi sobie z infekcją. Do najczęstszych powikłań należą zapalenie płuc i oskrzeli, zapalenie ucha środkowego, zapalenie mięśnia sercowego i osierdzia, powikłania neurologiczne oraz zaostrzenie chorób przewlekłych.

Najbardziej narażeni są seniorzy powyżej 60 roku życia, małe dzieci, osoby z chorobami metabolicznymi (np. cukrzycą), przewlekłymi chorobami płuc (POChP, astma), schorzeniami serca i układu krążenia, chorobami nerek i wątroby, nowotworami, zaburzeniami odporności, po przeszczepach oraz osoby z otyłością.

 

Czy warto wykonywać szybkie testy na obecność wirusa grypy? Czy ich wynik jest wiarygodny?

Jak najbardziej. Szybkie testy antygenowe są rekomendowane, zwłaszcza że dostępne są zestawy wykrywające jednocześnie kilka patogenów, m.in. wirusy grypy A i B, SARS-CoV-2 czy RSV. Można je wykonać w przychodniach, a także samodzielnie w domu. Są proste w użyciu i – przy prawidłowym zastosowaniu – dają wiarygodne wyniki. Ich wykorzystanie pozwala uniknąć niepotrzebnego stosowania antybiotyków, które nie działają na wirusy i przyczyniają się do narastania antybiotykooporności.

 

Jak zapobiegać grypie?

Grypa przenosi się drogą kropelkową – podczas mówienia, kaszlu czy kichania – oraz przez kontakt z zanieczyszczonymi powierzchniami. W profilaktyce warto stosować zasady znane z okresu pandemii: unikać dużych skupisk ludzi, nosić maseczki w zatłoczonych miejscach, dbać o higienę rąk i prawidłowe zasady kaszlu.

W przypadku objawów infekcji najlepiej pozostać w domu, aby nie narażać innych: współpracowników czy dzieci w szkole i przedszkolu. Jeśli w sezonie grypowym nasi bliscy lub znajomi przebywają w szpitalach, wykażmy się zdrowym rozsądkiem i zrezygnujmy z częstych czy długich odwiedzin. Stosujmy się do zaleceń personelu, żeby nie narażać ich na dodatkowe ryzyko zachorowania albo przedłużenie pobytu w szpitalu.

 

Czy to jeszcze dobry moment na szczepienie?

Szczepienie przeciw grypie jest skuteczną metodą profilaktyki, choć obecnie to już ostatni moment, by w pełni wykorzystać jego potencjał, organizm bowiem potrzebuje ok. 10-14 dni na wytworzenie odporności.

Preparat zalecany jest wszystkim, szczególnie osobom z grup ryzyka, kobietom w ciąży, dzieciom w wieku przedszkolnym i szkolnym, oraz osobom mającym w pracy kontakt z wieloma ludźmi – w ochronie zdrowia, edukacji, handlu czy transporcie.

Od ubiegłego roku dostępna jest szczepionka przeznaczona dla osób powyżej 60 roku życia, zawierająca zwiększoną liczbę antygenów, co pozwala uzyskać silniejszą odpowiedź immunologiczną.

Możliwe jest jednoczesne podanie szczepionki przeciw grypie i sezonowej szczepionki przeciw Covid-19 – to rozwiązanie bezpieczne i rekomendowane. Preparaty można przyjąć także w aptekach, bez wcześniejszej recepty od lekarza – dokument wystawia farmaceuta na miejscu.

Szczepienia są szczególnie istotne dla pensjonariuszy placówek opieki długoterminowej, ich opiekunów oraz pracowników ochrony zdrowia mających bezpośredni kontakt z pacjentami.

Dziękuję za rozmowę.

DY