24 stycznia 2019 r. Imieniny obchodzą: Felicja, Rafał, Tymoteusz

Pogoda: Siedlce

Numer 4
24-30 stycznia 2019r.

menu

NEWS

W numerze ECHA materiały formacyjne dla Kół Żywego Różańca.

STRONA GŁÓWNA



Archiwum jedynek
Pobierz pełne wydanie
Dodatek Echo Leśne

Historia

 
 

Z dziejów Podlasia (596)

23 sierpnia 2017 r.

Akcja parcelacyjna, nabożeństwa i spotkania w obronie ziemi polskiej

W akcji zbierania podpisów przeciwko wyodrębnieniu guberni chełmskiej zaangażowani byli nie tylko działacze TON i „Zarania”, ale także szlachta podlaska i ziemiaństwo.

Z powiatu bialskiego udało się zebrać 19 tys. 578 podpisów, z włodawskiego 19 tys. 640, z radzyńskiego 5 tys. 701, które przesłano do Petersburga. Ponieważ ówczesny Bank Włościański sprzedawał ziemię tylko popieranym przez siebie prawosławnym i w guberni siedleckiej przeszło w ich ręce ponad 10 tys. morgów ziemi, patriotyczni podlascy ziemianie postanowili wziąć udział w akcji „Ziemia dla Polaków”. Pierwsze inicjatywy powstały już pod koniec 1908 r.

15 listopada tego roku w Międzyrzecu, jak donosił władzom rosyjskim agent „Gorkij”, na zebraniu pod przewodnictwem dzierżawcy folwarku Tuliłów Tadeusza Błociszewskiego propagowano konieczność ubezpieczenia mienia ruchomego i nieruchomości, ale padały również słowa o konieczności twardej obrony wiary katolickiej i ojczyzny. Podobne tematy poruszano na zjeździe kółka rolniczego 27 grudnia 1908 r. u właściciela dóbr Radzyń Bronisława Szlubowskiego. Obecny był tam książę Seweryn Świętopełk-Czetwertyński, który wspólnie ze Szlubowskim - według źródła władz rosyjskich - „bratał się z chłopami, prosił o pomoc ziemianom w umacnianiu polskości i podtrzymywaniu wiary w Ojczyznę”. 6 kwietnia 1909 r. podlascy ziemianie: właściciel dóbr Konstantynów hr. Stanisław Plater-Zyberk, właściciel dóbr Woroblin Ludwik Bryndza-Nacki, właściciel dóbr Woroniec ks. Czesław Świętopełk-Mirski, właściciel dóbr Czeberaki Stefan Bądzyński, właściciel dóbr Bonin Jan Zalewski oraz proboszcz parafii rzymskokatolickiej w Huszlewie ks. Stanisław Zaręba założyli w Warszawie Towarzystwo Racjonalnej Parcelacji ze sporym kapitałem w wysokości 63 tys. rubli. 19 kwietnia 1909 r. sporządzili oni akt notarialny u notariusza Bierzyńskiego w Warszawie, powołujący do życia twór o pełnej nazwie „Spółka Firmowo-Komandytowa Racjonalnej Parcelacji Stanisław hr. Plater-Zyberk, Stefan Bądzyński, L. Bryndza-Nacki i Spółka”. Wkład finansowy poszczególnych właścicieli był następujący: hr. S. Plater-Zyberk 10 tys. rubli, jego żona Elżbieta 10 tys. rubli, S. Bądzyński 1 tys. rubli, L. Bryndza-Nacki 1 tys. rubli, ks. Cz. Światopełk-Mirski 5 tys. rubli, ks. S. Czetwertyński 5 tys. rubli, Lubomir Dymsza 5 tys. rubli, B. Szlubowski 10 tys. rubli, Marian Kiełczewski ze Starej Wsi 1 tys. rubli. Spółka miała siedzibę w Siedlcach. Towarzystwo to powstało w celu wykupu i sprzedaży dóbr ziemskich leżących na terenie przewidywanej guberni chełmskiej - w ręce miejscowych chłopów, Polaków.

Spółka szybko zaczęła realizować statutowe cele. W 1909 r. sprzedano dziesięciu chłopom łącznie 56 morgów gruntu z folwarku Krasna w powiecie konstantynowskim oraz siedmiu chłopom 120 morgów z folwarku Lubotynek w powiecie bialskim oraz pewną ilość morgów z majątku Wołoskowola w powiecie włodawskim i majątku Ostrowiec w powiecie konstantynowskim. Sprzedaż prowadzono na korzystnych dla nabywców warunkach. Chłopi płacili 30-50% ceny (ok. 100 rubli za morgę), a resztę mieli spłacać w ratach przez pięć lat. Dodatkowo proboszcz Zaręba zakupił i rozparcelował wśród katolików majątek Makarówka, a proboszcz w Terespolu majątek Bokinka, który miał rozparcelować wśród tamtejszych katolików, ale połowa tej ziemi pod naciskiem władz dostała się w ręce prawosławnych. W roku 1909 Towarzystwo Opieki nad Unitami rozprowadziło po parafiach guberni siedleckiej następującą ulotkę: „Kochani bracia! Dnia 15 kwietnia r.b. (we czwartek) postanowiono odprawić we wszystkich na Unii kościołach uroczyste nabożeństwo na intencję nieodłączania Chełmszczyzny. Potrzeba więc, aby w każdej parafii gorliwsi katolicy zajęli się urządzeniem tego nabożeństwa, zaprosili na nie wszystkich współbraci i świętowali ten dzień uroczyście (przepisać to i rozesłać wszędzie)”. Nabożeństwa takie zorganizowano w Janowie Podlaskim, Pratulinie, Konstantynowie, Huszlewie, Przesmykach, Łosicach, Sworach, Kornicy, Sławatyczach, Kodniu, Wisznicach, Sosnowicy, Hadynowie i Opolu (Podedwórzu).

29 maja zirytowany premier Stołypin pouczył bp. Jaczewskiego, że jako głowa diecezji jest zobowiązany do obrony interesów państwowych i spokoju, gdyż nabożeństwa, które się odbyły, noszą wszelkie znamiona agitacji politycznej i mogą wywołać niepokoje. 8 lipca 1909 r. w Warszawie przy ul. Elektoralnej, w domu podlaskiego ziemianina ks. Cz. Świętopełk-Mirskiego, właściciela dóbr Woroniec, odbyło się spotkanie kilku ziemian i działaczy. Wzięli w nim udział m.in.: Roman Dmowski, właściciel dóbr Konstantynów hr. S. Plater-Zyberk, właściciel majątku Koroszczyn S. Kuczyński, właściciel dóbr Suchowola książę S. Czetwertyński i Franciszek Nowodworski. Zebranie miało dotyczyć wydzielenia Chełmszczyzny, ale nie podjęto żadnych ważnych decyzji , ponieważ spotkanie przerwała interwencja carskiej policji, która aresztowała obecnych. W sprawie tego zatrzymania interweniował u samego premiera Stołypina deputowany do III Dumy właściciel Nepli Lubomir Dymsza. W liście z 10 sierpnia 1909 r. podkreślał, że jedyną winą gospodarza ks. Mirskiego były: zaproszenie do swojego warszawskiego domu 25 osób na herbatę i rozmowy o projekcie chełmskim. Natomiast policja przeszukała mieszkanie i uznała księcia Czetwertyńskiego z Milanowa za wyjątkowo aktywnego „propagatora polskich patriotycznych tendencji separatystycznych, uczestnika wielu nielegalnych zebrań w gronie ziemian i włościan, których nazywał braćmi i prosił o pomoc i wiarę w Ojczyznę, która znajduje się pod uciskiem rosyjskiej władzy”. Policja dodatkowo przeszukała także pokój hotelowy hr. S. Plater-Zyberka. W opinii Dymszy trudno znaleźć usprawiedliwienie dla tych bezprawnych działań, gdyż w tym samym czasie prawosławne bractwa i rosyjscy działacze prowadzili ożywioną agitację na rzecz wydzielenia Chełmszczyzny i nie zakazywano im takiej działalności.

Józef Geresz

Powrót

STRONA GŁÓWNA



Archiwum jedynek
Pobierz pełne wydanie
Dodatek Echo Leśne

Aktualności

Więcej artykułów z tej kategorii »

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

FOTOGALERIA

New Year’s Party


W sali „Podlasie” Miejskiego Ośrodka Kultury w Siedlcach odbył się koncert noworoczno-charytatywny pod nazwą „New Year’s Party 2019”. Wydarzeniu towarzyszył szereg atrakcji. Na scenie wystąpili słuchacze Europejskiego Centrum Szkolenia Językowego „Eurolingua” oraz podopieczni domów dziecka, na rzecz których organizowana jest akcja charytatywna „New Year’s Party 2019”. [fot. Monika Król]

FOTOGALERIA

Pamięć o unitach


Doroczne uroczystości upamiętniające męczeństwo Unitów Podlaskich zainaugurowała Msza św. w kościele parafialnym w Drelowie pod przewodnictwem bp. Kazimierza Gurdy. Następnie w Gminnym Centrum Kultury w Drelowie został wystawiony spektakl pt. „Matka Boska od Unitów” w wykonaniu młodzieży z Zespołu Szkół im. Unitów Drelowskich.

PATRONAT "ECHO"


 

POLECAMY


O oczekiwaniu i obecności
Jedyną właściwą odpowiedzią na tę dojmującą tęsknotę jest Bóg. Papież Benedykt XVI przypomina, że chrześcijanie oczekują powtórnego przyjścia Pana, jednocześnie już żyjąc tym, czego się spodziewają.
więcej »
Cuda wciąż się zdarzają
Cuda miały miejsce nie tylko w pierwszych wiekach Kościoła. Mają miejsce także dzisiaj i są potwierdzeniem prawdy Ewangelii - przekonywał o. Dolindo, któremu sam Jezus podyktował słowa jednej z najskuteczniejszych modlitw.
więcej »
O księżach z krwi i kości
Dlaczego jedni stawiają księży na świeczniku, a drudzy wdeptują ich w ziemię? Bo nie rozumieją, czym jest kapłaństwo i kim tak naprawdę jest kapłan.
więcej »
X Pielgrzymka Amazonek do Matki Bożej Kodeńskiej
Jubileuszowa pielgrzymka odbędzie się w niedzielę 3 lutego. Centralnym punktem uroczystości będzie Msza św. pod przewodnictwem biskupa siedleckiego.
więcej »
Być kobietą urzekającą
„Życie w zgodzie z naturą” - pod takim hasłem upłynie spotkanie z cyklu „Być kobietą urzekającą” zaplanowane na 6 lutego w Miętnem.
więcej »
 

SONDA

 

Czego uczą nas bł. Męczennicy Podlascy?

że są wartości, których za wszelką cenę trzeba bronić, nawet za cenę życia

że wierność Bogu bardzo dużo kosztuje

zaufania mimo wszystko - z wiarą, że wyda ono błogosławione owoce

są wzorem odwagi - także, a może zwłaszcza, dla młodych ludzi

trudno powiedzieć - unici żyli w innych czasach, borykali się z innymi problemami



LITURGIA SŁOWA


Czwartek
Czytania:
;
Ewangelia:


Czytania na dzień dzisiejszy - www.mateusz.pl

PROMOCJA

 

 
statystyka

NASI PARTNERZY

Copyright 2008 Echo Katolickie

Realizacja KREATOR