21 lutego 2019 r. Imieniny obchodzą: Eleonora, Feliks, Kiejstus

Pogoda: Siedlce

Numer 8
21-27 lutego 2019r.

menu

NEWS

W numerze materiały formacyjne dla Kół Żywego Różańca. Polecamy!

STRONA GŁÓWNA



Archiwum jedynek
Pobierz pełne wydanie
Dodatek Echo Leśne

Rozmowy

 
 

Rozmowa ECHA

4 października 2017 r.

Depresja nastolatka


fot. PIXABAY.COM

Rozmowa z Anną Nitą, psychologiem Fundacji ITAKA - Centrum Poszukiwań Ludzi Zaginionych.

Charakterystyka depresji u nastolatków jest inna niż u osób dorosłych. Często na pierwszy plan wysuwają się nie smutek i przygnębienie, ale drażliwość, wybuchy złości i zachowania agresywne przejawiające się choćby w prowokowaniu bójek. Jednym z objawów choroby jest wyraźne osłabienie sprawności intelektualnej; nastolatek zaczyna gorzej się uczyć, ma trudności w zapamiętywaniu i koncentracji. Niejednokrotnie depresja przybiera postać autoagresji, tj. nadużywania alkoholu, narkotyków, cięcia się… Sygnałami świadczącymi o chorobie może być też m.in.: zarzucenie hobby, poczucie wszechogarniającej nudy, apatia, bezsenność lub nadmierna senność i niechęć do porannego wstawania, utrata apetytu albo wręcz przeciwnie - objadanie się i przyrost wagi, utrzymujący się lęk, a także dolegliwości somatyczne, np. bóle głowy, dolegliwości żołądkowe, bóle w klatce piersiowej.

Okres dojrzewania nie jest z pewnością sprzymierzeńcem dziecka. Jakie charakterystyczne zmiany zachodzą w zachowaniu nastolatka?

Czas dorastania jest okresem, kiedy młody człowiek stawia czoła wielu nowym, nieznanym wcześniej zadaniom. Zaczyna uniezależniać się powoli od rodziców i samodzielnie podejmować decyzje, czemu często towarzyszy lęk i poczucie winy. Buduje także pierwsze damsko-męskie relacje, co wiąże się z wątpliwościami dotyczącymi własnej atrakcyjności. W grupie rówieśniczej nastolatek musi walczyć o pozycję, bycie zaakceptowanym, dlatego zaczyna większą wagę przywiązywać do tego, co myślą o nim inni. Orientuje się też, że wymagania wobec niego rosną i że przestaje być traktowany jak dziecko. To z kolei budzi zarówno dumę i chęć całkowitej niezależności, jak też lęk, czy sam sobie poradzi. Ponadto nastolatki zaczynają widzieć świat takim, jakim on jest - z jego hipokryzją i niesprawiedliwością. Ci, których rodziny są w trudniejszej sytuacji materialnej, dostrzegają brak perspektyw. Wszyscy zaś w tym wieku mierzą się z upadkiem rodzicielskiego autorytetu; zauważają, że rodzice nie są wszechwładni, ale że to zwykli ludzie, którzy mają ograniczone możliwości.

 

Tymczasem rodzice często nie mają świadomości tych zmian i dziwią się, że stosowane wcześniej metody wychowawcze nagle przestały odnosić skutek. Zwłaszcza gdy na wszelkie próby zwrócenia uwagi nastolatek reaguje buntem…

Nowe sytuacje wywołują wiele przeżyć i emocji, dlatego też nastrój nastolatka ulega ciągłym zmianom. W okresie dojrzewania młodym ludziom zdarzają się trudne dni, zaabsorbowanie własnymi niedoskonałościami albo niesprawiedliwością świata. Specjaliści od psychologii rozwojowej mówią o „naturalnym” w tym okresie nastroju depresyjnym młodzieży, wyrażającym się słuchaniem przygnębiającej muzyki, której tematem jest utracona miłość, bądź wygłaszaniem pesymistycznych, filozoficznych refleksji na temat świata i ludzi.

 

Proszę określić, gdzie leży granica, za którą zaczyna się depresja. Kiedy typowy dla młodych „ból istnienia” przekształca się w chorobę rzutującą na ich codzienne funkcjonowanie, a nawet zagrażającą życiu?

Kiedy nastolatek przestaje się uczyć, ma zmienne nastroje, ucieka z domu czy regularnie pije alkohol, to znak, że jego zachowanie nie jest związane po prostu z „burzliwym okresem dorastania”, ale może świadczyć o problemie wymagającym specjalistycznej pomocy.

Rodzicom zdarza się tłumaczyć trudne zachowania nastolatka lenistwem, arogancją, a w najlepszym razie - dojrzewaniem. Jeśli jednak przygnębienie, brak motywacji i chęci do pracy utrzymują się dłużej niż dwa tygodnie, może to świadczyć o depresji.

 

Po czym ją rozpoznać? Jakie objawy pozwalają stwierdzić, że nastolatek cierpi na „smutek życia”, jak bywa określana depresja?

Charakterystyka depresji u nastolatków jest inna niż u osób dorosłych. Często na pierwszy plan wysuwają się nie smutek i przygnębienie, ale drażliwość, wybuchy złości i zachowania agresywne przejawiające się choćby w prowokowaniu bójek. Jednym z objawów choroby jest wyraźne osłabienie sprawności intelektualnej; nastolatek zaczyna gorzej się uczyć, ma trudności w zapamiętywaniu i koncentracji. Niejednokrotnie depresja przybiera postać autoagresji, tj. nadużywania alkoholu, narkotyków, cięcia się… Sygnałami świadczącymi o chorobie może być też m.in.: zarzucenie hobby, poczucie wszechogarniającej nudy, apatia, bezsenność lub nadmierna senność i niechęć do porannego wstawania, utrata apetytu albo wręcz przeciwnie - objadanie się i przyrost wagi, utrzymujący się lęk, a także dolegliwości somatyczne, np. bóle głowy, dolegliwości żołądkowe, bóle w klatce piersiowej.

 

„Nie mieliśmy świadomości, że dzieje się coś niepokojącego” - przyznają często rodzice i koledzy, kiedy wychodzi na jaw, że ich syn albo przyjaciel choruje na depresję. Proszę wyjaśnić, w jaki sposób stany depresyjne nastolatka przekładają się na jego funkcjonowanie w środowisku szkolnym i rodzinie.

W depresji można mówić o rodzaju „czarnego narcyzmu”. Myśli chorych krążą wokół własnej osoby. Nastolatek nie jest w stanie się zdystansować. Dla chorego przyszłość nie istnieje. Wydaje się mu, że już nic dobrego go nie czeka albo… że jego sytuacja ulegnie pogorszeniu. Nie sądzi, że byłby w stanie odnieść jakikolwiek sukces. Fakt, iż nastolatek cierpiący na depresję najczęściej wyraża swój smutek poprzez agresję, potęguje jedynie jego poczucie izolacji i odrzucenia.

Liczne badania pokazują, że młodzi chorujący na depresję czują mniej wsparcia w rodzinie; mają mniejsze poczucie bliskości z rodzicami i rodzeństwem. Izolowanie się od bliskich spowodowane jest m.in. chęcią uniknięcia konfliktów. Drażliwość i wybuchowość nastolatka są bowiem przyczyną jego częstych sporów z rodzicami, których powtarzalność negatywnie rzutuje na jakość rodzinnych relacji. Depresyjne nastolatki są też bardzo wrażliwe na krytykę. Nawet niewinna z pozoru uwaga może wprowadzić młodego człowieka w zły nastrój, potęgując uczucie odrzucenia i prowokując wybuch gniewu.

Kłótliwość, wdawanie się w bójki sprawiają również, że chory na depresję nastolatek nie jest popularny wśród kolegów. Zaniżona samoocena prowadzi do trudności w rozwiązywaniu problemów i pogłębia konflikty. Brak szacunku dla autorytetów ma też przełożenie na lekceważący stosunek młodych do nauczycieli.

 

Co jakiś czas opinią publiczną wstrząsa informacja o nastolatku, który targnął się na swoje życie. Jakie symptomy w zachowaniu dziecka powinny być sygnałem ostrzegawczym dla dorosłych?

Wielu młodych miało wyobrażenia i myśli samobójcze, dlatego same fantazje nie świadczą jeszcze o realnym zagrożeniu. Większe ryzyko popełnienia samobójstwa przez nastolatka wiąże się z depresją oraz uzależnieniem, brakiem więzi rówieśniczych i unikaniem ludzi. Młodzi zagrożeni samobójstwem zwykle też mówią o chęci popełnienia takiego czynu. Inne czynniki świadczące o większym ryzyku samobójstwa to: niewystarczające więzi w rodzinie, wychowanie się w rodzinie niepełnej, śmierć lub poprzednio dokonywane próby samobójcze przez członków rodziny albo kolegów.

Warto zauważyć, że istnieją pewne specyficzne cechy wyróżniające nastolatka dokonującego prób samobójczych spośród tych będących w depresji. Samobójcy w wieku dojrzewania częściej eksponowali psychiczne i rodzinne kłopoty, częściej też szukali pomocy, która jednak nie przyniosła ulgi w ich cierpieniu. Nastoletni samobójcy częściej także ujawniają, że ludzie ważni dla nich (rodzice lub koledzy) mieli próby samobójcze albo dokonali samobójstwa. Obok wspomnianych przyczyn: gróźb, poczucia izolacji itp., o ryzyku popełnienia samobójstwa świadczy również zachowanie nastolatka, m.in. finalizowanie rozpoczętych spraw, nadużywanie substancji psychoaktywnych, wejście w konflikt z prawem.

 

W jaki sposób można pomóc młodemu człowiekowi pokonać depresję?

Po zdiagnozowaniu choroby trzeba działać szybko i zdecydowanie. Tymczasem samo leczenie depresji u nastolatka może przybierać różne formy. Czasem wystarczy rozmowa z bliską osobą, podzielenie się problemem, zainteresowanie i wsparcie od rodziców. Pomocne jest też, gdy problem, który zgłasza nastolatek, zostaje rozwiązany, np. rezygnuje z zajęć pozalekcyjnych będących dla niego nadmiernym obciążeniem. Przy głębszej depresji, zwłaszcza gdy towarzyszą jej zachowania autoagresywne, jak np.: samookaleczenia, narkotyki, problemy z jedzeniem lub zagrożenie samobójstwem, leczenie wymaga terapii i spotkań z psychologiem.

W przypadkach, kiedy nastolatek zupełnie stracił motywację do życia, a jego zły stan przedłuża się, stosuje się leczenie łączone - chory przyjmuje leki zalecone przez psychiatrę i uczęszcza na psychoterapię. Czasem konieczna jest hospitalizacja.

 

W kontekście leczenia depresji mówi się o stosowaniu trzech rodzajów psychoterapii: indywidualnej, grupowej i rodzinnej. Czym charakteryzuje się każda z nich?

Psychoterapia indywidualna okazuje się pomocna w sytuacji, gdy nastolatek z jakiegoś powodu nie może zgłosić się na terapię rodzinną. Podczas spotkań w cztery oczy psychoterapeuta pomaga młodemu człowiekowi zrozumieć jego wewnętrzny świat i to, co jest źródłem cierpienia. Daje też doświadczenie dobrej i rozumiejącej relacji, poczucie bycia wysłuchanym.

Druga ze wspomnianych form pomocy psychoterapeutycznej polega na spotkaniu w grupie, w tym przypadku nastolatków. Ma ona tę przewagę nad indywidualną, że pozwala pacjentowi na nawiązanie kontaktu z ludźmi w podobnym wieku, podzielenie się problemami i uzyskanie wsparcia. To również okazja do treningu umiejętności społecznych - nastolatek będzie miał szansę na uzyskanie pozytywnych informacji zwrotnych od grupy.

Terapia rodzinna pomaga w zrozumieniu zachowań młodego człowieka w kontekście tego, co dzieje się w jego rodzinie. Pozwala na uniknięcie stygmatyzacji nastolatka jako źródła problemów. Sprzyja też przyjrzeniu się komunikacji w rodzinie, tj. określeniu potrzeb poszczególnych jej członków i - na tym tle - funkcji nastolatka. Często bowiem bywa tak, że kiedy rodzina zaczyna sprawniej komunikować się ze sobą, potrzeby emocjonalne są lepiej zaspokojone, nastolatek zdrowieje.

 

Dziękuję za rozmowę.

 

AW

Powrót

STRONA GŁÓWNA



Archiwum jedynek
Pobierz pełne wydanie
Dodatek Echo Leśne

Aktualności

Więcej artykułów z tej kategorii »

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

FOTOGALERIA

Uroczystości w Pratulinie


23 stycznia w pratulińskim sanktuarium odbyły się doroczne uroczystości z racji wspomnienia bł. Męczenników Podlaskich. Wydarzeniu towarzyszyło poświęcenie Domu Pielgrzyma. Uroczystościom przewodniczyli kard. Kazimierz Nycz oraz bp Kazimierz Gurda i bp Piotr Sawczuk. [fot. AWAW]

FOTOGALERIA

Dzień Życia Konsekrowanego


Każdy dzięki Duchowi Świętemu odkrywa swój własny sposób ofiarowania się Ojcu Niebieskiemu. Własny, ale otrzymany i przyjęty od Boga; własny, ale jednocześnie potwierdzony przez Kościół, w którym jest obecny i działa Boży Duch; własny, ale w odniesieniu do Jezusa Chrystusa, bowiem żadne ofiarowanie siebie poza Chrystusem nie może być przyjęte przez Ojca. Tylko Jego ofiara została przyjęta - podkreślił bp Kazimierz Gurda w homilii podczas Eucharystii sprawowanej w święto Ofiarowania Pańskiego. [fot. M. Król]

PATRONAT "ECHO"


Tropem Wilczym
3 marca, po raz piąty we Włodawie, odbędzie się Bieg Pamięci Żołnierzy Wyklętych. W programie są biegi na dystansie 5 km oraz na symbolizującym datę śmierci ostatniego z wyklętych odcinku 1963 m.
więcej »
Uczczą pamięć
Miejsko-Gminne Centrum Kultury w Rykach zaprasza na obchody Narodowego Dnia Pamięci Żołnierzy Wyklętych, które odbędą się 1 marca.
więcej »
O puchar biskupa
1 marca po raz siódmy odbędzie się Halowy Turniej Katolickich Szkół Ponadpodstawowych w Piłce Nożnej Dziewcząt i Chłopców o Puchar Biskupa Siedleckiego Kazimierza Gurdy.
więcej »
 

POLECAMY


O księżach z krwi i kości
Dlaczego jedni stawiają księży na świeczniku, a drudzy wdeptują ich w ziemię? Bo nie rozumieją, czym jest kapłaństwo i kim tak naprawdę jest kapłan.
więcej »
Unici przed kamerą
31 stycznia zakończyły się zimowe zdjęcia do filmu „Z ziemi podlaskiej”. Produkcja przybliża wstrząsające losy naszych unitów.
więcej »
Unici ziemi łosickiej
Książka Tomasza Dobrowolskiego „Unici ziemi łosickiej i ich walka o jedność Kościoła i polską wieś na Podlasiu” doskonale wpisuje się w cykl obchodów jubileuszowych, tj. 200-lecie powołania diecezji siedleckiej i 100-lecie odzyskania niepodległości.
więcej »
O cudach i niezaglądaniu Bogu w rękaw
Od momentu urodzenia aż do dzisiaj moje życie to pasmo cudów. I wciąż nie mogę się nadziwić, że Bóg tak mnie kocha.
więcej »
 

SONDA

 

Wyrzucanie żywności uważam za...

grzech

marnotrawstwo

problem współczesnego świata

nieodpowiedzialność

nie uważam tego za coś złego



LITURGIA SŁOWA


Czwartek
Czytania:
;
Ewangelia:


Czytania na dzień dzisiejszy - www.mateusz.pl

PROMOCJA

 

 
statystyka

NASI PARTNERZY

Copyright 2008 Echo Katolickie

Realizacja KREATOR