23 stycznia 2019 r. Imieniny obchodzą: Maria, Ildefons, Rajmund

Pogoda: Siedlce

Numer 3
17-23 stycznia 2019r.

menu

NEWS

Najnowsze badania przeprowadzone przez włoskich naukowców potwierdzają, że „człowiek, który został okryty Całunem Turyńskim, został wcześniej ukrzyżowany”. Określają też dokładne miejsce ciosu, zadanego włócznią, która przebiła bok Jezusa i potwierdzają autentyczność śladów krwi znajdujących się na Całunie. Więcej w bieżącym wydaniu ECHA...

STRONA GŁÓWNA



Archiwum jedynek
Pobierz pełne wydanie
Dodatek Echo Leśne

Region

 
 

Średniowieczny zamek na przedmieściach

31 października 2018 r.

Sensacja archeologiczna


fot. WAJ

Zainicjowane przez pasjonatów lokalnej historii i przeprowadzone przez naukowców badania nieinwazyjne potwierdziły, że w ziemi nad stawem znajdują się pozostałości budowli obronnej Andrzeja Ciołka, który był dowódcą chorągwi nadwornej królewskiej w bitwie pod Grunwaldem. Sensacją okazało się odkrycie, że średniowieczna warownia to drewniana siedziba rycerska z przełomu XV i XVI w.

Poszukiwania zamku w Żelechowie trwały kilka lat. Jednak dopiero ubiegłoroczne badania przyniosły zaskakujące rezultaty. Dzięki zastosowaniu lotniczego skanowania laserowego i innych metod, które nie wymagają nawet wbicia łopaty w ziemię - precyzyjnie zlokalizowano zaginioną budowlę. Znajduje się ona na północny zachód od rynku, w rejonie stawów rybnych. Badania mogą mieć doniosłe znaczenie dla wiedzy o obronnej architekturze średniowiecznej na Mazowszu. - To ogromne zaskoczenie, że w tej części Polski istniał taki zamek - podkreśla Grzegorz Kapczyński z Towarzystwa Historycznego Żelechów.

Kolejną rewelacją jest odkryta wzmianka świadcząca, że Żelechów zyskał prawa miejskie już w 1418 r., a nie w 1447 r., jak do tej pory sądzono na podstawie dostępnych źródeł. - Równolegle z badaniami nieinwazyjnymi prowadzona była przez historyka z Instytutu Historii PAN Michała Zbieranowskiego kwerenda archiwalna. - Odkrył, że rok 1418 pojawia się w archiwum w Lublinie, w księgach ziemskich lubelskich. To rzuca nowe światło na początki Żelechowa jako miasta. Wychodzi na to, że lokacja nastąpiła kilkadziesiąt lat wcześniej niż się obecnie przyjmuje - zauważa Michał Sztelmach z Towarzystwa Historycznego Żelechów.

 

Dzięki pasjonatom

Dla pasjonatów lokalnej historii temat żelechowskiego zamku nie jest nowością. O murowanym obiekcie nad stawem mówiły XIX-wieczne zapiski proboszcza żelechowskiego ks. Andrzeja Krasuskiego. - Przez dziesiątki lat nikt nie podjął nawet próby zweryfikowania, czy w miejscu wskazanym przez ks. Krasuskiego znajdują się jakieś pozostałości zabudowy. Nie prowadzono tam prac archeologicznych, nikt również nie wyjaśniał tego wątku w oparciu o rzetelną kwerendę archiwalną - twierdzi M. Sztelmach.

 

Temat ożył dzięki pasjonatom

Z M. Sztelmachem skontaktował się Łukasz Malczewski, redaktor internetowego forum „Zamki w Polsce”, który wyraził chęć przybycia do Żelechowa i obejrzenia miejsca, w którym rzekomo znajdował się zamek. Jednocześnie złożył wniosek do siedleckiej delegatury Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w Warszawie o objęcie ochroną przedmiotowego stanowiska. Jak można przeczytać na facebookowej stronie Dawny Żelechów, jedną z przesłanek przemawiających za istnieniem we wskazanej lokalizacji reliktów zamku jest mapa wygenerowana przy użyciu danych LIDAR, na której widoczny jest regularny zarys obiektu. LIDAR to nowatorska metoda badań archeologicznych. Polega na lotniczym skanowaniu terenu krótkimi impulsami lasera, którego promień przenika praktycznie przez wszystkie naturalne przeszkody znajdujące się na powierzchni ziemi. W ten sposób powstaje obraz trójwymiarowy, dzięki czemu doskonale widać wszelkie wzniesienia i zagłębienia terenu.

Z analizy tej mapy wynikało, że w północno-zachodniej części miasta, w pobliżu stawów, pod powierzchnią gruntu zachowane są pozostałości obiektu zbudowanego na planie czworokąta o wymiarach ok. 40x40 m z umieszczonym osiowo od strony południowo-zachodniej budynkiem wieżowym, zapewne bramnym.

Plan obiektu wskazuje, że można wiązać go poprzez analogię z XV-wieczną grupą zamków jednodomowych, takich jak Liw, Besiekiery, Radziki Duże lub dwudomowych - Łowicz i Borysławice Zamkowe. Regularny zarys domniemanego zamku widoczny jest również na mapie hipsometrycznej wygenerowanej przy użyciu danych wysokościowych zgromadzonych w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym. Kształt obiektu wyłaniający się z mapy hipsometrycznej pokrywa się z obrazem uzyskanym dzięki danym LIDAR. - Gdyby istnienie zamku w Żelechowie zostało jednoznacznie potwierdzone, byłaby to duża sensacja - twierdzi Sztelmach.

 

Nowoczesne metody

7 września 2015 r. odbyły się oględziny terenu z udziałem Łukasza Malczewskiego, Waldemara Harki - pasjonata historii i archeologii, Agnieszki Martyniuk-Drobysz - archeologa z WUOZ w Siedlcach oraz G. Kapczyńskiego, M. Sztelmacha i Jana Zduńczyka z Towarzystwa Historycznego Żelechów. Na powierzchni gruntu, w kretowiskach, znaleziono odłamki cegieł i drobne fragmenty ceramiki. Harko i Malczewski zainteresowali tematem archeologów z PAN. Pod koniec lutego 2016 r. do Żelechowa przyjechali W. Harko i W. Bis, pracownik Instytutu Archeologii i Etnologii PAN.

W kolejnych tygodniach uzyskano pozwolenie konserwatora na przeprowadzenie na terenie domniemanego zamku nieinwazyjnych badań geofizycznych dwiema metodami: magnetyczną i elektrooporową. Uczestniczyli w nich pracownicy Instytutu Archeologii i Etnologii PAN, m.in. jeden z pionierów archeologicznych badań geofizycznych w Polsce Tomasz Herbich, W. Bis, i Robert Ryndziewicz, a także Wiesław Więckowski z Instytutu Archeologii Uniwersytetu Warszawskiego, członkowie Towarzystwa Historycznego Żelechów oraz uczniowie miejscowego Zespołu Szkół Ponadgimnazjalnych.

Zebrano dane, które pozwoliły na uzyskanie map przedstawiających anomalie oporności gruntu i namagnetyzowanych struktur ukrytych w ziemi. Równolegle z badaniami archeologicznymi M. Zbieranowski przeprowadzał kwerendę źródeł historycznych dotyczących Żelechowa.

 

Zaskakujące rezultaty

Jednak dopiero tegoroczne wykopaliska przyniosły zaskakujące rezultaty. Eksperci spodziewali się kamiennej budowli, a odkryli drewnianą. - Pod względem archeologicznym badane stanowisko ma bardzo duże znaczenie, ponieważ jest to jeden z nielicznych tego typu obiektów w regionie. W późnym średniowieczu musiał być ważnym punktem na pograniczu Mazowsza i Małopolski. Co istotne, obszar ten jest przez archeologów bardzo słabo rozpoznany, istnieje więc szansa, że wykopaliska w Żelechowie mogą dać początek szerszym badaniom archeologiczno-historycznym - powiedział podczas podsumowania badań kierownik prac W. Bis. Według niego kompleksu wcale nie otaczał mur, ale wał ziemny wzmocniony wewnątrz kamiennymi konstrukcjami. Odsłonięto także wiele elementów drewnianych zabudowań. Zachowały się one bardzo dobrze, zwłaszcza podwaliny części domów wokół dziedzińca zamkowego. Archeolodzy zdobyli też dowody na zamożność Ciołków w postaci... kafli. Ich różnorodność oraz zdobienia świadczą, że w posiadłości było kilka pieców. Dzięki temu, że budynki stały na podmokłym gruncie, znakomicie zachowały się niektóre elementy drewniane. Ocalały m.in. belki tworzące ściany zewnętrzne, gniazda drzwi, ślady mocowania desek do ścian zewnętrznych. Dzięki specjalistycznym badaniom określono, że drewno użyte do budowy warowni ścięto ok. 1466 r.

 

Ważne z lokalnej perspektywy

Wykopaliska mają również ogromną wagę dla historii Żelechowa. Potwierdzają, że w miejscowości znajdowała się siedziba jednego z najważniejszych XV-wiecznych rodów rycerskich na Mazowszu - Ciołków. - Byli oni obecni na dworze królewskim, piastowali urzędy wojewodów, starostów, podkomorzych, kasztelanów. A. Ciołek dowodził chorągwią królewską nadworną w bitwie pod Grunwaldem, a jego brat Stanisław był biskupem poznańskim i sekretarzem króla Władysława Jagiełły. To właśnie dzięki Ciołkom około XIII w. powstała wieś Żelechów, której później zostały nadane prawa miejskie - puentuje G. Kapczyński.

Waldemar Jaroń

Powrót

STRONA GŁÓWNA



Archiwum jedynek
Pobierz pełne wydanie
Dodatek Echo Leśne

Aktualności

Więcej artykułów z tej kategorii »

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

FOTOGALERIA

New Year’s Party


W sali „Podlasie” Miejskiego Ośrodka Kultury w Siedlcach odbył się koncert noworoczno-charytatywny pod nazwą „New Year’s Party 2019”. Wydarzeniu towarzyszył szereg atrakcji. Na scenie wystąpili słuchacze Europejskiego Centrum Szkolenia Językowego „Eurolingua” oraz podopieczni domów dziecka, na rzecz których organizowana jest akcja charytatywna „New Year’s Party 2019”. [fot. Monika Król]

FOTOGALERIA

Pamięć o unitach


Doroczne uroczystości upamiętniające męczeństwo Unitów Podlaskich zainaugurowała Msza św. w kościele parafialnym w Drelowie pod przewodnictwem bp. Kazimierza Gurdy. Następnie w Gminnym Centrum Kultury w Drelowie został wystawiony spektakl pt. „Matka Boska od Unitów” w wykonaniu młodzieży z Zespołu Szkół im. Unitów Drelowskich.

PATRONAT "ECHO"


 

POLECAMY


O oczekiwaniu i obecności
Jedyną właściwą odpowiedzią na tę dojmującą tęsknotę jest Bóg. Papież Benedykt XVI przypomina, że chrześcijanie oczekują powtórnego przyjścia Pana, jednocześnie już żyjąc tym, czego się spodziewają.
więcej »
Cuda wciąż się zdarzają
Cuda miały miejsce nie tylko w pierwszych wiekach Kościoła. Mają miejsce także dzisiaj i są potwierdzeniem prawdy Ewangelii - przekonywał o. Dolindo, któremu sam Jezus podyktował słowa jednej z najskuteczniejszych modlitw.
więcej »
O księżach z krwi i kości
Dlaczego jedni stawiają księży na świeczniku, a drudzy wdeptują ich w ziemię? Bo nie rozumieją, czym jest kapłaństwo i kim tak naprawdę jest kapłan.
więcej »
X Pielgrzymka Amazonek do Matki Bożej Kodeńskiej
Jubileuszowa pielgrzymka odbędzie się w niedzielę 3 lutego. Centralnym punktem uroczystości będzie Msza św. pod przewodnictwem biskupa siedleckiego.
więcej »
 

SONDA

 

Czego uczą nas bł. Męczennicy Podlascy?

że są wartości, których za wszelką cenę trzeba bronić, nawet za cenę życia

że wierność Bogu bardzo dużo kosztuje

zaufania mimo wszystko - z wiarą, że wyda ono błogosławione owoce

są wzorem odwagi - także, a może zwłaszcza, dla młodych ludzi

trudno powiedzieć - unici żyli w innych czasach, borykali się z innymi problemami



LITURGIA SŁOWA


Środa
Czytania:
;
Ewangelia:


Czytania na dzień dzisiejszy - www.mateusz.pl

PROMOCJA

 

 
statystyka

NASI PARTNERZY

Copyright 2008 Echo Katolickie

Realizacja KREATOR