18 kwietnia 2021 r. Imieniny obchodzą: Apoloniusz, Bogusława, Bogusław

Pogoda: Siedlce

Numer 15
15-21 kwietnia 2021r.

menu

NEWS

Kandydatom do bierzmowania i ich rodzicom polecamy kolejny odcinek cyklu: DUCHA NIE GAŚCIE!

STRONA GŁÓWNA



Archiwum jedynek
Pobierz pełne wydanie
Dodatek Echo Leśne

Historia

 
 

Cenna publikacja

31 marca 2021 r.

W kręgu życia


fot. Archiwum Fotografii Ośrodka KARTA

Od lat opuszczony i niszczejący, przez długi czas był żywym domem rodzinnym. Pałac w Mordach to nie tylko budynek, ale też losy pokoleń rodzin Ciecierskich, Zembrzuskich oraz Przewłockich. Dziś mamy możliwość przenieść się wstecz i poznać dzieje tych ostatnich.

„Dom w Mordach. Rodzina Przewłockich 1912-1944” to fascynująca opowieść, dzięki której poznajemy od kuchni historię rodziny ziemiańskiej, która przez 32 lata mieszkała i prowadziła gospodarstwo w Mordach pod Siedlcami. Bogato ilustrowana publikacja zawiera fragmenty wspomnień, dzienników, dokumentów, które przenoszą czytelnika w minioną epokę. To kompleksowe opracowanie dotyczące - co prawda krótkiego wycinka - dziejów rodziny Przewłockich, ale także samego miasta. - Do tego jedno z pierwszych, bo Mordy nie należały do najlepiej opisanych miejsc - potwierdza Michał Przewłocki, wnuk ostatniego właściciela pałacu. - Pomysł wyszedł od Zbyszka Gluzy, czyli szefa Ośrodka Karta, wydawcy książki - precyzuje M. Przewłocki. - To on był głównym motorem napędowym całego przedsięwzięcia. Kiedy zaczęliśmy szukać materiałów na temat Mordów i pałacu, które mogłyby nam pomóc podczas przygotowań do przebudowy, okazało się, że istnieją ogromne archiwa zdjęciowe mojej rodziny. Nawet ja o nich nie wiedziałem.

Powstała koncepcja zbudowania historii rodzinnej opartej o fotografie, materiały źródłowe - tłumaczy, zaś pytany o to, jakie uczucia rodzą się w człowieku, który na nowo poznaje historię swoich przodków, odpowiada, że mieszane. - Dowiedziałem się wielu nowych rzeczy. Na pewno to dość niecodzienne uczucie, ponieważ nie wszyscy mają książki o swojej rodzinie. Dla mnie stało się też szczególnie ważne z innego powodu: mój ojciec był najmłodszym dzieckiem, które urodziło się w Mordach, i - moim zdaniem - ma nienajlepsze wspomnienia związane z tym miejscem. Dlatego w naszym domu, przez całe moje dzieciństwo nie pojawiał się temat Mordów. Nie rozmawialiśmy o nich, jak miało to miejsce chociażby w domach mojego ciotecznego rodzeństwa. To była taka biała plama: wiedziałem, że coś takiego było, ale nie stanowiło żywej rodzinnej opowieści. Z tego tytułu czytanie tej książki było odkrywaniem świata na nowo, ale z innej perspektywy, bo część jej bohaterów znam osobiście, a część z rodzinnych opowieści - stwierdza.

Ich dom
Książka opisuje losy trzech pokoleń: Eleonory i Konstantego, którzy w 1912 r. kupili zespół pałacowo-parkowy dla swego syna Henryka, następnie Henryka i Karoliny z Hutten-Czapskich, którzy wzięli ślub w 1919 r. oraz siedmiorga ich dzieci. Z prywatnych listów, dzienników i wspomnień dowiadujemy się, jak wyglądała ich codzienność, wzajemne relacje czy kondycja finansowa prowadzonego gospodarstwa. Ponieważ Karolina Przewłocka była siostrą Marii i Józefa Czapskich, dla których pałac w Mordach stanowił niejako dom rodzinny, poznajemy rodzinę Przewłockich również poprzez ich relacje i wspomnienia.
Opisy codzienności przeplatają się tu z relacjami z dramatycznych chwil, ponieważ Przewłoccy byli świadkami i uczestnikami najważniejszych wydarzeń pierwszej połowy XX w. w Polsce. Są tu świadectwa z czasów I wojny światowej, wojny 1920 r., powstawania II Rzeczpospolitej, wybuchu II wojny światowej, okupacji - aż do wygnania z domu rodzinnego w 1944 r. To opowieść również o zaangażowaniu społecznym i patriotycznym - współpracy z Armią Krajową podczas okupacji czy udzieleniu pomocy wysiedlonym z Zamojszczyzny.

Nowe przeznaczenie
Michał Przewłocki zaangażował się nie tylko w odzyskanie i odbudowę pałacu, ale także ożywienie go. Obiekt został przekazany w użytkowanie Fundacji Domu Wschodniego, by móc pozyskiwać środki na renowację. - To bardziej gra możliwości, bo pracy przed nami wiele, zaś fundacja nie jest w stanie sama udźwignąć ciężaru odbudowy - tłumaczy M. Przewłocki. - Celem ostatecznym jest uruchomienie Instytucji Domu Wschodniego oraz odrestaurowanie całego kompleksu pałacowego - wylicza, dodając jednocześnie, iż w pierwszej kolejności planowana jest odbudowa oficyny oraz uporządkowanie i udostępnienie części parku na froncie, by fundacja mogła zacząć działalność na miejscu.
W pałacu trwają badania mające określić zakres niezbędnych prac naprawczych i budowlanych. Dzięki remontowi, jaki został tam rozpoczęty w latach 80, budynek jest w dość dobrym stanie. - Jednak podczas tamtych prac podjęto pewne decyzje projektowe dotyczące dostosowania budynku, które naruszyły jego integralność - zdradza M. Przewłocki. W piwnicach wstawiono naświetla, które spowodowały zmiany naprężenia w ścianach, przez co te zaczęły się wykruszać. Dach został uszkodzony, rozkradziono miedziane orynnowanie i do środka zaczęła naciekać woda, co dodatkowo spowodowało erozję ścian. - Koszty renowacji na pewno będą ogromne, nie tylko ze względu na zakres prac, ale i fakt, że obiekt jest duży. Dlatego działamy, szukamy wsparcia, składamy wnioski, rozmawiamy z konserwatorem, województwem, ministerstwem kultury - wylicza M. Przewłocki.

To skomplikowane
Pytany o uczucia, jakie pojawiają się z w nim, gdy przekracza bramę pałacu, chwilę się waha. - To dość skomplikowane. Jak już wspomniałem, przez długi czas pałac w Mordach po prostu dla mnie nie istniał, nie wiązałem go z naszym pochodzeniem, po prostu nie znałem - przyznaje, dodając, iż po raz pierwszy był w Mordach kilkanaście lat temu. - Jednak teraz mogę uczciwie powiedzieć, że czuję rodzaj obowiązku, by doprowadzić to miejsce do stanu używalności, by ono zaczęło żyć i działać zgodnie z wolą, jaka została zawarta w liście intencyjnym pomiędzy Ośrodkiem Karta a moją rodziną.

JAG

Powrót

STRONA GŁÓWNA



Archiwum jedynek
Pobierz pełne wydanie
Dodatek Echo Leśne

FACEBOOK

Aktualności

Więcej artykułów z tej kategorii »

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

FOTOGALERIA

Jubileusz parafii


W niedzielę 11 kwietnia parafia Podwyższenia Krzyża Świętego w Łukowie przeżywa jubileusz 100-lecia istnienia. W uroczystościach udział wzięli: ordynariusz diecezji siedleckiej Kazimierz Gurda oraz dwaj biskupi pochodzący z parafii Podwyższenia Krzyża Świętego: Henryk Tomasik i Grzegorz Suchodolski. W Niedzielę Miłosierdzia został poświęcony nowy posoborowy marmurowy ołtarz i ambona.

PATRONAT "ECHO"


#NaszaFlagaPL
„230 rocznica uchwalenia Konstytucji 3 maja” - tak brzmi hasło ogólnopolskiego konkursu plastycznego #NaszaFlagaPL skierowanego do uczniów szkół podstawowych. Na czym polega rywalizacja?
więcej »
Odkryj sekrety zaświatów
Ludzie od najdawniejszych czasów zastanawiali się, co czeka ich po śmierci? I chociaż nikomu nie udało się zgłębić sedna tajemnicy, to na przestrzeni wieków pojawiały się osoby, które... wiedziały i widziały więcej.
więcej »
Fulla na ekranie
„Świętych obcowanie” - to tytuł filmu o życiu i mistycznych doświadczeniach Fulli Horak. Ruszyła zbiórka pieniędzy umożliwiających powstanie dokumentu.
więcej »
IV Ojcowski Poligon Duchowy
17 kwietnia w sanktuarium bł. Męczenników Podlaskich w Pratulinie ph. „Wychowanie do wiary i męstwa” odbędzie się IV Ojcowski Poligon Duchowy. Do udziału w spotkaniu zapraszają Kluby Ojca z Siedlec, Łukowa i Łosic.
więcej »
Oddać się w opiekę Świętej Rodzinie
Na sobotę 8 maja planowana jest doroczna Pielgrzymka Czytelników „Różańca” i Członków Rodziny Loretańskiej. - Jest to wydarzenie, które co roku przyciąga do Loretto pielgrzymów z całej Polski - potwierdzają ss. loretanki.
więcej »
Diecezjalny Dzień Rodziny
Pojednanie w małżeństwie będzie tematem Diecezjalnego Dnia Rodziny, który odbędzie się 9 maja. Jak co roku uczestników gościć będzie parczewska bazylika mniejsza w Parczewie.
więcej »
Jubileuszowa edycja
Trwa jubileuszowa, 25 edycja Ogólnopolskiego Konkursu Wiedzy Biblijnej. - Głównym celem OKWB od początku było wyjście do młodego człowieka z przesłaniem zawartym na kartach Pisma Świętego - mówi Ewa Urbanek, koordynator OKWB w diecezji siedleckiej.
więcej »
...bo Niepodległa jest dla wszystkich
Gminne Centrum Kultury w Kobylanach realizuje projekt pt. „... bo Niepodległa jest dla wszystkich”.
więcej »
 

POLECAMY


Z miłością i męstwem
„Powszechnie mówi się, że czas to pieniądz. A ja wam mówię: czas to miłość!” - słowa Prymasa Tysiąclecia - podobnie jak całe „ABC Społecznej Krucjaty Miłości” jego autorstwa - nie straciły na znaczeniu. Wręcz przeciwnie!
więcej »
Odkryj swoją wartość
Moja książka jest dla każdego, kto mając już dość tego całego pędu świata, jego masek i udawania, pragnie od życia czegoś więcej - zauważa Damian Krawczykowski, autor książki „Selfie smartfonem Boga. Odkryj swoją wartość”.
więcej »
 

SONDA

 

Tydzień Biblijny jest dla mnie...

okazją do częstszej lektury słowa Bożego

szansą doceniania aktualności treści Pisma Świętego

sposobnością refleksji nad Bożą mądrością i wszechmocą

to czas jak każdy inny



LITURGIA SŁOWA



Czytania:
; ;

Ewangelia:


Czytania na dzień dzisiejszy - www.mateusz.pl

PROMOCJA

 

 
statystyka

NASI PARTNERZY

Copyright 2008 Echo Katolickie

Realizacja KREATOR