16 lutego 2019 r. Imieniny obchodzą: Danuta, Juliana, Daniel

Pogoda: Siedlce

Numer 7
14-20 lutego 2019r.

menu

NEWS

W jaki sposób osoby niepełnosprawne mogą wnioskować o wsparcie z PFRON? Szczegóły w bieżącym numerze ECHA!

STRONA GŁÓWNA



Archiwum jedynek
Pobierz pełne wydanie
Dodatek Echo Leśne

Polecamy

 
 
To ty, szare Podlasie, rodzona ma kraino

Świętując jubileusz odzyskania przez Polskę niepodległości, warto skupić uwagę na tym, co działo się sto lat temu w miejscu, gdzie dzisiaj żyjemy. Książka „Tak rodziła się Niepodległość. Południowe Podlasie 1918” odsłania przed czytelnikiem panoramę wydarzeń sprzed wieku.

Dr Józef Geresz od lat przybliża czytelnikom „Echa Katolickiego” bogatą przeszłość terenów pokrywających się współcześnie z granicami diecezji siedleckiej. Opisuje ją bez zbędnego moralizowania i nachalnego dydaktyzmu. Opiera się na faktach, ale uzupełnia je mało znanymi wspomnieniami świadków minionych wydarzeń, opisami pamiętnikarskimi, opiniami uczestników. To dlatego tak wiele z sięgających po gazetę osób rozpoczyna lekturę nowego numeru od 23 strony, na której zadomowiła się rubryka „Z dziejów Podlasia”. J. Geresz jest również autorem wielu publikacji książkowych, które również sukcesywnie przybliżamy naszym czytelnikom. Z okazji jubileuszu 100-lecia odzyskania przez Polskę niepodległości przygotował kolejną, poświęconą wydarzeniom na Podlasiu poprzedzającym 1918 r., jak i bezpośrednio związanym z bolesnym, okupionym krwią powstawaniem z niewoli.

Wolność nie przyszła na Podlasie łatwo… Okupowane od sierpnia 1915 r. przez wojska państw centralnych ziemie i ludność je zamieszkująca - wycierpiały wiele. Po wycofaniu się Austriaków na południe, tereny do linii Wieprza znalazły się pod okupacją niemiecką, przy czym powiaty łukowski, siedlecki, węgrowski, sokołowski znalazły się pod zarządem Generalnego Gubernatorstwa Warszawskiego pod władzą gen. Hansa Hartwiga von Beselera podległego bezpośrednio kanclerzowi rzeszy. Powiaty: radzyński, włodawski, bialski i konstyntanowski podlegały dowództwu frontowemu jako tzw. etapy i przeszły pod zarząd „Komendy etapów naczelnego dowództwa armii wschodnich – Oberkommanda Ost (tzw. Ober-Ost). Autor wprowadza czytelnika w opisywany odcinek dziejów, charakteryzując położenie polityczne, gospodarcze i społeczne ludności na tym obszarze. Wyjaśnia również, jak kształtowała się Polska Organizacja Wojskowa, jak działała i jakim represjom byli poddawani jej członkowie. Znajdziemy w książce szczegółowy opis tego, co działo się w poszczególnych miejscowościach Podlasia 11 listopada 1918 r. Najwięcej miejsca poświęca autor - międzyrzeczanin wydarzeniom w Międzyrzecu Podlaskim 16 listopada 1918 r., znanym jako „Krwawe dni Międzyrzeca”.

Publikacja jest bogato ilustrowana archiwalnymi fotografiami, skanami map i dokumentów. Jako puentę przedstawionych w niej wydarzeń można odczytać wiersz Franciszka Wasilewskiego z 1934 r., dedykowany „szaremu Podlasiu”, które wzniosło się polskością „na najwyższe szczyty”.

ML

 

Józef Geresz, Tak rodziła się niepodległość. Południowe Podlasie 1918, Poligraf, Międzyrzec Podlaski 2018.


Trzeba kultywować pamięć

 

PYTAMY dr. Józefa Geresza, autora książki

 

Książka, która ukazała się w przededniu obchodów 100 rocznicy odzyskania przez Polskę niepodległości, nie jest Pana pierwszym podejściem do tematu wyzwalania się Południowego Podlasia.

 

Pracę przyczynkarską nad tym tematem podjąłem 50 lat temu, w czasach, gdy panowała wchechobecna teza, że odzyskanie niepodległości Polska zawdzięcza rewolucji październikowej w Rosji. Dlatego takie opracowania jak moje nie były mile widziane. Z tego właśnie względu ograniczyłem się głownie do napaści Niemców na Międzyrzec Podlaski, jaka miała miejsce 16 listopada 1918 r. Zbierając materiał w latach 70, przy słabej komunikacji drogowej i telefonicznej, napotkałem na dużo trudności, żeby dotrzeć do wszystkich żyjących świadków wydarzeń. Mimo różnych niedostatków praca, która ukazał się drukiem w 1971 r., stanowiła spory krok naprzód w porównaniu do dotyczącej tego zagadnienia książki „Z krwawych dni”, wydanej w 1930 r., i została dostrzeżona przez historyków. Do tematu wróciłem w 1998 r., w 80 rocznicę odzyskania niepodległości. Opublikowałem elaborat zatytułowany „Z dziejów rozbrojenia okupantów na płd. Podlasiu w listopadzie 1918 r.”.

 

Po 20 latach ponownie wziął Pan na warsztat zagadnienia związane z drogami Podlasia do wolności.

 

Dzięki Bogu doczekałem się 100 rocznicy odzyskania niepodległości, co skłoniło mnie do przygotowania jeszcze jednego opracowania. Mam świadomość, że ten wycinek dziejów Podlasia jest słabo znany, dlatego moja praca adresowana jest do szerokiego kręgu czytelników i ma charakter popularnej panoramy wydarzeń. Większość zamieszczonych w publikacji szkiców drukowana była na łamach „Echa Katolickiego” w cyklu „Z dziejów Podlasia”.

 

W swoim opracowaniu podjął się Pan przywrócenia czci sierżantowi Ignacemu Zowczakowi. Dlaczego?

 

Poważne oskarżenia, jakie ciążyły na nim, były skutkiem opublikowania w Londynie w 1966 r. pamiętników gen. Aleksandra Jerzego Narbuta Łuczyńskiego, dowódcy podlaskiego 34 pułku piechoty w latach 1919-1912. Autor zawarł w nich nieprawdziwe fakty odnośnie I. Zowczaka, nazywając go awanturnikiem, watażką, „przywódcą bandy”. Tymczasem sierż. Zowczak miał za sobą piękną przeszłość legionową, internowanie, ucieczkę z obozu i działalność konspiracyjną w Polskiej Organizacji Wojskowej. Szczegóły i źródła konfliktu szczegółowo opisuję w ostatnim rozdziale w książce zatytułowanym „Tragiczny sierżant”. Obalam również zarzuty, że winę za ludobójstwo w Międzyrzecu ponosi sierż. Zowczak. Niezależnie od tego cieszy mnie fakt, że mieszkańcy Międzyrzeca już ponad 20 lat kultywują pamięć o Zowczaku i innych bohaterach sprzed 100 lat, organizując w rocznice ich śmierci wieczorne uroczyste marsze z pochodniami i apele poległych. Myślę, że po 100 latach od jego śmierci nadal trzeba przypominać jego postać, żeby przywrócić mu dobre imię i godność,



Powrót

 

STRONA GŁÓWNA



Archiwum jedynek
Pobierz pełne wydanie
Dodatek Echo Leśne

Aktualności

Więcej artykułów z tej kategorii »

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

FOTOGALERIA

Uroczystości w Pratulinie


23 stycznia w pratulińskim sanktuarium odbyły się doroczne uroczystości z racji wspomnienia bł. Męczenników Podlaskich. Wydarzeniu towarzyszyło poświęcenie Domu Pielgrzyma. Uroczystościom przewodniczyli kard. Kazimierz Nycz oraz bp Kazimierz Gurda i bp Piotr Sawczuk. [fot. AWAW]

FOTOGALERIA

Dzień Życia Konsekrowanego


Każdy dzięki Duchowi Świętemu odkrywa swój własny sposób ofiarowania się Ojcu Niebieskiemu. Własny, ale otrzymany i przyjęty od Boga; własny, ale jednocześnie potwierdzony przez Kościół, w którym jest obecny i działa Boży Duch; własny, ale w odniesieniu do Jezusa Chrystusa, bowiem żadne ofiarowanie siebie poza Chrystusem nie może być przyjęte przez Ojca. Tylko Jego ofiara została przyjęta - podkreślił bp Kazimierz Gurda w homilii podczas Eucharystii sprawowanej w święto Ofiarowania Pańskiego. [fot. M. Król]

PATRONAT "ECHO"


Bal karnawałowy 2019
Caritas Diecezji Siedleckiej Środowiskowy Dom Samopomocy w Białej Podlaskiej organizuje już po raz 17 bal karnawałowy skierowany do osób z niepełnosprawnością.
więcej »
Warsztaty biblijne
Katolickie Stowarzyszenie „Civitas Christiana” w Warszawie zaprasza młodzież szkół ponadgimnazjalnych wraz z katechetami do udziału w pierwszej edycji warsztatów biblijnych pt. „Poznaj list św. Pawła do Rzymian”.
więcej »
Tropem Wilczym
3 marca, po raz piąty we Włodawie, odbędzie się Bieg Pamięci Żołnierzy Wyklętych. W programie są biegi na dystansie 5 km oraz na symbolizującym datę śmierci ostatniego z wyklętych odcinku 1963 m.
więcej »
 

POLECAMY


O oczekiwaniu i obecności
Jedyną właściwą odpowiedzią na tę dojmującą tęsknotę jest Bóg. Papież Benedykt XVI przypomina, że chrześcijanie oczekują powtórnego przyjścia Pana, jednocześnie już żyjąc tym, czego się spodziewają.
więcej »
O księżach z krwi i kości
Dlaczego jedni stawiają księży na świeczniku, a drudzy wdeptują ich w ziemię? Bo nie rozumieją, czym jest kapłaństwo i kim tak naprawdę jest kapłan.
więcej »
Unici przed kamerą
31 stycznia zakończyły się zimowe zdjęcia do filmu „Z ziemi podlaskiej”. Produkcja przybliża wstrząsające losy naszych unitów.
więcej »
 

SONDA

 

Wyrzucanie żywności uważam za...

grzech

marnotrawstwo

problem współczesnego świata

nieodpowiedzialność

nie uważam tego za coś złego



LITURGIA SŁOWA


Sobota
Czytania:
;
Ewangelia:


Czytania na dzień dzisiejszy - www.mateusz.pl

PROMOCJA

 

 
statystyka

NASI PARTNERZY

Copyright 2008 Echo Katolickie

Realizacja KREATOR