Zbiórki na renowację nagrobków
Dzięki wspólnemu zaangażowaniu i ofiarności udało się ocalić wiele obiektów, które stanowią świadectwo historii regionu. Przy okazji mieszkańcy przypominają sobie osoby, które pracowały i działały na rzecz lokalnych społeczności.
W Siedlcach akcję prowadzi Siedleckie Towarzystwo Samorządowe. Co roku, 1 i 2 listopada, wolontariusze kwestują pod cmentarzami, zachęcając do wsparcia zbiórki. Przez ostatnie dwa lata celem była renowacja nagrobka Mieczysława Asłanowicza – pierwszego dyrektora Liceum im. Hetmana Stanisława Żółkiewskiego, represjonowanego przez Rosjan za walkę o niepodległość. Odnowienie pomnika znajdującego się na cmentarzu centralnym stało się możliwe dzięki wielkiej ofiarności społeczeństwa, a gromadzenie funduszy na ten cel trwało dwa lata. W 2023 r. zebrano 22 tys. zł, a w 2024 – 32 tys. Prace konserwatorskie polegały na usunięciu warstwy glonów i osadów, uzupełnieniu ubytków, odtworzeniu napisów oraz pokryciu pomnika preparatami chemicznymi chroniącymi go przed wodą i porostami.
W tym roku do renowacji wybrano grób Eugeniusza Wiszniewskiego – lekarza, społecznika, patrioty i senatora II Rzeczypospolitej, który na stałe zapisał się w historii Siedlec. Podczas tegorocznej kwesty zebrano ponad 30 tys. zł.
Także w Białej Podlaskiej prowadzona jest podobna zbiórka – jej tradycja sięga 20 lat, a za jej organizacją stoi Koło Bialczan. Przez te lata udało się odnowić ponad 80 nagrobków, zaś środki z tegorocznej kwesty zostaną przeznaczone na odnowienie tych znajdujących się na cmentarzu parafialnym przy ul. Janowskiej: rodziny Radwan-Haczyńskich i komendanta straży pożarnej Rajmunda Łodziaka.
Natomiast w Radzyniu Podlaskim kwestowano na odnowę nagrobka Haliny Rudnickiej – niezwykle zasłużonej dla Radzynia Podlaskiego i jego mieszkańców działaczki społecznej, która podczas I wojny światowej prowadziła nieformalne nauczanie młodzieży na poziomie szkoły średniej.
Zbiórki trwały również w powiecie włodawskim: Stowarzyszenie Renovabis z Włodawy zgromadziło 21 tys. zł, a Stowarzyszenie Wereszczyński Gościniec – ponad 15 tys. zł. Na cmentarzu parafialnym we Włodawie prace renowacyjne trwają od 2009 r. – cmentarz przy al. Józefa Piłsudskiego, założony pod koniec XVIII w., należy do najstarszych i najcenniejszych historycznie obiektów tego typu w regionie.
Hojni byli także mieszkańcy Łukowa, którzy wsparli kwestujących przy cmentarzu św. Rocha – zgromadzono ponad 14 tys. zł. W ubiegłym roku odnowiono tablicę upamiętniającą Konstancję z Gajewskich Stilkr – matkę przedwojennego burmistrza Łukowa.
JAG