Susza wystawia gminy na próbę
Susza przestaje być problemem wyłącznie rolników. Coraz częściej odbija się także na funkcjonowaniu gminnych wodociągów. W czasie upałów gwałtownie rośnie zużycie wody, a lokalne systemy nie zawsze nadążają za zwiększonym poborem. Dlatego samorządy inwestują w nowe ujęcia, modernizują stacje uzdatniania i zwiększają pojemność zbiorników retencyjnych.
Pogarszającą się sytuację potwierdza Państwowy Instytut Geologiczny – Państwowy Instytut Badawczy. – Od kwietnia w centralno-zachodniej części województwa lubelskiego obserwowana jest regionalna niżówka hydrogeologiczna. Zjawisko to jest przejawem suszy i związane jest z niskimi stanami wód podziemnych pierwszego poziomu wodonośnego, czyli najpłycej położonej warstwy gruntu – wyjaśnia dr Małgorzata Woźnicka z PIG-PIB, dodając, że w najbliższych tygodniach zjawisko może objąć kolejne obszary regionu.
Nowe ujęcia i większe rezerwy
W gminie Zbuczyn latem regularnie rośnie zapotrzebowanie na wodę. W tym roku doszło nawet do nieplanowanej przerwy w dostawach spowodowanej opróżnieniem zbiorników retencyjnych.
– Nie wprowadziliśmy zakazów podlewania ogrodów, ale apelujemy o oszczędne korzystanie z wody, zwłaszcza przy napełnianiu basenów i podlewaniu zieleni – mówi Jarosław Jasiński, naczelnik wydziału infrastruktury w urzędzie gminy.
Samorząd prowadzi jednocześnie inwestycje warte ponad 8 mln zł. Modernizowane jest ujęcie wody w Jasionce, rozbudowywana stacja uzdatniania, powstaje nowa studnia głębinowa, a pojemność zbiorników retencyjnych zostanie podwojona. Trwają także przygotowania do budowy kolejnego ujęcia w Tarczach oraz nowych studni głębinowych w Krzesku-Królowej Niwie. Przedsięwzięcia te mają zwiększyć wydajność systemu wodociągowego i zabezpieczyć przed koniecznością wprowadzania ograniczeń w dostawach.
Przygotowują się na trudniejsze lata
Także w Rykach trwają działania mające zabezpieczyć mieszkańców przed skutkami suszy. – Rosnące zużycie wody stało się jedną z przesłanek do rozbudowy infrastruktury. Naszym celem jest utrzymanie ciągłości dostaw nawet w okresach największego poboru – mówi Andrzej Waszczuk, dyrektor ds. komunalnych Przedsiębiorstwa Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w Rykach.
Spółka zarządza pracą kilku ujęć, stacji uzdatniania i sieci przesyłowej tak, aby równomiernie rozłożyć pobór i utrzymać odpowiednie ciśnienie. – Dzięki rozbudowie infrastruktury oraz jej systematycznej modernizacji ograniczamy ryzyko wystąpienia sytuacji kryzysowych. Przy obecnym tempie inwestycji nie zakładamy konieczności wprowadzania reglamentacji dostaw – podkreśla dyrektor.
Na rozbudowę systemu wodociągowego stawia również gmina Biała Podlaska. – Modernizujemy ujęcie w Sworach, projektujemy nowe w Porosiukach i planujemy połączyć całą sieć w jeden układ, który zwiększy bezpieczeństwo dostaw – wyjaśnia wójt Konrad Gąsiorowski.
Samorząd inwestuje także w cyberbezpieczeństwo infrastruktury wodociągowej. – Pozyskaliśmy około 1 mln zł na zabezpieczenie systemów wodociągowych i kanalizacyjnych przed cyberatakami. Dziś równie ważne jak bezpieczeństwo techniczne jest bezpieczeństwo cyfrowe naszych obiektów – podkreśla wójt.
Potrzebny rozsądek
W gminie Hańsk nie odnotowano dotąd problemów z wydajnością ujęć ani przerw w dostawach spowodowanych upałami. Samorząd stale monitoruje sytuację, prowadzi modernizację sieci i zachęca mieszkańców do rozsądnego gospodarowania wodą.
– Nie planujemy wprowadzania zakazów, jednak prosimy o ograniczenie podlewania ogrodów, napełniania basenów oraz mycia samochodów w okresach największego zapotrzebowania – mówi Jagoda Doszko z hańskiego urzędu gminy, przypominając, że w ostatnich latach zrealizowano szereg inwestycji związanych z modernizacją i rozbudową infrastruktury wodociągowej. – Obejmowały one m.in. ujęcia wody, sieć wodociągową oraz system opomiarowania, co zwiększyło niezawodność dostaw – wyjaśnia J. Doszko
O wykorzystywanie wody z sieci przede wszystkim do codziennych potrzeb, a nie do podlewania trawników czy napełniania basenów, apeluje także Gminny Zakład Usług Komunalnych w Urszulinie. Podobne komunikaty pojawiały się tam również w ubiegłym roku, gdy poziom wód w gminnych ujęciach był wyjątkowo niski.
Do tej pory mieszkańcy wielu gmin traktowali stały dostęp do wody jako coś oczywistego. Susza pokazuje jednak, że zasoby nie są nieograniczone, a zapewnienie bezpieczeństwa dostaw wymaga zarówno inwestycji, jak i zmiany codziennych przyzwyczajeń.
Joanna Szubstarska