Historia zapisana dla przyszłości

Nie tylko zabytki i archiwalia, ale również rodzinne opowieści, dawne zwyczaje, pieśni, fotografie i wiedza mieszkańców mają znaleźć swoje miejsce w Leśniańskim Instytucie Dziedzictwa.

Nowa inicjatywa ma stać się centrum badań, dokumentowania i popularyzacji historii gminy Leśna Podlaska. 2 sierpnia w sali widowiskowej Gminnego Ośrodka Kultury w Leśnej Podlaskiej odbyła się inauguracja działalności Leśniańskiego Instytutu Dziedzictwa (LID). Podczas uroczystości podpisano akt założycielski, dając początek inicjatywie, która ma połączyć działania badaczy, regionalistów i mieszkańców zatroskanych o zachowanie lokalnej pamięci.

– To ważny dzień dla naszej gminy. Tworzymy przestrzeń, która będzie gromadziła, badała i udostępniała wiedzę o historii, kulturze i dziedzictwie Leśnej Podlaskiej – mówi wójt Paweł Kazimierski.

LID będzie działał przy gminnej bibliotece. Nie oznacza to powstania kolejnej odrębnej instytucji, lecz wykorzystanie potencjału i doświadczenia bibliotekarzy.

Początek dały poszukiwania

Pomysł narodził się podczas poszukiwań materiałów dotyczących bazyliki leśniańskiej, podczas których okazało się, że wiele cennych świadectw przeszłości znajduje się w rozproszonych zbiorach – archiwach, bibliotekach oraz prywatnych kolekcjach mieszkańców. – Pomyślałem, że potrzebujemy miejsca, które będzie je odnajdywało, porządkowało i udostępniało, ale także zadawało kolejne pytania o historię naszej gminy – wyjaśnia P. Kazimierski.

Jednym z najważniejszych przedsięwzięć LID będzie stworzenie repozytorium dziedzictwa gminy Leśna Podlaska. Trafią do niego m.in. źródła historyczne, fotografie, materiały audiowizualne, relacje mieszkańców, dokumenty dotyczące lokalnych instytucji i organizacji, a także opracowania związane z kulturą, przyrodą i rozwojem regionu.

Nie tylko daty i dokumenty

Twórcy instytutu podkreślają, że przeszłość gminy to nie tylko daty i dokumenty. Równie ważne są elementy niematerialne: tradycje, zwyczaje, lokalne opowieści, dawne rzemiosło czy pamięć mieszkańców. – Historia i tradycja są częścią naszej tożsamości. Jeżeli nie zadbamy o nie dzisiaj, z każdym rokiem będziemy tracić kolejne fotografie, dokumenty, wspomnienia i rodzinne historie – mówi wójt.

Zakres zainteresowań LID obejmuje m.in. historię, archeologię, architekturę, etnografię, kulturę ludową oraz środowisko przyrodnicze. Ważnym elementem działalności będzie także dokumentowanie współczesności – tak, aby przyszłe pokolenia mogły poznać życie mieszkańców początku XXI w.

Miejsce otwarte dla wszystkich

LID ma być przestrzenią współpracy. Swoje miejsce znajdą w nim zarówno naukowcy, jak i osoby, które od lat prywatnie zajmują się historią regionu. – Zachęcamy do przekazywania fotografii, dokumentów, wspomnień, rodzinnych historii i pamiątek. Chcemy również wspólnie stawiać pytania badawcze i szukać na nie odpowiedzi. Pragniemy pokazać młodym ludziom, że historia nie znajduje się wyłącznie w podręcznikach. Jest obecna wokół nas – w krajobrazie, budynkach, rodzinnych opowieściach i lokalnych tradycjach – zaznacza P. Kazimierski.

Planowane są warsztaty, spotkania, wystawy oraz działania edukacyjne. Organizatorzy chcą współpracować ze szkołami, muzeami, archiwami, uczelniami i organizacjami społecznymi. – Chcemy stworzyć miejsce otwarte dla wszystkich, a nie zamkniętą instytucję – podkreśla wójt.

Jednym z kluczowych zadań LID będzie digitalizacja zgromadzonych materiałów. Dzięki zapisowi cyfrowemu stare fotografie, dokumenty i inne pamiątki będą mogły zostać zabezpieczone przed zniszczeniem oraz udostępnione szerszemu gronu odbiorców.

DY