Zawołana przez Maryję
W czasie wojny Z. Kossak - już wówczas z bogatym dorobkiem powieściowym na koncie, uznana i kochana przez swoich czytelników - zamieszkała w Warszawie. Przechodząc Krakowskim Przedmieściem, mijała gmach Towarzystwa Dobroczynności, w którym na parterze znajdował się sklep z dewocjonaliami. Zwykle odwracała od niego głowę - wywodziła się z artystycznej rodziny, jej dziadek i wuj byli wybitnymi malarzami, nic więc dziwnego, że drażniły ją tandetne gipsowe świątki na wystawie.
Pewnego marcowego dnia 1941 r., dochodząc do tego miejsca, usłyszała, że ktoś ją woła. Rozejrzała się, ale na ulicy nie było nikogo. Jej uwagę przyciągnął natomiast wystawiony na witrynie obraz Matki Bożej Częstochowskiej.
Wieczorem Zofia zaszła do sklepu i zapytała o cenę. Kwota 300 zł, jakiej żądał właściciel wstawionego w komis obrazu, była dla niej nieosiągalna. Ale nie potrafiła o nim zapomnieć. Ilekroć przechodziła tą drogą, sprawdzała, czy ktoś go nie kupił. 30 sierpnia 1941 r. spotkała Szczepana Jeleńskiego z Księgarni św. Wojciecha w Poznaniu, z którym współpracowała przed wojną. Wydawca, widząc nędzne ubranie Z. Kossak, wyciągnął z kieszeni wszystkie pieniądze, jakie miał ze sobą, i wręczył jej na poczet przyszłych wydań. Po przeliczeniu okazało się, że to suma 300 zł. Zofia bez chwili wahania kupiła za nie wymarzony obraz. Jej bliscy uważali, że postąpiła nierozsądnie – a ona była przeszczęśliwa. Tej samej nocy zbombardowano Warszawę. Jedna z bomb uderzyła w Towarzystwo Dobroczynności. W miejscu, gdzie mieścił się sklep z dewocjonaliami, widniała wielka dziura, co utwierdziło pisarkę w przekonaniu, że obraz Matki Bożej Częstochowskiej musiał być ocalony. ...
Monika Lipińska