Hołd dla nieusłyszanych

Negatywny obraz Romów narastał przez wiele lat, prowadząc do wielu tragedii, w tym zagłady podczas II wojny światowej. Książka wydana przez Muzeum w Treblince, gdzie wielu z nich zginęło, przywraca pamięć o nich i należną im godność.

Dzieje Romów - jednej z najliczniejszych mniejszości etnicznych w Polsce i Europie, a zarazem jednej z najbardziej doświadczonych dyskryminacją - warte są bliższego poznania. Możliwość opowiedzenia swojej historii dało im Muzeum Treblinka, które wielokrotnie podejmowało działania służące upamiętnieniu romskich ofiar oraz popularyzacji wiedzy o historii i kulturze tej społeczności.

– Jednym z efektów tych działań jest publikacja „Romowie. Historia i poezja. Zagłada Romów – wiersze Romów Europejskich” – mówi dr Edward Kopówka, dyrektor placówki.

 

Zmiana nastawienia

Kiedy Romowie przybyli do Europy z Indii, byli przyjmowani gościnnie, ale w XVI w. – wraz z ugruntowaniem się epoki renesansu i nowej filozofii traktującej pracę jak święty obowiązek – zaczęli być postrzegani jako włóczędzy i próżniacy. Poskutkowało to licznymi antycygańskimi ustawami (w Polsce pierwsza w 1557 r.) i prześladowaniami. Późniejsze lata pobytu w Europie przyniosły Romom nowe doświadczenia w kontaktach z nie-Romami. Nastąpił wzrost nietolerancji i wrogich działań, poczynając od wprowadzenia w niektórych krajach zakazów używania ojczystego języka, aż do wypędzenia ich z ziem, na których mieli zamiar zatrzymać się na dłużej. Romowie przez stulecia padali ofiarą niewolnictwa, a w skrajnych przypadkach urządzano na nich polowania w lasach. Tego rodzaju brutalne praktyki miały miejsce jeszcze w XIX w. ...