Każdy gest ma znaczenie

Rozmowa z ks. dr. Łukaszem Celińskim, kierownikiem Referatu Liturgicznego Kurii Diecezjalnej Siedleckiej.

Trudno w jednej rozmowie wyjaśnić sens znaków liturgii eucharystycznej, ale spróbujmy. Zacznijmy od postawy. Kiedy podczas Mszy św. powinniśmy stać, kiedy siedzieć, a kiedy klęczeć? Co wyraża każda z tych postaw?

Zgodnie z przepisami liturgicznymi oraz ich adaptacją zatwierdzoną przez Episkopat Polski wierni podczas Mszy św. stoją od jej początku aż do modlitwy kolekty włącznie, czyli do rozpoczęcia liturgii słowa. Następnie wstają na śpiew przed Ewangelią i na samą Ewangelię, stoją podczas wyznania wiary oraz modlitwy wiernych.

Kolejny moment to wezwanie: „Módlcie się, aby moją i waszą Ofiarę…”, aż do „Baranku Boży” włącznie. Stoimy również podczas modlitwy po Komunii św. i na błogosławieństwo końcowe. Postawa stojąca jest podstawową postawą liturgiczną. To wyraz czci, gotowości do słuchania i do pójścia za Panem Bogiem. Przede wszystkim jednak jest to postawa godności dziecka Bożego. W liturgii słyszymy, że aniołowie stoją przed tronem Boga i oddają Mu chwałę. W II Modlitwie Eucharystycznej mówimy: „dziękujemy, że nas wybrałeś, abyśmy stali przed Tobą i Tobie służyli”. To nie jest przypadkowe. Postawa stojąca oznacza służbę i oddawanie chwały. Postawa siedząca jest przyjmowana zasadniczo w czasie liturgii słowa – poza Ewangelią. Siadamy na czytania, psalm responsoryjny, homilię. Można usiąść także w czasie ogłoszeń. Jest to postawa słuchania, skupienia na słowie Bożym. Warto pamiętać, że w niektórych obrządkach wschodnich wierni w ogóle nie siadają – przez całą liturgię stoją. Jeśli chodzi o postawę klęczącą, przyjmujemy ją zasadniczo od epiklezy, czyli modlitwy o uświęcenie darów – w II Modlitwie Eucharystycznej brzmi ona: „Uświęć te dary mocą Twojego Ducha…”. Klęczymy także po śpiewie „Baranku Boży”, przed Komunią św. Jest to postawa adoracji, uniżenia, wyznania wiary w wielkość i majestat Boga. W Piśmie Świętym ci, którzy doświadczają Bożej chwały, padają na kolana. To naturalna odpowiedź człowieka na świętość Boga.

 

Klęczymy po Komunii do zamknięcia tabernakulum?

Możemy, ale przepisy dopuszczają również postawę siedzącą. ...

DY