Kobieta, która sięgała nieba

Wśród polskich oficerów zamordowanych w Katyniu wiosną 1940 r. była tylko jedna kobieta - pilot Janina Lewandowska. W obozowej pamięci zapisała się jako „Matka Boska Kozielska” - symbol wiary, odwagi i niezwykłej siły ducha, który nie złamał się nawet w sowieckiej niewoli.

Janina Antonina urodziła się 22 kwietnia 1908 r. w Charkowie w rodzinie o silnych tradycjach patriotycznych. Była córką gen. Józefa Dowbora-Muśnickiego - dowódcy powstania wielkopolskiego, oraz Agnieszki z Korsuńskich - kobiety utalentowanej muzycznie, która swoje artystyczne ambicje poświęciła na rzecz rodziny.

Wychowana w domu, gdzie splatały się dyscyplina wojskowa, patriotyzm i muzyka, początkowo szukała swojej drogi w sztuce. Ukończyła Państwowe Konserwatorium Muzyczne w Poznaniu, studiowała fortepian i śpiew. Marzyła o scenie, występowała w Operze Poznańskiej i radiu.

 

Spadochron zamiast fortepianu

Z czasem życie J. Lewandowskiej skierowało się w zupełnie inną stronę. Fascynacja lotnictwem, być może zaszczepiona przez starszego brata Olgierda, oficera 3 Pułku Lotniczego, stała się pasją, której nie dało się już zatrzymać. Janina należała do Aeroklubu Poznańskiego, szkoliła się na szybowcach, uczestniczyła w kursach spadochronowych. W 1936 r. ukończyła Wyższą Szkołę Pilotażu w Ławicy.

Nietypowe dla swoich czasów zainteresowania zawodowe umiejętnie łączyła z klasycznymi kobiecymi czynnościami: projektowała i szyła ubrania, chętnie gotowała i uprawiała ogródek. Lubiła również sport. Jeździła konno, pływała, w zimie szusowała na nartach.

 

Miłość i wojna

W 1936 r. w Tęgoborzu k. Nowego Sącza, podczas pokazów szybowcowych, Janina poznała pochodzącego z Krakowa instruktora pilotażu Mieczysława Lewandowskiego. Ich znajomość szybko przerodziła się w uczucie. 10 czerwca 1939 r. wzięli ślub kościelny. Chwile małżeńskiego szczęścia nie trwały jednak długo. Przerwała je wojna. ...

Jolanta Krasnowska