Wielka kolekcja wspomnień - tak najkrócej można podsumować treści, jakie wybrzmiały podczas części konferencyjnej XII Sesji naukowej o ziemiaństwie zorganizowanej w Muzeum Regionalnym im. M. Asłanowicza w Siedlcach 12 czerwca.

Zgromadziła ona ludzi w różny sposób związanych z ziemiaństwem: muzealników, badaczy tematyki, potomków rodzin szlacheckich, właścicieli dworów oraz pasjonatów. Witając uczestników sesji pt. „Ziemianie kolekcjonerzy - ziemiaństwo w kolekcjach”, dyrektor muzeum Sławomir Kordaczuk przypomniał, że konferencje o roli ziemiaństwa w Polsce i na Podlasiu muzeum organizuje od 2004 r.

W ciągu dekady udało się nie tylko zabezpieczyć budynek, ale też odkryć nieznane dotąd relikty przeszłości. Rewitalizacja Kościoła Wniebowzięcia NMP w Żabiance została uznana za jedną z ważniejszych inwestycji ostatnich lat.

Niewielką miejscowość w gminie Ułęż od wieków zdobi wzniesiony na podwyższeniu drewniany kościół. Zabytek pochodzi z 1745 r. i powstał staraniem fundatora Łukasza Bentkowskiego, starosty stężyckiego. Jak wynika z historii, nie była to pierwsza świątynia w Żabiance. Ponad 150 lat wcześniej - w 1570 r. drewniany, ale mniejszy kościół w tym samym miejscu wystawił Łukasz Lędzki.

5 czerwca w parafii św. Antoniego Padewskiego w Turowie trzy Rodziny Serca Jezusowego świętowały jubileusz dziesięciolecia. Zawiązała się kolejna, której patronem został św. Andrzej Bobola. Dla niewielkiej, liczącej niespełna 800 wiernych wspólnoty takie modlitewne zaplecze to duża siła. Dekada obecności tych grup w parafii wpisuje się w obchodzone w tym roku 25-lecie istnienia wspólnot w Polsce.

Świętowanie w pierwszy piątek miesiąca rozpoczęła comiesięczna adoracja i modlitwa przed Najświętszym Sakramentem. Podczas Mszy św. członkowie wspólnot dziękowali za dekadę obecności trzech Rodzin Serca Jezusowego w parafii oraz powstanie kolejnej.

31 maja w parafii Trójcy Świętej w Sosnowicy odbył się odpust trynitarny. Przed Sumą odpustową parafianie i przybyli goście zebrali się na placu kościelnym, by uczestniczyć w poświęceniu nowego krzyża wzniesionego ku pamięci poległych w Warszawie w 1861 r.

165 lat temu w stolicy doszło do manifestacji patriotycznych, które przeradzały się w religijne procesje. Wojska imperium rosyjskiego krwawo tłumiły demonstracje. Doszło do masakry - dokładna liczba ofiar nie jest znana, ale szacuje się ją na około 300 osób. Po tych wydarzeniach Kościół katolicki ogłosił żałobę narodową. W tym czasie właścicielem leżącego nieopodal Sosnowicy Lejna był Józef Seweryn Liniewski.

Od prawie 200 lat ludzie przychodzą do leśnych kaplic w Turowie, by za wstawiennictwem św. Antoniego Padewskiego wypraszać potrzebne łaski.

Od ponad 100 lat przybywają tu w pierwszą niedzielę czerwca, by uczestniczyć w dorocznym odpuście ku czci świętego. W 1910 r. bp Franciszek Jaczewski, administrator diecezji podlaskiej, specjalnym dekretem zezwolił na sprawowanie w tym miejscu nabożeństwa i ustalił jego termin. Kult św. Antoniego Padewskiego zaczął się tu rozwijać w początkiem XIX w. Wiąże się z opowieścią, przekazywaną drogą ustną, o objawieniu św. Antoniego w turowskim lesie miejscowemu chłopu.

Ponad 350 stron historii, archiwalnych fotografii, wspomnień i opisów miejsc. Gmina Trojanów zaprezentowała publikację dokumentującą dzieje regionu i ukazującą jego współczesny rozwój.

To książka, która ma być zarówno źródłem wiedzy historycznej, jak i sentymentalną pamiątką dla mieszkańców.

„Gmina Trojanów” pod redakcją Przemysława Piątkowskiego to obszerne opracowanie wydane w formacie A4, liczące 351 stron. Publikacja została przygotowana z dużą dbałością o szczegóły i - jak podkreślają samorządowcy - ma stanowić kompendium wiedzy o historii, kulturze oraz współczesności gminy.

Gmina Komarówka Podlaska upamiętniła misje unickie z 1905 r., które odbyły się w Lesie Sumierz. - To nasza historia i dziedzictwo na pokolenia - zaznacza wójt Ireneusz Demianiuk.

Wspomniane uroczysko leży na terenie miejscowości Kolembrody. To właśnie w Lesie Sumierz, na modlitwie i Mszy św. gromadzili się w czasie prześladowań unici. Nabożeństwa odprawiali im nie tylko rzymskokatoliccy kapłani z Podlasia, ale też misjonarze z Galicji. Ostatnie misje unickie odbyły się w Sumierzu w 1905 r. Współcześnie na tym miejscu wzniesiono krzyż, ustawiono niewielki ołtarz polowy i zamontowano pamiątkową tablicę. Każdego roku, w drugą niedzielę lipca, odprawiana jest tam Msza św., upamiętniająca owe misje.

Pierwsze eksponaty już można oglądać, ale gmina jest gotowa przyjąć więcej lokalnych pamiątek. Prace przy tworzeniu Izby Historycznej zmierzają ku końcowi.

Dzięki dotacji zewnętrznej w ostatnim roku gminie udało się zrewitalizować centrum Jeziorzan. Za pozyskane 5 mln zł, przy udziale wkładu własnego w kwocie 1,8 mln zł i symbolicznego wsparcia wspólnoty gruntowej, powstała nowa płyta rynku z zielenią i elementami małej architektury. A stary dworek, będący niegdyś siedzibą urzędu gminy a później przedszkola, przebudowano z myślą o utworzeniu izby pamięci.

Poczucie parafian, że dużo zawdzięczają swoim przodkom, przekłada się na troskę o kościół, o cmentarz, jak też na religijność - mówi ks. Zbigniew Grzymała, proboszcz parafii św. Bartłomieja, pytany o rangę jubileuszu 700-lecia, który korytnicka wspólnota przeżywać będzie w dniach 22-25 maja.

Korytnica należy do najstarszych miejscowości regionu południowego Podlasia i wschodniego Mazowsza. Początki parafii sięgają XIV w. Wchodziła ona w skład diecezji krakowskiej i była jedną z dziesięciu parafii funkcjonujących na ziemi garwolińskiej. W 1326 r. powstał w Korytnicy pierwszy kościół, zniszczony wskutek pożaru w 1775 r.

„Siła biblioteki - historia i pasje Danuty Giewartowskiej” to hasło konferencji, która odbyła się 15 maja w auli Mazowieckiego Samorządowego Centrum Doskonalenia Nauczycieli, kończąc obchody Ogólnopolskiego Tygodnia Bibliotek i Dnia Bibliotekarza.

Jako bibliotekarka D. Giewartowska przepracowała ponad 40 lat w Szkole Podstawowej nr 1 im. KEN, będąc dla nauczycieli mistrzem i mentorem, a dla uczniów ukochaną panią z biblioteki wprowadzającą w świat książek i wiedzy. Nie szczędziła sił na angażowanie się w wiele inicjatyw społecznych.