22 maja 2017 r. Imieniny obchodzą: Julia, Wiesława, Helena

Pogoda: Siedlce

Numer 20
18-24 maja 2017r.

menu

NEWS

Już po raz drugi wydział duszpasterstwa rodzin kurii siedleckiej organizuje Diecezjalną Pielgrzymkę Kobiet do Pratulina. Odbędzie się ona w niedzielę, 28 maja, a przebiegać będzie pod hasłem „Kobiety z pasją”.

Opinie

 
 

Publikacja Teresy Bartkowskiej

11 maja 2017 r.

W obronie krzyża


fot. ARCHIWUM

Na mapie prześladowań „za krzyż” na mapie diecezji siedleckiej - poza Miętnem - jest również parafia Horodyszcze (gm. Wisznice). To tutaj w 1966-67 rozegrały się wydarzenia, o których nawet dzisiaj trudno ich świadkom mówić bez emocji.

Stawianie krzyży - nawiązujących do drzewa krzyża, na którym Chrystus przez swoją śmierć złożył za nas ofiarę - jest przede wszystkim wyrazem wiary i publicznym opowiedzeniem się za nauką Kościoła. Z dawien dawna wznoszono je z myślą o przyszłych pokoleniach, by wiarę ojców kontynuowały…

Liczba krzyży w danej miejscowości świadczyła o religijności ludzi, ale też odwadze - szczególnie w czasach, gdy symbole chrześcijańskie były z przestrzeni publicznej wyrzucane.

Z troski o krzyż

W Horodyszczu, przy ulicach, na rozstajach dróg, skrajach pól i w przydomowych ogródkach można doliczyć się dzisiaj ok. 25 krzyży. Cztery z nich - to świadkowie Tysiąclecia Chrztu Polski.

W ramach przygotowań do jubileuszu do troski o przydrożne krzyże zachęcał w 1966 r. ówczesny proboszcz parafii w Horodyszczu ks. Marian Krawczyk - zgodnie z zaleceniami Instrukcji Diecezjalnej na Rok Jubileuszowy Tysiąclecia Chrztu Polski, wydanej 22 września 1965 r. przez bp. Ignacego Świrskiego. Czytamy w niej: „Na dzień parafialnego Te Deum postarać się o naprawienie walących się krzyżów w parafii i o uporządkowanie cmentarzy”.

„Ciebie Boga wysławiamy”

Postawienie krzyża wymagało uzyskania pozwolenia od władz powiatowych, co w czasach ekspansji komunizmu w Polsce - graniczyło z cudem. Ci, którzy decydowali się zrobić to bez pozwolenia, świadomie narażali się na szykany.

Tak też było w Horodyszczu. W akcji stawiania krzyży uczestniczyło zaledwie kilkunastu gospodarzy. Miała ona miejsce w kwietniu 1966 r., przed centralnymi obchodami jubileuszu rocznicy chrztu Polski, które odbyły się 3 maja na Jasnej Górze. Horodyszczanie w tajemnicy - pod osłoną nocy - w różnych miejscach wsi ustawili cztery krzyże opatrzone napisem: „Ciebie Boga wysławiamy 1966”: trzy drewniane i jeden betonowy. Biorący udział w tym dziele dzielili się zadaniami, np. jeden ofiarował drewno, drugi podejmował się obróbki, inni przewozili gotowy krzyż na miejsce itd.

Śledztwo

Mimo że każdy z krzyży zastąpił wcześniej stojący w tym miejscu krzyż - próchniejący, chylący się ku ziemi, czyn horodyszcza został potraktowany jak przestępstwo. Bardzo szybko, najprawdopodobniej wskutek donosów, wszczęto śledztwo. We wsi pojawiła się milicja i funkcjonariusze Służby Bezpieczeństwa. Przesłuchiwali mieszkańców i proboszcza. Nie szczędzili gróźb. W zabudowaniach gospodarstw sąsiadujących z postawionymi krzyżami szukali śladów ociosywania drewna. Następstwem śledztwa było ustalenie dwóch „sprawców” przestępstwa i nałożenie na nich surowych kar. Jednym z nich był Józef Sokołowski, rolnik, właściciel sześciohektarowego gospodarstwa, dekorator parafialnego kościoła, ojciec pięciorga dzieci. 17 kwietnia, ok. 2.00 nad ranem, na polu zwanym „Górka” postawił wraz z bratankiem Feliksem Sokołowskim betonowy krzyż.

Krzyż nazwali betonową figurą

„Postawiłem. Nie usunę” - powiedział stanowczo J. Sokołowski podczas przesłuchania na posterunku MO w Wisznicach, potwierdzając swoją „winę”. Sprawę przejął wówczas Wydział Budownictwa, Urbanistyki i Architektury Prezydium Powiatowej Rady Narodowej we Włodawie. Na 26 sierpnia datowane jest pierwsze z urzędowych pism - tytuł egzekucyjny, zobowiązujący „Obywatela” do przewiezienia krzyża na cmentarz pod groźbą kary pieniężnej. J. Sokołowski nigdy do nakazu się nie dostosował. Ponaglany kolejnymi wezwaniami, odwoływał się do władz powiatowych, wojewódzkich i centralnych.

W 1967 r. J. Sokołowski musiał zapłacić wysoką karę pieniężną, jak też pogodzić się z zajęciem przez komornika zwierząt i maszyn. Kara dotknęła tak naprawdę całą rodzinę – i w wymiarze materialnym, i emocjonalnym.

To, co uderza najbardziej, kiedy przeglądamy dzisiaj dokumenty związane z krzyżem na polu J. Sokołowskiego, to stanowczość, z jaką do sprawy podchodziły władze najniższego szczebla. O ile Wojewódzka Rada Narodowa w Lublinie stwierdziła, że „istnieje możliwość odroczenia rozbiórki krzyża i anulowania przez władze we Włodawie kary pieniężnej”, to „władze we Włodawie” nie odstąpiły od swej wcześniejszej decyzji. W pismach z włodawskiego PPRN nie nazwano również krzyża - krzyżem, tylko „betonową figurą”.

***

Mieszkańcy Horodyszcza zrozumieli, że „sprawa krzyży”, która nawet po latach rodzi wiele bolesnych wspomnień, wymaga puenty. W 2011 r. zamówili Mszę św., która została odprawiona w uroczystość Podwyższenia Krzyża Świętego - „o Boże miłosierdzie dla tych, którzy nie mieli szacunku dla krzyża”.


WARTO PRZECZYTAĆ

Krzyż winien łączyć, a nie dzielić

Publikacja Teresy Bartkowskiej dokumentuje ważny etap życia społeczności parafii w Horodyszczu, jakim była zarówno manifestacja wiary wyrażająca się w stawianiu krzyży, jak i ich obrona.

Przygotowując do publikacji materiały dotyczące rodzinnych wspomnień, autorce zależało na tym, by czytelnik mógł wczuć się w atmosferę czasów, gdy komunistyczna władza występowała przeciwko Kościołowi. Dlatego swoją opowieść o krzyżu rozpoczyna od charakterystyki dziejów horodyskiej parafii, w które w XIX w. wpisały się prześladowania unitów, a w XX w. - represje polityczne. Ważny dla zrozumienia postawy opowiedzenia się za krzyżem w trakcie obchodów Tysiąclecia Chrztu Polski jest rozdział poświęcony przygotowaniu Polaków do Millenium, tj. Wielkiej Nowennie, której założenia opracował Prymas Tysiąclecia - kard. Stefan Wyszyński.

Historia każdego z milenijnych krzyży ustawionych w Horodyszczu - jak i krzyża wzniesionego przez Waleriana Banaszczuka w miejscowości Dubica (przed laty należącej do tej samej parafii) przedstawiona jest osobno. Najwięcej miejsca autorka poświęca krzyżowi na polu zwanym „Górka” - z racji znajomości tematu: to jej tata - Józef Sokołowski stawiał ten krzyż, przyznał się do tego i był karany, czego skutki odczuła cała rodzina. Wspomnienia tych wydarzeń mocno wryły się w pamięć siedmioletniej wówczas Tereski...

Nieocenione znaczenie ma zamieszczona w aneksie dokumentacja; są tutaj pisma urzędowe nakładające kary na J. Sokołowskiego i Waleriana Banaszczuka, jak też ich korespondencja z organami ówczesnej władzy. 


MOIM ZDANIEM

Ks. prof. Kazimierz Matwiejuk

Książka „Krzyże milenijne w parafii Horodyszcze i okolicy” autorstwa Teresy Bartkowskiej jest wymownym świadectwem odważnej wiary parafian horodyskich wobec niesprawiedliwości i szykan stosowanych wobec katolików w czasach komunistycznych. Autorka z pokorą i z wielkim szacunkiem pisze o stawianiu krzyży przez członków jej rodziny i innych mieszkańców Horodyszcza. Swoją narrację udokumentowała urzędowymi dokumentami ówczesnej władzy oraz korespondencją szykanowanych osób z przedstawicielami urzędów różnych szczebli. Te dokumenty jednoznacznie potwierdzają arogancję rządzących oraz ich pogardę dla ludzi wierzących. Odmawiano im prawa do publicznego manifestowania swojej wiary przez stawianie na swojej ziemi krzyży czy kapliczek.

Książka potwierdza, że dziedzictwo bohaterskich unitów z XIX w. miało wielu kontynuatorów w czasach państwowego ateizmu w wieku XX. Potwierdza też smutną prawdę, że prześladujący ludzi wierzących niewiele potrafili się nauczyć z historii.

Teresa Bartkowska, Krzyże milenijne w parafii Horodyszcze i okolicy, Unitas, Siedlce 2016.

Monika Lipińska

Powrót

STRONA GŁÓWNA



Archiwum jedynek
Pobierz pełne wydanie

Aktualności

Więcej artykułów z tej kategorii »

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

FOTOGALERIA

Turniej Ligi Ministranckiej


20 maja w kompleksie sportowym przy ul. Jana Pawła II w Siedlcach rozegrany został turniej finałowy Ligi Ministranckiej 2016/2017. W tegorocznych rozgrywkach wzięło udział 78 drużyn (42 w kategorii „junior” i 36 w kategorii „młodzik”). Podczas finału zmierzyły się ze sobą najlepsze drużyny reprezentujące parafie z całej diecezji siedleckiej. [fot. Tomasz Końko]

FOTOGALERIA

Mistrzowie Polski!


Od 14 do 16 maja w Siedlcach odbywały się finały XIV Mistrzostw Polski Wyższych Seminariów Duchownych i Zakonnych w Piłce Nożnej. Po zaciętych i fizycznie wyczerpujących rozgrywkach Mistrzami Polski zostali obrońcy tytułu - klerycy z siedleckiego Wyższego Seminarium Duchownego. Mistrzostwo zdobyli po raz piąty, tym samym bijąc rekord w historii kleryckich zawodów. [fot. al. Kacper Rysak]

PATRONAT "ECHO"


I Ty możesz zostać gwiazdą!
Pierwszej edycji Konkursu Piosenki Optymistycznej w Języku Obcym Eurosong 2017 przyświeca myśl stworzenia młodym ludziom szansy prezentacji umiejętności wokalno-lingwistycznych.
więcej »
Pielgrzymka Kobiet do Pratulina
Już po raz drugi wydział duszpasterstwa rodzin kurii siedleckiej organizuje Diecezjalną Pielgrzymkę Kobiet do Pratulina. Odbędzie się ona w niedzielę, 28 maja, a przebiegać będzie pod hasłem „Kobiety z pasją”.
więcej »
Na ludowo
28 maja w Maniach odbędą się uroczystości pod hasłem: Dzień Dziecka i Dzień Matki na ludowo.
więcej »
Nocne atrakcje
Nocą z 2 na 3 czerwca w miejscowościach: Wysokie, Rogoźnica, Halasy i Tłuściec odbędzie się Noc Bibliotek!
więcej »
 

POLECAMY


To jeszcze nie koniec…
Wydarzenia w Fatimie stanowią prawdziwy przełom we współczesnej historii, zarówno Kościoła, jak i świata, a po 100 latach wciąż przypominają o dramatycznym i naglącym wezwaniu, z jakim Bóg zwraca się do ludzi.
więcej »
Podręcznik dla każdej rodziny
Rodzice są dla swoich dzieci pierwszymi nauczycielami - także jeśli chodzi o modlitwę i cnoty chrześcijańskie. Z pomocą w wypełnieniu tego zadania przychodzi Mały rytuał rodzinny - swoiste vademecum życia chrześcijańskiego.
więcej »
 

SONDA

 

Miesiąc z Maryją...

uczestniczę w nabożeństwach majowych

kojarzy mi się z wiosną

odmawiam Litanię loretańską

nabożeństwo do Maryi nie powinno ograniczać się do jednego miesiąca

jest jak każdy inny


LITURGIA SŁOWA


Poniedziałek
Czytania:
Dz 16,11-15; Ps 149,1-6.9
Ewangelia:
J 15,26-16,4a

Czytania na dzień dzisiejszy - www.mateusz.pl

PROMOCJA

 

 
statystyka

NASI PARTNERZY

Copyright 2008 Echo Katolickie

Realizacja KREATOR