15 sierpnia 2018 r. Imieniny obchodzą: Maria, Napoleon, Stefan

Pogoda: Siedlce

Numer 33
16-22 sierpnia 2018r.

menu

NEWS

Centrum przesiadkowe w Siedlcach - od września! Szczegóły w bieżącym wydaniu naszego tygodnika.

STRONA GŁÓWNA



Archiwum jedynek
Pobierz pełne wydanie

Historia

 
 

Z dziejów Podlasia (631)

30 kwietnia 2018 r.

Sytuacja na płd. Podlasiu 11 listopada 1918 r.

Nie tylko Siedlce świętowały pierwszy dzień wolności. Wolnymi miastami były w dniu 11 listopada także Sokołów Podlaski, Węgrów, Sterdyń, Ceranów i Kosów Lacki. Już 10 listopada rozbrojono wszystkich Niemców stacjonujących w Sokołowie, a następnie straż pożarna i POW obsadziły gmachy publiczne w mieście.

Pierwszym komendantem miasta został naczelnik straży ogniowej Franciszek Raciborski. W rozbrajaniu okupantów w Węgrowie 11 listopada aktywny udział wzięli peowiacy pod dowództwem Cypriana Ufnala i strażacy. Członkowie OSP odtransportowali tamtejszych Niemców do stacji kolejowej w Sokołowie, skąd zostali odesłani do Siedlec. Tego dnia również OSP w Sterdyni pod dowództwem Juliana Średnickiego rozbroiła posterunek niemiecki złożony z 24 żołnierzy. Niemców rozbroili też strażacy z Ceranowa i Kosowa Lackiego. Pierwszą zdobytą stacją kolei warszawsko-terespolskiej w nocy z 10 na 11 listopada był Broszków, obecnie Kotuń. Został rozbrojony przez strażaków. Również w Wiśniewie strażacy rozbroili Niemców pod dowództwem prezesa OSP A. Kacprzaka. 10 listopada oddział POW dowodzony przez Wiktora Drabińskiego rozbroił Niemców w Stoczku Łukowskim. Gdy peowiacy po rozbrojeniu ruszyli do Łukowa, w miasteczku zorganizowano Obywatelską Milicję Ludową.

Niemców w Kocku także rozbroili członkowie OSP. W akcji przeprowadzonej11 listopada wyróżnili się: A. Goral, A. Kisieliński, J. Mitura i inni.

11 listopada z inicjatywy magistratu w Mordach miejscową OSP przekształcono w Straż Obywatelską. Tego dnia 40-osobowy oddział strażaków dowodzony przez burmistrza Wacława Waciórskiego rozbroił żołnierzy niemieckich na miejscowej stacji kolejowej. 11 listopada doszło do rozbrojenia Niemców w Łukowie.

Łukowski Okręg POW miał silną siatkę konspiracyjną zmontowaną przez pchor. Stefana Zdanowskiego przy współudziale Eugeniusza Kwiatkowskiego. Pomagał im w przygotowaniach do rozbrojenia były oficer I pułku ułanów Legionów Polskich por. Tadeusz Bieńkowski „Łada”. W swojej późniejszej relacji Bieńkowski napisał; „W połowie października 1918 r. zgłosiłem się do Wehrmachtu [właściwie PSZ - JG], który mianował mnie swoim przedstawicielem na sześć powiatów wschodnich z siedzibą w Łukowie. Po przybyciu na miejsce w drugiej połowie tego miesiąca zorientowałem się, że społeczeństwo jest psychicznie przygotowane do akcji przeciwko Niemcom. Porozumiałem się z POW, które dysponowało ok. 50 uzbrojonymi ludźmi, oraz polskimi organizacjami politycznymi. Spodziewając się bliskiej akcji, zatrzymałem na miejscu - na własną odpowiedzialność - mego poprzednika, ppor. Eugeniusza Kwiatkowskiego, późniejszego ministra handlu”. Z tej relacji wynika, że ppor. E. Kwiatkowski był oficerem werbunkowym PSZ w Łukowie i 1 listopada 1918 r. zastąpił go na tym stanowisku T. Bieńkowski. Trzeba uściślić, że S. Zdanowski dysponował ok. 50 peowiakami, ale licho uzbrojonymi. Aby zdobyć lepsze uzbrojenie, Bieńkowski 11 listopada udał się do generał-gubernatora Wilhelmiego z prośbą o wydanie broni, ale gubernator odmówił. Tego dnia powstała w Łukowie niemiecka Rada Żołnierska. Dzielny Bieńkowski pomaszerował do niej, oświadczając, że jeśli wydadzą broń, zyskają możliwość spokojnego odjazdu. Zrewolucjonizowana rada zgodziła się. Bieńkowski z Kwiatkowskim otrzymali kilkadziesiąt karabinów, uzbroili 50 ludzi i z nimi ruszyli na niemiecki batalion w koszarach ze zbrojownią na Łapiguzie. Bieńkowski relacjonował: „Działając bez rozkazu [PSZ - JG], ale w wyczuciu ogólnych nastrojów, zająłem arsenał [magazyn Rady Żołnierskiej - JG], uzbroiłem ludność i rozbroiłem gubernię [sztab gubernatora - JG] oraz stacjonujący w Łukowie batalion piechoty niemieckiej. Przy rozdziale broni arsenału pewna część broni dostała się, niestety, do rąk niepowołanych”. [prawdopodobnie chodzi o żydowskie bojówki lewicowe przekształcone później w Milicję Ludową - JG]. Można dodać, że akcję rozbrojeniową wsparła młodzież z wyższych klas gimnazjum im. T. Kościuszki, harcerze z drużyny im. B. Głowackiego, straż pożarna, kolejarze, oraz zmobilizowane z okolicy grupy POW.

11 listopada rozbrojono Niemców w kilku miastach na terenie Ober-Ostu, m.in. w Łosicach, w Parczewie i Łomazach. Wieczorem tego dnia członkowie łosickiej POW i niezorganizowana młodzież pod kierunkiem łosickiego proboszcza ks. Piotra Komorowskiego (wnuka powstańca styczniowego) przystąpili do rozbrajania Niemców w tym mieście. Rozbrojono wówczas kilkudziesięciu żołnierzy niemieckich z kompanii mostowej, przebywających od kilkunastu dni w Łosicach. Całkowite zaskoczenie oraz stan upojenia alkoholowego komendanta miasta Bohlera spowodowały, że akcja zakończyła się całkowitym powodzeniem.

Rano 11 listopada rozbrojono Niemców w Parczewie. Ok. 4.30 odbyła się zbiórka 16 skautów w stodole u Mikołaja Błażewicza. Tylko ośmiu z nich posiadało stare rewolwery. Główny posterunek niemiecki mieścił się w szkole. Gdy skauci podeszli, wartownik na szczęście spał w budce przy drzwiach. Po sterroryzowaniu go skauci wspięli się na górę, do stojaków z bronią. Wprawdzie Niemcy wyskoczyli w bieliźnie na korytarz, ale na widok wycelowanych rewolwerów i karabinów poddali się. Rozbrojono 27 okupantów, zdobyto 3 lkm i 30 karabinów zwykłych. Gorzej poszło z drugą grupą, która w ilości sześciu żołnierzy kwaterowała w mieście. Ona już nie spała i szła na pomoc. Wynikła strzelanina, w wyniku której zginęło dwóch skautów: Barańczuk i Czarnacki. Ostatecznie wszyscy Niemcy poddali się.

11 listopada rozbrojono także Niemców w Łomazach. W akcji tej wzięło również udział ok. 40 mieszkańców. Udało się odebrać broń Niemcom prawie bez walki. Przewodziła łomaska POW pod kierownictwem F. Śliwińskiego. Według relacji J. Błyskosza - komenda niemiecka we Włodawie uciekła w nocy z 11 na 12 listopada, wydając miejscowym Żydom przeszło 1 tys. karabinów i moc amunicji. Ci powołali emigranta z Rosji na dowódcę i zaczęła się „bolszewicka gospodarka”.

Józef Geresz

Powrót

Aktualności

Więcej artykułów z tej kategorii »

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

FOTOGALERIA

Wprowadzenie relikwii św. Jana Pawła II


W czwartek 26 lipca parafia św. Anny w Wohyniu przeżywała odpust parafialny, podczas którego wprowadzono do kościoła relikwie św. Jana Pawła II. Eucharystii przewodniczył i homilię wygłosił kard. Stanisław Dziwisz.(Fot. Adam Tokarski)

FOTOGALERIA

Na pątniczym szlaku


Obdarowani Duchem Świętym - z tym hasłem idą do Matki, by dziękować, przepraszać, prosić i uczyć się od Maryi zaufania Bogu. 38 Piesza Pielgrzymka Podlaska na Jasną Górę wyruszyła! (Fot. Joanna Szubstarska, Iza Chajkaluk)

PATRONAT "ECHO"


Rok o. Pio
Dwa okrągłe jubileusze: 100 lat od otrzymania stygmatów i 50 lat od przejścia do domu Ojca - ten rok z pewnością będzie należał do św. o. Pio.
więcej »
Hosanna Festival
Chcesz spędzić rewelacyjnie ostatni weekend wakacji? Mamy coś dla Ciebie! Dwa dni wypełnione brzmieniem muzyki z przesłaniem, radością i tańcem razem ze wspaniałymi ludźmi, dla których Chrystus jest Drogą, Prawdą i Życiem! A może jesteś uzdolniony muzycznie: grasz lub śpiewasz?
więcej »
OSG 2018
Europejskie Centrum Biznesu oraz Prezydent Miasta Siedlce, mają zaszczyt i przyjemność zaprosić do udziału w IV edycji Ogólnopolskiego Szczytu Gospodarczego OSG 2018.
więcej »
500 lat parafii w Kodniu
14 i 15 sierpnia upłyną w Kodniu pod znakiem obchodów jubileuszu 500 lat istnienia parafii.
więcej »
Dni Sarnak
14 i 15 sierpnia gmina Sarnaki świętuje. Program zapowiada się ciekawie - każdy znajdzie tutaj coś dla siebie!
więcej »
Złota jesień
19 sierpnia w Suchożebrach już po raz 11 odbędzie się festyn rodzinny „Złota jesień” połączony z Gminnymi Dożynkami.
więcej »
Święto plonów
19 sierpnia w Mokobodach odbędą się Gminne Dożynki na terenach zielonych za kościołem. Podczas dożynek na scenie wystąpi Andrzej Rybiński oraz gwiazda wieczoru - zespół Basta, a także zespół Skolim i dzieci z jednostek oświatowych.
więcej »
Dożynki parafialne
26 sierpnia, po raz piąty parafia pw. św. Bartłomieja w Grębkowie zaprasza na Dożynkowy Festyn Parafialny.
więcej »
Dożynki gminne
26 sierpnia w Rzeczycy odbędą się Gminne Dożynki w gminie Międzyrzec Podlaski. Po Mszy św. o 13.00 nastąpi oficjalne otwarcie dożynek na placu przy remizie OSP.
więcej »
Powiatowe święto plonów
26 sierpnia w Wodyniach odbędą się Dożynki Powiatu Siedleckiego. Oficjalne otwarcie i ceremonia dzielenia chleba odbędą się o 13.15, a poprzedzone będą uroczystą Mszą św.
więcej »
Dni Ryk i gminne dożynki
Główną atrakcją Dni Ryk 2018 będzie zespół Zakopower. Doroczne święto miasta poprzedzi obchody gminnych dożynek.
więcej »
 

POLECAMY


Drzwi do Bożej prawdy
Jeśli nasze próby lektury Pisma Świętego kończyły się niepowodzeniem, możemy zacząć w inny sposób. Autorzy „Biblii opowiedzianej” postanowili swoimi słowami zrelacjonować tę trudną księgę.
więcej »
Piękno uwiecznione
Zwiedzenie wiecznego miasta to pragnienie wielu osób. Tym, dla których pozostaje w sferze marzeń, polecamy albumy w szczególny sposób przybliżające piękno i majestat Watykanu.
więcej »
 

SONDA

 

100 dni abstynencji na 100-lecie niepodległości

Propozycja polskich biskupów pięknie wpisuje się w obchody odzyskania niepodległości.

Obawiam się, że to zadanie, które przerośnie Polaków.

Jeśli ktoś podejmuje abstynencję w konkretnej intencji, wytrzyma 100 dni bez alkoholu.

Nie podejmuję takich zobowiązań, bo nie piję.



LITURGIA SŁOWA


Środa XIX tygodnia okresu zwykłego
Czytania:
Ap 11,19a; 12,1.3-6a.10ab ;
Ps 45,7.10-12.14-15

Ewangelia:
Łk 1,39-56

Czytania na dzień dzisiejszy - www.mateusz.pl

PROMOCJA

 

 
statystyka

NASI PARTNERZY

Copyright 2008 Echo Katolickie

Realizacja KREATOR