20 kwietnia 2018 r. Imieniny obchodzą: Agnieszka, Teodor, Czesław

Pogoda: Siedlce

Numer 16
19-25 kwietnia 2018r.

menu

NEWS

W bieżącym numerze Echa Katolickiego - m.in. relacja z powtórnego pogrzebu pierwszych biskupów naszej diecezji w Janowie Podlaskim. Polecamy!

STRONA GŁÓWNA



Archiwum jedynek
Pobierz pełne wydanie

Historia

 
 

Z dziejów Podlasia (596)

23 sierpnia 2017 r.

Akcja parcelacyjna, nabożeństwa i spotkania w obronie ziemi polskiej

W akcji zbierania podpisów przeciwko wyodrębnieniu guberni chełmskiej zaangażowani byli nie tylko działacze TON i „Zarania”, ale także szlachta podlaska i ziemiaństwo.

Z powiatu bialskiego udało się zebrać 19 tys. 578 podpisów, z włodawskiego 19 tys. 640, z radzyńskiego 5 tys. 701, które przesłano do Petersburga. Ponieważ ówczesny Bank Włościański sprzedawał ziemię tylko popieranym przez siebie prawosławnym i w guberni siedleckiej przeszło w ich ręce ponad 10 tys. morgów ziemi, patriotyczni podlascy ziemianie postanowili wziąć udział w akcji „Ziemia dla Polaków”. Pierwsze inicjatywy powstały już pod koniec 1908 r.

15 listopada tego roku w Międzyrzecu, jak donosił władzom rosyjskim agent „Gorkij”, na zebraniu pod przewodnictwem dzierżawcy folwarku Tuliłów Tadeusza Błociszewskiego propagowano konieczność ubezpieczenia mienia ruchomego i nieruchomości, ale padały również słowa o konieczności twardej obrony wiary katolickiej i ojczyzny. Podobne tematy poruszano na zjeździe kółka rolniczego 27 grudnia 1908 r. u właściciela dóbr Radzyń Bronisława Szlubowskiego. Obecny był tam książę Seweryn Świętopełk-Czetwertyński, który wspólnie ze Szlubowskim - według źródła władz rosyjskich - „bratał się z chłopami, prosił o pomoc ziemianom w umacnianiu polskości i podtrzymywaniu wiary w Ojczyznę”. 6 kwietnia 1909 r. podlascy ziemianie: właściciel dóbr Konstantynów hr. Stanisław Plater-Zyberk, właściciel dóbr Woroblin Ludwik Bryndza-Nacki, właściciel dóbr Woroniec ks. Czesław Świętopełk-Mirski, właściciel dóbr Czeberaki Stefan Bądzyński, właściciel dóbr Bonin Jan Zalewski oraz proboszcz parafii rzymskokatolickiej w Huszlewie ks. Stanisław Zaręba założyli w Warszawie Towarzystwo Racjonalnej Parcelacji ze sporym kapitałem w wysokości 63 tys. rubli. 19 kwietnia 1909 r. sporządzili oni akt notarialny u notariusza Bierzyńskiego w Warszawie, powołujący do życia twór o pełnej nazwie „Spółka Firmowo-Komandytowa Racjonalnej Parcelacji Stanisław hr. Plater-Zyberk, Stefan Bądzyński, L. Bryndza-Nacki i Spółka”. Wkład finansowy poszczególnych właścicieli był następujący: hr. S. Plater-Zyberk 10 tys. rubli, jego żona Elżbieta 10 tys. rubli, S. Bądzyński 1 tys. rubli, L. Bryndza-Nacki 1 tys. rubli, ks. Cz. Światopełk-Mirski 5 tys. rubli, ks. S. Czetwertyński 5 tys. rubli, Lubomir Dymsza 5 tys. rubli, B. Szlubowski 10 tys. rubli, Marian Kiełczewski ze Starej Wsi 1 tys. rubli. Spółka miała siedzibę w Siedlcach. Towarzystwo to powstało w celu wykupu i sprzedaży dóbr ziemskich leżących na terenie przewidywanej guberni chełmskiej - w ręce miejscowych chłopów, Polaków.

Spółka szybko zaczęła realizować statutowe cele. W 1909 r. sprzedano dziesięciu chłopom łącznie 56 morgów gruntu z folwarku Krasna w powiecie konstantynowskim oraz siedmiu chłopom 120 morgów z folwarku Lubotynek w powiecie bialskim oraz pewną ilość morgów z majątku Wołoskowola w powiecie włodawskim i majątku Ostrowiec w powiecie konstantynowskim. Sprzedaż prowadzono na korzystnych dla nabywców warunkach. Chłopi płacili 30-50% ceny (ok. 100 rubli za morgę), a resztę mieli spłacać w ratach przez pięć lat. Dodatkowo proboszcz Zaręba zakupił i rozparcelował wśród katolików majątek Makarówka, a proboszcz w Terespolu majątek Bokinka, który miał rozparcelować wśród tamtejszych katolików, ale połowa tej ziemi pod naciskiem władz dostała się w ręce prawosławnych. W roku 1909 Towarzystwo Opieki nad Unitami rozprowadziło po parafiach guberni siedleckiej następującą ulotkę: „Kochani bracia! Dnia 15 kwietnia r.b. (we czwartek) postanowiono odprawić we wszystkich na Unii kościołach uroczyste nabożeństwo na intencję nieodłączania Chełmszczyzny. Potrzeba więc, aby w każdej parafii gorliwsi katolicy zajęli się urządzeniem tego nabożeństwa, zaprosili na nie wszystkich współbraci i świętowali ten dzień uroczyście (przepisać to i rozesłać wszędzie)”. Nabożeństwa takie zorganizowano w Janowie Podlaskim, Pratulinie, Konstantynowie, Huszlewie, Przesmykach, Łosicach, Sworach, Kornicy, Sławatyczach, Kodniu, Wisznicach, Sosnowicy, Hadynowie i Opolu (Podedwórzu).

29 maja zirytowany premier Stołypin pouczył bp. Jaczewskiego, że jako głowa diecezji jest zobowiązany do obrony interesów państwowych i spokoju, gdyż nabożeństwa, które się odbyły, noszą wszelkie znamiona agitacji politycznej i mogą wywołać niepokoje. 8 lipca 1909 r. w Warszawie przy ul. Elektoralnej, w domu podlaskiego ziemianina ks. Cz. Świętopełk-Mirskiego, właściciela dóbr Woroniec, odbyło się spotkanie kilku ziemian i działaczy. Wzięli w nim udział m.in.: Roman Dmowski, właściciel dóbr Konstantynów hr. S. Plater-Zyberk, właściciel majątku Koroszczyn S. Kuczyński, właściciel dóbr Suchowola książę S. Czetwertyński i Franciszek Nowodworski. Zebranie miało dotyczyć wydzielenia Chełmszczyzny, ale nie podjęto żadnych ważnych decyzji , ponieważ spotkanie przerwała interwencja carskiej policji, która aresztowała obecnych. W sprawie tego zatrzymania interweniował u samego premiera Stołypina deputowany do III Dumy właściciel Nepli Lubomir Dymsza. W liście z 10 sierpnia 1909 r. podkreślał, że jedyną winą gospodarza ks. Mirskiego były: zaproszenie do swojego warszawskiego domu 25 osób na herbatę i rozmowy o projekcie chełmskim. Natomiast policja przeszukała mieszkanie i uznała księcia Czetwertyńskiego z Milanowa za wyjątkowo aktywnego „propagatora polskich patriotycznych tendencji separatystycznych, uczestnika wielu nielegalnych zebrań w gronie ziemian i włościan, których nazywał braćmi i prosił o pomoc i wiarę w Ojczyznę, która znajduje się pod uciskiem rosyjskiej władzy”. Policja dodatkowo przeszukała także pokój hotelowy hr. S. Plater-Zyberka. W opinii Dymszy trudno znaleźć usprawiedliwienie dla tych bezprawnych działań, gdyż w tym samym czasie prawosławne bractwa i rosyjscy działacze prowadzili ożywioną agitację na rzecz wydzielenia Chełmszczyzny i nie zakazywano im takiej działalności.

Józef Geresz

Powrót

Aktualności

Więcej artykułów z tej kategorii »

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

FOTOGALERIA

W rocznicę katastrofy smoleńskiej


10 kwietnia minęło osiem lat od katastrofy samolotu Tu-154M, którym w 2010 r. polska delegacja z prezydentem Lechem Kaczyńskim na czele leciała na obchody 70 rocznicy zbrodni katyńskiej. Mieszkańcy regionu uczcili pamięć poległych - 96 osób, przedstawicieli najwyższych władz państwowych, parlamentarzystów, dowódców wojskowych, duchownych, kombatantów, ludzi świata kultury. W programie obchodów były apele pamięci, składanie wieńców i przemówienia włodarzy.

FOTOGALERIA

Powtórny pochówek biskupów


14 kwietnia w krypcie janowskiej kolegiaty odbyło się uroczyste złożenie szczątków bp. Piotra Pawła Szymańskiego i ziemi z grobu bp. Marcelego Gutkowskiego. [fot. AWAW]

PATRONAT "ECHO"


„Pielgrzym pokoju”
Rozpoczął się pierwszy etap Konkursu Papieskiego organizowanego przez Instytut Tertio Millennio. Hasło tegorocznej, 14 już rywalizacji brzmi „Jan Paweł II - Pielgrzym pokoju”.
więcej »
Turniej tańca towarzyskiego
22 kwietnia w Zespole Oświatowym w Kąkolewnicy odbędzie się VI Otwarty Turniej Tańca Towarzyskiego Powiatu Radzyńskiego Par Początkujących.
więcej »
Podlasze
Miejsko-Gminny Ośrodek Kultury w Mordach zachęca do obejrzenia wystawy zdjęć Konrada Węsaka.
więcej »
Ojcowski Poligon Duchowy
Już po raz drugi Klub Ojca działający przy Katolickiej Szkole Podstawowej im. bł. ks. Jerzego Popiełuszki w Siedlcach wraz z Klubem Ojca z Łukowa zapraszają ojców z diecezji siedleckiej na Ojcowski Poligon Duchowy. Odbędzie się on w sobotę 21 kwietnia. Tym razem spotkamy się w parafii Matki Bożej Częstochowskiej w Szpakach - szczególnym miejscu kultu św. Józefa.
więcej »
Ten cenny czas
„Ten cenny czas” - to tytuł projektu Fundacji DONUM złożony w konkursie ogłoszonym przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego w drugiej edycji Programu Wsparcia Uniwersytetów Trzeciego Wieku.
więcej »
Rok o. Pio
Dwa okrągłe jubileusze: 100 lat od otrzymania stygmatów i 50 lat od przejścia do domu Ojca - ten rok z pewnością będzie należał do św. o. Pio.
więcej »
 

POLECAMY


Papież o „Ojcze nasz”
Papież Franciszek koryguje modlitwę „Ojcze nasz” - donosiły w grudniu ubiegłego roku media. Czy rzeczywiście? Ukazała się za to książka, która wyjaśnia medialne zamieszanie.
więcej »
Tajemnica ks. Dolindo
Aleksandra Zapotoczny podąża śladami ks. Dolindo Ruotolo. Odwiedza jego ukochane miasto - Neapol. Prowadzi nas do miejsc związanych z życiem i działalnością tego świętego kapłana.
więcej »
Warunkiem jest zaufanie
Od wielu lat otrzymywane przez pielgrzymów łaski skrupulatnie notowane są przez ojców paulinów. Na nowo postanowiła się im przyjrzeć i opisać Anita Czupryn.
więcej »
Tam, gdzie mieszka Bóg
Pierwszy w historii film z udziałem papieża Franciszka - już w kinach!
więcej »
Kolejówka mówi NIE bezrobociu !
25 kwietnia siedlecka „Kolejówki”, tj. Zespół Szkół Ponadgimnazjalnych nr 6, organizuje Dzień Otwarty dla wszystkich tegorocznych absolwentów gimnazjów.
więcej »
 

SONDA

 

Biblia w moim życiu....

jest najważniejszą książką, po którą często sięgam

stanowi drogowskaz, jak nie zagubić się w labiryncie życia

to księga, w której znajduję odpowiedzi na wszelkie nurtujące mnie pytania

czuję, że nie dorosłem/am do lektury Pisma Świętego

jest żywym słowem Boga



LITURGIA SŁOWA


Piątek
Czytania:
Dz 9, 1-20; Ps 117 (116), 1b-2
Ewangelia:
J 6, 52-59

Czytania na dzień dzisiejszy - www.mateusz.pl

PROMOCJA

 

 
statystyka

NASI PARTNERZY

Copyright 2008 Echo Katolickie

Realizacja KREATOR