15 sierpnia 2018 r. Imieniny obchodzą: Maria, Napoleon, Stefan

Pogoda: Siedlce

Numer 33
16-22 sierpnia 2018r.

menu

NEWS

Centrum przesiadkowe w Siedlcach - od września! Szczegóły w bieżącym wydaniu naszego tygodnika.

STRONA GŁÓWNA



Archiwum jedynek
Pobierz pełne wydanie

Historia

 
 

Z dziejów Podlasia (627)

4 kwietnia 2018 r.

Południowe Podlasie w więzach sojuszu niemiecko-ukraińskiego

„Gdy przyszedł 19 marca 1918 r., wysłaliśmy do Piłsudskiego do Magdeburga pocztówki z powinszowankami imieninowymi. Nauczyciel Hajkowski pocztówki te, odpowiednio ofrankowane, zawiózł na pocztę do Siedlec. Czy pocztówki te doszły do Piłsudskiego wtedy? - nie wiemy” - zapisał w swych wspomnieniach Szczepan Ciekot z placówki POW w Czuryłach gm. Zbuczyn.

9 kwietnia 1918 r. odbyły się wybory do Rady Stanu Królestwa Polskiego, która miała liczyć 108 deputowanych, zgrupowanych w 17 komisjach. Wybory odbyły się w warunkach niemal całkowitej obojętności społecznej. Ordynacja wyborcza dawała prawo głosu wyłącznie członkom organów samorządowych. Z okręgu siedleckiego nr 2 wybrano trzech przedstawicieli. Oczywiście wybory nie mogły się odbyć w powiatach konstantynowskim, bialskim, radzyńskim i włodawskim, które podlegały Ober-Ost i były w toku przekazywania Ukrainie. Niemieccy komendanci etapowi nakazywali miejscowej ludności bezwzględne podporządkowywanie się urzędnikom ukraińskim.

Bardzo wcześnie, bo już 28 lutego 1918 r. komendant etapowy z Parczewa oznajmił wójtom, aby słuchali rozkazów władz ukraińskich.

W kwietniu Niemcy aresztowali ks. A. Fijałkowskiego z Malowej Góry za rzekomą antyukraińską działalność. W maju 1918 r. ziemianka Z. Jastrzębiec pisała do ministra spraw wewnętrznych Rady Regencyjnej Jana Steckiego, że siczowcy ukraińscy przybyli na teren komendantury parczewskiej namawiają chłopów do występowania przeciwko właścicielom ziemskim i do walk klasowych.

8 maja żołnierze niemieccy rozpędzili ludzi modlących się w kościele w Białej Podlaskiej w święto patrona Polski św. Stanisława, mówiąc: „Tu Ukraina i takiego święta nie ma”.

W celu obrony polskich interesów kulturalnych i oświatowych na terenie Podlasia i Chełmszczyzny powstało Towarzystwo Straży Kresowej (TSK). Już na wiosnę 1918 r. założono kilka kół gminnych TSK w powiatach radzyńskim i włodawskim. Swe prace organizacyjne zintensyfikowała na południowym Podlasiu również POW. Do maja 1918 r. utworzono siedem komend miejscowych tej organizacji w powiatach bialskim i konstantynowskim, m.in. w Terebeli, Konstantynowie, Czosnówce, Dubowie, Ortelu, Dziegciarce i Janówce, oraz dwie sekcje w Białej Podlaskiej. Miały one w miarę swych możliwości przeciwstawiać się nadmiernym rekwizycjom niemieckim i żądaniom ukraińskim, które wiosną 1918 r. przybrały na sile. W maju 1918 r. nieznany mieszkaniec powiatu radzyńskiego informował Radę Regencyjną, że nałożono dodatkowy kontyngent zboża, którego większość chłopów nie jest w stanie dostarczyć. Zapewne chodziło o komendanturę międzyrzecką, która widząc niewydolność rolników, zarządziła rekwizycję bydła według przelicznika: jedna krowa zamiast 2,5 korca żyta [1 korzec - ok. 128 kg - JG].

Teren Południowego Podlasia wykorzystywany był przez Niemców do przetrzymywania internowanych Polaków. Od 15 maja do 30 czerwca 1918 r. w Białej Podlaskiej umieszczono ok. 240 polskich jeńców, którzy dostali się do niewoli po bitwie pod Kaniowem (z II Korpusu gen. Hallera). Wśród nich byli legioniści II Brygady, którzy w lutym 1918 r. przeszli front pod Rarańczą. Groził im sąd wojenny i kara śmierci. Dzięki pomocy POW i dwóch Polaków z Poznańskiego, służących w armii niemieckiej, zorganizowano ucieczkę ok. 40 jeńców. Również w czerwcu 1918 r. w Siedlcach znalazło się 77 żołnierzy z Korpusu gen. Dowbora-Muśnickiego rozbrojonych przez Niemców.

W czerwcu zarząd powiatowy TSK w Łukowie zorganizował zbiórkę książek dla bibliotek polskich w Konstantynowie, Huszlewie, Drelowie, Łomazach i Białej Podlaskiej. Ponadto ludność wsi: Paszenki Duże, Kąkolewnica, Tłuściec, Ostrówki, Wólka Łózecka, Szóstka i Żerocin zorganizowała na apel instruktora TSK zbiórkę pieniężną na zakup książek do czytelni. Mimo że tereny te przypadły Ukrainie, okupanci niemieccy do końca swego pobytu bezlitośnie eksploatowali Podlasie. 8 lipca sołtysi zostali wezwani przez komendanta etapowego Kwappa do Międzyrzeca, gdzie powiadomiono ich, że na wsie tej komendantury nałożono odpowiednią dostawę zboża i jeżeli będą jakieś zajścia i opór, to zostaną wywiezieni do Niemiec na roboty. 11 lipca naczelnik powiatu sokołowsko-węgrowskiego wydał obwieszczenie, na mocy którego wprowadzono nakaz dostarczania Niemcom opon rowerowych. Kilka dni wcześniej w Niemojkach w czasie rekwizycji bydła żołnierze niemieccy pobili rodzinę Mikołajczuków. Podczas rekwizycji płótna w Wyrzykach pobito kobietę w ciąży i trzech mężczyzn. W Duplewicach (obecnie Dąbrowa) zastrzelono Anielę Chybowską za to, że nie chciała oddać Niemcom ostatniej sztuki płótna. W końcu lipca 1918 r. został rozstrzelany w Międzyrzecu Podlaski instruktor TSK - 19-letni Józef Zahajkiewicz, który w czasie ucieczki śmiertelnie ranił konwojującego go Niemca. Członkowie POW w Milanowie zorganizowali w sierpniu 1918 r. akcję protestacyjną przeciwko tworzeniu na Podlasiu administracji ukraińskiej. Z milanowskim dowódcą POW Janem Siuciakiem nawiązał kontakt nieznany bliżej przedstawiciel tzw. partii bojowej działającej w rejonie Brześcia Litewskiego. Przywiózł on obrazki Matki Bożej z napisem „Królowo Korony Polskiej, ochraniaj mieszkające tu rodziny polskie” z rozkazem rozpowszechnienia ich na Podlasiu. 4 sierpnia obrazki te wywieszono na domach w kilkunastu miejscowościach powiatu radzyńskiego, m.in. w Milanowie i folwarku Milanów, w Kostrach, Kopinie, Cichostowie, Czeberakach, Suchowoli, folwarku Suchowola, Wohyniu, Parczewie, folwarku Zabłocie i Planta, Zieleńcu, Mogiłkach, Rudzieńcu, Jasionce, Gęsi, Rudnie, Stępkowie, Dębowej Kłodzie, Miłkowie, Glinnym Stoku, Przewłoce, Buradowie i Laskach. Sceptycy mieli wątpliwości odnośnie skuteczności tego przedsięwzięcia, ale - rzeczywiście - na południowym Podlasiu nie doszło całkowicie do przejęcia administracji przez Ukraińców, mimo czynnego poparcia władz niemieckich.

Józef Geresz

Powrót

Aktualności

Więcej artykułów z tej kategorii »

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

FOTOGALERIA

Wprowadzenie relikwii św. Jana Pawła II


W czwartek 26 lipca parafia św. Anny w Wohyniu przeżywała odpust parafialny, podczas którego wprowadzono do kościoła relikwie św. Jana Pawła II. Eucharystii przewodniczył i homilię wygłosił kard. Stanisław Dziwisz.(Fot. Adam Tokarski)

FOTOGALERIA

Na pątniczym szlaku


Obdarowani Duchem Świętym - z tym hasłem idą do Matki, by dziękować, przepraszać, prosić i uczyć się od Maryi zaufania Bogu. 38 Piesza Pielgrzymka Podlaska na Jasną Górę wyruszyła! (Fot. Joanna Szubstarska, Iza Chajkaluk)

PATRONAT "ECHO"


Rok o. Pio
Dwa okrągłe jubileusze: 100 lat od otrzymania stygmatów i 50 lat od przejścia do domu Ojca - ten rok z pewnością będzie należał do św. o. Pio.
więcej »
Hosanna Festival
Chcesz spędzić rewelacyjnie ostatni weekend wakacji? Mamy coś dla Ciebie! Dwa dni wypełnione brzmieniem muzyki z przesłaniem, radością i tańcem razem ze wspaniałymi ludźmi, dla których Chrystus jest Drogą, Prawdą i Życiem! A może jesteś uzdolniony muzycznie: grasz lub śpiewasz?
więcej »
OSG 2018
Europejskie Centrum Biznesu oraz Prezydent Miasta Siedlce, mają zaszczyt i przyjemność zaprosić do udziału w IV edycji Ogólnopolskiego Szczytu Gospodarczego OSG 2018.
więcej »
500 lat parafii w Kodniu
14 i 15 sierpnia upłyną w Kodniu pod znakiem obchodów jubileuszu 500 lat istnienia parafii.
więcej »
Dni Sarnak
14 i 15 sierpnia gmina Sarnaki świętuje. Program zapowiada się ciekawie - każdy znajdzie tutaj coś dla siebie!
więcej »
Złota jesień
19 sierpnia w Suchożebrach już po raz 11 odbędzie się festyn rodzinny „Złota jesień” połączony z Gminnymi Dożynkami.
więcej »
Święto plonów
19 sierpnia w Mokobodach odbędą się Gminne Dożynki na terenach zielonych za kościołem. Podczas dożynek na scenie wystąpi Andrzej Rybiński oraz gwiazda wieczoru - zespół Basta, a także zespół Skolim i dzieci z jednostek oświatowych.
więcej »
Dożynki parafialne
26 sierpnia, po raz piąty parafia pw. św. Bartłomieja w Grębkowie zaprasza na Dożynkowy Festyn Parafialny.
więcej »
Dożynki gminne
26 sierpnia w Rzeczycy odbędą się Gminne Dożynki w gminie Międzyrzec Podlaski. Po Mszy św. o 13.00 nastąpi oficjalne otwarcie dożynek na placu przy remizie OSP.
więcej »
Powiatowe święto plonów
26 sierpnia w Wodyniach odbędą się Dożynki Powiatu Siedleckiego. Oficjalne otwarcie i ceremonia dzielenia chleba odbędą się o 13.15, a poprzedzone będą uroczystą Mszą św.
więcej »
Dni Ryk i gminne dożynki
Główną atrakcją Dni Ryk 2018 będzie zespół Zakopower. Doroczne święto miasta poprzedzi obchody gminnych dożynek.
więcej »
 

POLECAMY


Drzwi do Bożej prawdy
Jeśli nasze próby lektury Pisma Świętego kończyły się niepowodzeniem, możemy zacząć w inny sposób. Autorzy „Biblii opowiedzianej” postanowili swoimi słowami zrelacjonować tę trudną księgę.
więcej »
Piękno uwiecznione
Zwiedzenie wiecznego miasta to pragnienie wielu osób. Tym, dla których pozostaje w sferze marzeń, polecamy albumy w szczególny sposób przybliżające piękno i majestat Watykanu.
więcej »
 

SONDA

 

100 dni abstynencji na 100-lecie niepodległości

Propozycja polskich biskupów pięknie wpisuje się w obchody odzyskania niepodległości.

Obawiam się, że to zadanie, które przerośnie Polaków.

Jeśli ktoś podejmuje abstynencję w konkretnej intencji, wytrzyma 100 dni bez alkoholu.

Nie podejmuję takich zobowiązań, bo nie piję.



LITURGIA SŁOWA


Środa XIX tygodnia okresu zwykłego
Czytania:
Ap 11,19a; 12,1.3-6a.10ab ;
Ps 45,7.10-12.14-15

Ewangelia:
Łk 1,39-56

Czytania na dzień dzisiejszy - www.mateusz.pl

PROMOCJA

 

 
statystyka

NASI PARTNERZY

Copyright 2008 Echo Katolickie

Realizacja KREATOR